Blues

Blues
blues ~ anne vellinga

Het zijn de blues, de puberteit. Je bent slaaf van moeten en mogen, pas op en niet doen. Je schoolwerk, je ouders, je lijf en emoties. Ik verdronk in water en vuur. Mijn dagboek was mijn reddingsboei.
Ik zat in de derde klas van het Tiels gymnasium. Het afscheid van de zomer viel me zwaarder dan ooit. Weg was de warmte van de vakantie waarin ons introverte gezin oprekte over bergen en beken tot de Middellandse zee. Terug in ons rijtjeshuis trok mijn vader zijn knickerbocker uit en daarmee zijn blijmoedige tweede natuur, terug was de man die de huiskamer in beslag nam met papierwerk. Mijn moeder zocht haar heil weer bij de buren, mijn broertje wildebraste buiten en ik was blijven zitten.

Het was geen troost dat de helft van mijn klas de blues had vanwege hetzelfde lot. Van de andere helft hadden er drie een her. Mijn hartsvriendin Aleid was over naar de vierde. Onze geheime club was voorbij. Ik kreeg een tafeltje tussen de excentrieke Goert Giltay die Gouden Kalveren zou winnen en Heleen Pott die hoogleraar wijsbegeerte zou worden. Naast Goert voelde ik me dof, naast Heleen dom.

In deze klas van hoogbegaafden vond ik een lotgenoot in Anneke Kooijman die voor de tweede keer een klas moest overdoen. Met haar stralende lach zei ze dat ze haar tijd niet wilde verdoen met huiswerk en dode talen. Elk vrij uur spoedde ze zich naar het water. Ze zwom als een waterrat, dook van de hoogste duikplank en het liefst van alles zeilde ze. Geen storm weerhield haar. ‘Ik laat me niet kooien,’ joelde ze hartstochtelijk. Ze vroeg me een weekend mee met haar en haar jongere broer. Ik bleef thuis. Zo graag als zij zeilde op de wind, zo graag zeilde ik op mijn dromen bij de warme kachel met een kop dampende chocolademelk en mijn dagboek.

Het was herfst. Het was maandag. Druilerig zocht ik mijn plaats tussen Goert en Heleen. De rector stond achter de katheder, de rug kaarsrecht. Bloemsma hoorde daar te staan, onze onbegrijpelijke leraar Latijn. De gesloten uitdrukking van de rector openbaarde iets verschrikkelijks. Bloemsma was een vreemde man die zich verschool achter zijn krant als wij teksten over Romeinse legioenen moesten vertalen. Hij hield ons in het oog door een gaatje in zijn krant en wee degene die niet vertaalde. Wat was er met Bloemsma? Waarom was hij er niet? De rector stond als een mast, paalrecht en breeduit voor de klas. Hij kuchte plechtstatig, keek het lokaal rond en liet zijn blik rusten op de lege plek van mijn nieuwe vriendin.
‘Anneke komt niet terug. Haar passie is haar noodlottig geworden. Ze is verdronken.’

De zeilboot van Anneke en Evert was gezonken toen zij sliepen. Evert werd koud wakker in zijn drijfnatte slaapzak. In het grauwende duister gorgelde en klotste het. In paniek waadde hij naar zijn zus, porde haar wakker en zwom zo snel hij kon de boot uit. Waar bleef Anneke? Hij dook de boot weer in. Anneke worstelde met haar slaapzak, zo eentje waarin je als mummie verpakt ligt. De rits wilde niet los in het wassende water. Evert rukte eraan met vingers verstijfd van kou tot hij stikte van ademnood. In paniek probeerde hij zijn zus met slaapzak en al mee naar boven te nemen. Het lukte niet. Radeloos dook hij op om adem te halen en opnieuw dook hij onder, de doodse duisternis in.

In de schaduw van de dood haalde ik een drie voor Latijn. Met lood in mijn schoenen fietste ik naar huis. Mijn moeder stond in de keuken. In weerwil van haar montere karakter reageerde ze teleurgesteld. Mijn vader zat in de huiskamer te corrigeren. Ik sloop naderbij met gebogen hoofd. Spleet de grond nu maar open. Mijn vader fronste. Zijn allesziende ogen waren zonder bril nog blauwer.
‘Dat blijven zitten heeft dus niet geholpen. Denk daar maar eens over na.’

Die nacht verdronk ik keer op keer en telkens als ik wakker schrok verdronk ik weer. Lijkwit en bekaf kwam ik aan de ontbijttafel.
‘En… weet je het al?’
Ik wist niks. Voelde alleen maar. Blues.

Die middag stond onze Lelijke Eend voor de school. Ik schrok me kapot. Mijn vader had de directeur van de HBS gesproken en daar gingen we heen en wel meteen. Er werd besloten dat ik de volgende dag al naar de MMS zou gaan. Daar kreeg je meer literatuur en talen, psychologie en handwerken.
‘Dat ligt jou echt,’ zei mijn wijze vader. ‘Dan heb je een jeugd die beter bij je past.’
Ik was triest dat Anneke dood was. Ik was triest dat ik nu geen dokter kon worden. Ik was een en al blues.
‘Dan trouw je maar met een dokter en die jaren op het gymnasium neemt niemand je af. Wie weet wat dat je nog brengt.’

Lang na Annekes dood verwerk ik de blues van toen in de schildering hierboven.
Twintig jaar na mijn vaders dood voltrekken zijn profetische woorden zich, maar dat is een ander verhaal.

32 thoughts on “Blues

  1. Marjolein

    Wat een tragisch verhaal en wat moet dat een grote impact gemaakt hebben, zo tijdens je puberteit.
    Ik kan me voorstellen dat dat blues en verdriet gaf.

    Reply
  2. Marije Hendrikx

    ja die herkenbare blues……..
    Hoe lang en hoe vaak zijn wij gebleven waar we niet wilden zijn, om te beantwoorden aan het verwachtingspatroon van anderen, van onze ouders en familie, de omgeving.
    Soms was de keuze’ erbij horen en niet jezelf kunnen zijn, of jezelf zijn en een buitenbeentje; een zorgenkind, in elk geval een uitzondering.

    Reply
  3. Ina Brekelmans

    Wat een triest verhaal. Bijzonder en indringend. Wens je fijne dagen Anne en ik hoop je in het nieuwe jaar weer een keertje te zien! Lieve groet Ina
    Mag ik jullie nieuwe adres en mail adres voor contact?

    Reply
    1. Anne Post author

      Hoi Ina! wat leuk jou hier te zien, daar fleurt een mens van op.
      Jouw kunst hangt hier verspreid door het huis, groot en klein en ook nog een vissenspel! Je bent dus nooit ver weg.
      Onder contact hierboven zie je mijn email – ik stuur je een berichtje met meer.
      Warme groet!

      Reply
  4. Peter van den Broek

    Mooi geschreven en met ontroering gelezen Anne. Deed me terugdenken aan mijn schoolgenootje van de Aloysiusschool in Veghel, 10 jaar oud, die van een hekje van nog geen meter viel, dodelijk gewond. En aan mijn vriendje Frans die naar Australië emigreerde
    Als afscheid kreeg ik zijn cathagismes, waarvan ik alleen nog de eerste regel herinner: waartoe zijn wij op aarde. Wij zijn op aarde om God te dienen en daardoor gelukkig te worden. In datzelfde jaar overleed mijn moeder na een vreselijk lijden… godverdomme. Een meer zinloze regel heb ik daarna nooit meer gelezen.
    Wens jou en je naasten een gezellige kerst!

    Reply
    1. Anne Post author

      Oef, dat hakt erin Peter.
      Een zinloze zin… maar je hebt je er niet door laten kisten.
      Een klasgenootje van mij verhuisde ook naar Australië, Annette heette ze en deze tijden van vuur en verwoestende branden denk ik aan haar en hoe het haar daar vergaat.
      Op de een of andere manier blijf je verbonden met de mensen (en dieren!) die je geraakt hebben…
      Jij ook een mooie Kerst Peter.

      Reply
  5. Hilma van Geemen-Jansema

    Wat kan je toch mooi schijven. En het prachtig verwerken in je kunstwerk.
    Elke keer raak je me weer met je verhalen.

    Reply
  6. corry nieman

    De impact van een overlijden van een leeftijdgenoot is heel heftig op die leeftijd. Heb het helaas ook meegemaakt, ze waren zo gelukkig samen en na afloop van een dansavond knalden ze samen met de auto op een boom, beiden dood.
    Ons hechte clubje van 10 vriendinnen in één klap verscheurd …we gingen met z’n negenen verder, na een pauze van 40 jaar een reünie en bij die eerste reünie hebben we het graf van Anna bezocht.
    Inmiddels ook afscheid moeten nemen van een ander, maar we komen elk jaar weer bij elkaar, nu met z’n achten. Gezien onze leeftijd zal dat in de toekomst verder uitdunnen.

    Reply
    1. Anne Post author

      dat is ook heftig Corry, niets is dan nog hetzelfde ~ wat mooi dat jullie na 40 jaar herenigd waren en jullie vriendin Anna herdachten, een mooie ode aan jullie verbondenheid dwars door tijd en levenseinde…

      Reply
  7. Ellie Schmitz

    Anne, de tekening is prachtig. Jouw stukje lezend voel ik zoveel emoties, zoveel herkenning over afscheid en overlijden, het was er toen ook in mijn leven. De blues zijn bij mij eigenlijk nooit helemaal weggegaan. Zou zoveel meer willen zeggen, maar het stropt, de woorden zijn er, maar vertikken het om eens zin te worden. Dat alles door dat ene woordje ‘blues’. Mooi geschreven ❣️

    Reply
    1. Anne Post author

      the blues is puur gevoel en emotie, woorden schieten te kort waar je zoveel voelt ~ en dan ineens kun je er uiting aan geven, schilderen, schrijven ~ zo gaat dat bij ons lieve Ellie, dankjewel voor je waarachtige reactie

      Reply
  8. Renate

    Heel mooi en triest tegelijk Anne. Kon je het er toen niet met je ouders over hebben?
    Als je trouwens ooit nog verder wilt gaan met die prachtige taal Latijn weet je waar je moet wezen. Per aspera ad astra!

    Reply
    1. Anne Post author

      dankjewel voor je vraag en je aanbod, Renate! ik kan jouw Latijn nog net vertalen 🙂 ~ het doet me denken aan de weg die ik afleg…
      het is een verhaal op zich hoe ik omging met mijn emoties, de stilte waarin ik mijn binnenste hulde, en in mijn dagboek…

      Reply
  9. Attila

    Voor ik het verhaal las pakte je schilderij me al . Ik vind hem erg mooi. Na je hartverscheurende verhaal nog veel meer betekenis met die eenzame worstelende broer en zus, de masten en de troost van boven.
    Ik ben er even stil van.

    Reply
  10. Marjan Beussen

    Jouw verhaal brengt bij mij weer een trieste herinnering boven. Een collega en haar man zijn in de auto verdronken op weg naar het werk. In Koedijk aan de smalle weg langs het kanaal hebben ze een aanrijding gehad en zijn in het water terecht gekomen. Later bleek dat zij haar nek had gebroken en dat haar man had geprobeerd om haar uit de auto te krijgen, wat helaas niet lukte en waarbij ze dus allebei het leven verloren. Zo heftig! Ook de begrafenis zit in mijn geheugen gegrift, twee kisten naast elkaar. Ik liep te trillen op mijn benen. Jarenlang kon ik niet meer aan die kant van het kanaal rijden, het donkere water was zo diep en angstaanjagend. Ik heb het achter me kunnen laten maar nu ik jouw verhaal lees zie ik het in beelden weer terug. Prachtig geschreven en getekend Anne, ik word iedere keer weer in je verhaal gezogen! Fijne feestdagen en een creatief 2020!

    Reply
  11. Anne Post author

    O Marjan, wat een verschrikkelijke gebeurtenis, en dan die twee kisten zij aan zij… dankjewel dat je het wilde delen, het raakt.
    ik ken die plek, het kanaal, Koedijk – zo’n plek verandert voor altijd.
    Alle goeds en liefs voor nu en het hele komende jaar X

    Reply
  12. Jannie Harmsen

    Wat moet dat zwaar geweest zijn Anne, en nog als je weer in het moment zit. Wel mooi dat jouw vriendin toch ook met een blije lach vereeuwigd wordt in jouw tekst. Sterkte met het overdenken van dit alles…

    Reply
  13. Anne Post author

    Ik zie haar lach nog zó voor me, Jannie, eeuwig jong en stralend en ook een beetje baldadig, ook die mooie, glanzende tanden van haar. Van die kleine dingen.
    Het ongeloof. Waarom. Verzet en erbij neerleggen. Dat roerige dat iedereen wel tegenkomt in de puberjaren, het loslaten, de teleurstelling, onzekere, maar ook het ontdekken en zoeken en vinden, het avontuur.
    Dank voor je mooie wens die me jouw empathisch vermogen laat voelen. Doet me goed.

    Reply
  14. ank

    Je vader had GROOT gelijk!
    Geweldig blauw schilderij.
    Allen een Gelukkig Nieuw Jaar gewenst…in Rood!
    Liefs Ank

    Reply
    1. Anne Post author

      Dankjewel Ank! Wat een heerlijke woorden.
      Jij/jullie ook een heel mooi en gelukkig en gezond 2020, met liefs van mij erbij.

      Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *