Ruigoord (4) – Przybyl en Van der Vegt

gouden ei
gouden ei

De kunstenaarsbiotoop van kleur en water, spiegelingen en bomen, een gouden ei, riet en houten huisjes maakt tegelijkertijd wat weemoedig.
‘Hier hadden wij ook kunnen zitten,’ zucht mijn lief.
‘Heb je spijt?’
‘We zijn nou zo serieus bezig.’
Dat voel je op zo’n plek met bijzondere mensen.

Grazyna Przybyl staat als een levend standbeeld in haar huisje waar de scheuren in de muren doen vrezen dat het elk moment kan instorten. Aan de wanden grijze foto’s van mijnwerkers uit vervlogen tijden, in het midden een installatie van een etalagepop en een computer. Overal raderen en draden, geen handen maar pollepels en een infuus naar de hersenen. Hier zit een gedachte achter, die niet lang op zich laat wachten.
‘Mijn huisje wordt binnenkort gesloopt, dus ik had geen zin iets heel uitgebreids op de muren te schilderen, dus heb ik die foto’s opgehangen waar wij nu naar kijken als iets heel ouds en toen heb ik dit beeld bedacht als iets waar ze over 40 haar naar kijken als iets heel ouds en primitiefs, want alles wat nieuw is wordt oud en met verbijstering gezien door de volgende generatie.’
Haar bijzondere tongval in combinatie met haar kleurenpracht laat zien wat context doet, we zijn flabbergasted.

Grazyna Przybyl - portret van Van der Vegt
Grazyna Przybyl – portret van Van der Vegt

We lopen naar de dijk die het Ruigoordse poldertje omringt en werelden scheidt. Aan de ene kant torent een enorm cruiseschip, aan de andere kant zinken schamele huisjes onder NAP.
Het volgende huisje wordt bevolkt door Mildred Douglas en haar vrijer, twee uitbundig stralende middelpunten van een andere planeet, die alle wanden behangen hebben met de kunst van Mildred, die na haar zangcarriere rap van periode naar periode zeilt , abstract, lieflijk, surrealistisch, realistisch en vooral kleurrijk. Het profiel van de zwarte moeder met het kinderhoofd tussen de kleurige doeken op de rug vind ik het mooist.

De volgende open deur is in de stal die ik me herinner van de tijden dat wij hier kwamen. De wei ernaast is verdwenen, het paard met de witte stippen ook. Waar ooit paarden gestald werden, hangen nu drie levensgrote portretten van Ruigoorders, gesigneerd met Van der Vegt. Ik ben benieuwd naar de schilder en kijk rond. Een vriendelijk ogende grijzende man volgt mijn zoektocht.
‘Ik zoek Van der Vegt.’
‘Dat ben ik.’
‘Ik dacht dat de schilderijen door een vrouw geschilderd waren.’
‘En waarom dacht je dat?’
Hij heeft een prachtige, doordringende oogopslag.
‘De portretten zijn gevoelig neergezet, ze laten meer zien dan het uiterlijk.’
Zijn gezicht breekt open.
‘Ik ben wel gevoelig, ja, en dan heb ik ook nog een naam die een vrouwennaam kan zijn.’
‘Ik heb een naam die een mannennaam kan zijn.’
‘Henny.’
‘Anne.’
We wachten of er nog meer komt.

‘Ik zag in de kleine stal een folder met een hele reeks portretten van Ruigoorders. Die wil ik graag in het echt zien.’
‘Daar kan je beter niet over praten.’
‘Ik wil er ook niet over praten, ik wil ze zien.’
‘Ze zijn verbrand.’
‘Heb je dat zelf gedaan?’
Hij kijkt me aan. Ik kijk hem aan.
‘Nee.’
‘Is al je werk verbrand?’
‘Mijn hondenportretten niet.’

Hij pakt een map die uitpuilt van de ingeplakte en de losse foto’s.
‘Dit zijn de foto’s van het origineel.’
Hij streelt over de foto’s zoals mijn moeder doet nu ze niet meer praten kan.
‘Houd je van honden?’
‘Veel mensen vragen mij hun hond te schilderen, veel beroemde lui, van t.v. en zo. Ik houd van die blik van zo’n hond, die zegt mij alles en dat schilder ik en dat herkennen hun baasjes. Ik maak ook altijd een klein portretje van die hond voor mezelf.’

Biko - Van der Vegt
Biko – Van der Vegt

 

Hij wijst naar een  donkere hoek waar tientallen miniaturen van honden hangen, stuk voor stuk met liefde en vakmanschap geschilderd. Van der Vegt houdt van honden, dat is duidelijk. Het is meteen ook duidelijk waarom hij niet kan praten over de verbranding van zijn levenswerk.

Van der Vegt met zijn levenswerk http://www.youtube.com/watch?v=sxo5YAK60Bk

De brand:  http://www.rtvnh.nl/nieuws/101655/Een+miljoen+euro+aan+schilderijen+in+rook+op

11 thoughts on “Ruigoord (4) – Przybyl en Van der Vegt

  1. willem lommert

    er is meelopen in je woorden….genieten is het….triest om je levenswerk in vlammen op zien gaan ….pracht portret van Biko de hond…

    Reply
    1. Anne Post author

      dat zijn ze echt, Mieke – doordesemd van kleur en spankracht en daarbij zo heerlijk relaxed, met tegelijk een dosis onrust daarin, gedrevenheid – en tegelijk dan weer de tijd nemend voor wat er gebeurt en dat dan weer verwerken in hun kunst – het is gewoon niet te verwoorden – inspirerend dus, en voedend

      Reply
  2. Edgard

    Het blijft indringend en spannend, elk personage breng zijn eigen stijl en kunst en elk stukje brengt verbazing.

    Knap gedaan, kon ik mij er maar aan begeven, maar ik schrijf niet graag lang aan een stuk
    als ik lange tijd nodig heb, begint het mij te storen en vergeet ik het

    Reply
    1. Anne Post author

      ik houd van jouw eerlijkheid, Edgard, en hoe jij die in een paar zinnen weet neer te zetten, veelzeggend, dankjewel

      Reply
  3. Anne Post author

    ik zou dat boek graag lezen, schrijven is een ander verhaal, maar het zit er zeker in, in elk van hen schuilt een boek –

    Reply
  4. dani

    OOooohhh, je moet er toch niet aan denken dat die portretten allemaal verbrand zijn….

    En als ze allemaal zo mooi waren als deze twee, ziek zou je ervan worden.

    Maar hij leeft nog.

    Reply
    1. Anne Post author

      je zou even moeten drukken op de links, ze zijn echt leuk –
      op het ene filmpje zie je hem in zijn stal, met de portretten, stuk voor stuk prachtig,
      op het andere hoor je alles van de brand: al zijn werk stond in een opslagruimte in Haarlem, klaar voor een totaalexpo in de Stopera – en toen hebben vermoedelijk twee brandstichters de loods in brand gestoken…
      brrrrrrrrrr, grrrrrrrrrrr $c&#@)*

      Reply
  5. Kees Versluis

    Hey Anne,

    met aandacht heb ik alles gelezen en ik ben onder de indruk. Vreselijk dat mensen brand stichten. Alles kwijt en niet meer over te doen. Heel erg.

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *