Schrijfweg

Ik moest ervan bijkomen. Dat had ik niet verwacht. 
Ik voelde de woorden, de visie erachter, een bominslag. Het deed lijfelijk pijn, maar wat belangrijker was, was het besef van de bominslag. Een uniek moment, de ervaring dat er twee werkelijkheden tegelijkertijd zijn.
De pijn en het bewustzijn van de pijn.
Wat me op een vreemde manier nieuwsgierig maakte naar mezelf, niet psychologiserend, waarom ik pijn heb, iets anders.
De pijn zichzelf laten zijn. Dat ervaren.

Er is geen troost voor echte pijn. 
Het is rauw.
Rouw.

De zin van schrijven.
Gedwaal in gedachten, woorden, zinnen, plots –
terwijl buiten de vogels zingen, het water stroomt en het leven –
Mijn schrijfzin was gebroken.
Ik was misselijk van het verhaal dat ik klaar had in mijn geest.

De subtiele klank in zijn stem, toen ik vertelde dat ik het verhaal zag, het werk van weken, de conceptie van mijn verhaal.
En dan die uiterst geraffineerde, subtiele toon in de klank van zijn zachte stem, waarin ik minachting hoorde voor het verhaal. Welk verhaal dan ook.
Het achtervolgde me. 
Mijn schrijfzin schrompelde.
Ik wou het niet meer baren. Nooit.

Ik ging wat doen. Tastbaar. Concreet. Kleurig.
Niet scheppen maar breken. 
Weg geest. Kom beest.

In de schuur lag het erfgoed van Man opgetast. Tegels en een tegelsnijder, zo’n grote professionele uit de bouw. Ik graaide en gromde, sneed en sloeg met de hamer tot tafel en vloer onder de scherven lagen, scheve scherven, grote, kleine, in alle kleuren en vormen en maten.
Het kind werd wakker. Spelen met brokjes kleur en vorm. Patronen ontstonden. Ik plakte ze vast, niet strak en plat als een vloer, maar gebogen in een kom…
De scheuren stopte ik vol grijze specie.
Lijnen sprongen in mijn oog. Een schok.
Mijn voegen verschilden van al het voegwerk dat ik kende, badkamers en keukens, en ook in het oude Griekse en Romeinse blokjesmozaïek. Daar zit lijn in volgens ambachtelijke regels. Voorspelbaar.
In mijn mozaïek baanden de voegen zich door het kleurenweefsel als het wegennet van een geheimzinnig gebied.

blauwe schaal

 

De schok was van herkenning. Ik zag mijn eigenheid, besefte dat nog niet.
Het scheppen van schalen vol verhalen, het trekken van lijnen door brokken en dalen, het zien van de omtrek, het vlak en de punt. Ik genoot puur van het spel.
Tot mijn verbazing werden mijn schalen bewonderd door ieder die ze zag. Dat heb je met beeldende kunst. Iedereen kan het voor zich zien.
Een ervaring waar ik van opleefde.
Kortstondig.

Ik ontdekte dat het genoegen van bewondering een extraatje is. Wat mij doet gloeien is het ontdekken, vinden, spelen, verzinnen, zien – het wonder van het ontstaan. Het hele proces, het vinden van materiaal, het breken, het rangschikken tot patronen die verder reiken dan de stof die eraan ten grondslag ligt.
Ik ontdekte dat mijn kinderlijk plezier van mij is. Daarin ben ik het dichtst bij mezelf.
Toen kwam de bloedproef.

Met moederdag gaf ik mijn moeder een schaal waarin ik haar leven verwerkte. Haar rode kindertijd in straffe kaders op het Deliplein in Groningen. De schaal waas rood, de schaal was recht, de schaal was diep.
Ik was benieuwd wat zij ervan zou vinden, als moeder en als kunstenaar.
Vooraf had ik in een verheven moment de schaal gezien als de baarmoeder die ik haar gaf, ja, teruggaf.
Of ik hiermee mijn kindertijd ritueel beëindigde.
En dat was zo. Directer dan ik voor mogelijk had gehouden. Niet ritueel, maar concreet.
Ik gaf haar de schaal. Er kwam niets terug.
Geen blijdschap, geen afkeuring, geen verwondering, geen enkele emotie. Geen enkele reactie. En zeker geen waardering.
Er kwam niets.
Alsof ze de schaal niet zag. Mijn werk niet zag. Mij niet zag.
Ze draaide houterig om haar as en liep stram naar haar stoel. Ze keek niet om naar de schaal. Naar mij.
Of ja.
‘Wil je koffie?’
Dat was wat er kwam.
Voor het eerst gaf ik haar Parkinson niet de schuld. Voor het eerst liet ik het schild van oorzaak los. Voor het eerst zocht ik geen bescherming voor de pijn. Nee.
Ik registreerde haar onaangedaanheid – en ging zitten alsof er niets gebeurd was.
De schaal op de tafel achter me. Ik voelde haar stilletjes staan.
En terwijl ik daar zat, mijn rug naar de schaal die mijn kind was, mijn blik op mijn moeder, mijn kont op haar stoel, constateerde ik, dat er werkelijk niets gebeurd was. Geen bominslag bij gebrek aan waardering van mijn moeder. Op een wonderlijke manier was ik ten lange leste verlost van iets dat ik maar niet bewust had willen worden: de eeuwige hang naar waardering van mijn ouders. De verslavende afhankelijkheid die klein houdt. Ik was klaar met de schaal.
Ik was vrij.

baarmoederschaal

 

 

7 thoughts on “Schrijfweg

  1. pastuiven verkwil

    pff

    Voor het eerst gaf ik haar Parkinson niet de schuld. Voor het eerst liet ik het schild van oorzaak los. Voor het eerst zocht ik geen bescherming voor de pijn. Nee.
    Ik registreerde haar onaangedaanheid – en ging zitten alsof er niets gebeurd was.
    De schaal op de tafel achter me. Ik voelde haar stilletjes staan.
    En terwijl ik daar zat, mijn rug naar de schaal die mijn kind was, mijn blik op mijn moeder, mijn kont op haar stoel, constateerde ik, dat er werkelijk niets gebeurd was. Geen bominslag bij gebrek aan waardering van mijn moeder. Op een wonderlijke manier was ik ten lange leste verlost van iets dat ik maar niet bewust had willen worden: de eeuwige hang naar waardering van mijn ouders. De verslavende afhankelijkheid die klein houdt. Ik was klaar met de schaal.
    Ik was vrij.

    ik heb denk ik… hetzelfde met mijn vader gehad… jarenlang was hij de achtervolger in mijn dromen, toen hij stierf maakte hij zich bekend in een nachtmerrie en ik was daarna vrij!

    pff anne

    doordringend stuk dame!! dank!!

    gr en een goed weekend gewenst!!

    pastuiven

    Reply
  2. Joke W-D

    Anne je bent een veelzijdig wonder!!!
    Die prachtige schalen … en om dan je gevoel zo te beschrijven ongelofelijk.

    Hartelijke groeten en veel dank Joke W-D.

    Reply
  3. athy van meerkerk

    Zou het zo kunnen zijn, dat dat het moment was waarop je stopte met haar kind te zijn en begreep dat je voor altijd haar dochter zou blijven zoals zij moeder, in al haar omstandigheden, zou blijven?Volwassen in leeftijd was je al, maar nu ook volwassen in emotionele relatie.Groet!!

    Reply
  4. Kees Versluis

    Nu begrijp ik opeens waarom je zo complimenteus bent. Jij voelt wat het betekent voor iemand. Ik kreeg gelukkig al als ging volwassene de erkenning die ik zo broodnodig had. Ik begrijp niet alles wat je schrijft, maar het meeste wel. Liefs.

    Reply
  5. Lia Schellekens

    Pfffff, inderdaad. Ouder-kind relatie is vaak ingewikkeld. Met mijn moeder heel moeizaam.
    Anne, je hebt het weer prachtig verwoord.

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *