Als persoon die al sinds zijn achtste met een serieuze lichamelijke beperking door het leven gaat, ben ik niets anders gewend dan dat het leven er een stuk ingewikkelder uitziet met een handicap. Ik vroeg me af hoe lotgenoten in andere Europese landen dit ervaren. Om dat uit te vinden, bezocht ik in het kader van een eigen journalistiek project van 1 mei t/m 9 juni dit jaar 12 Europese landen:  Nederland, België, Duitsland, Denemarken, Zweden, Finland, Estland, Letland, Litouwen, Polen, Tsjechië en Frankrijk. In elk land, Letland uitgezonderd, interviewde ik één of twee personen met een beperking. Mijn reiservaringen en gedeelten uit die interviews zijn samengebracht in het boek ‘Leven met een beperking in Europa; halsbrekende toeren inbegrepen’.

Zo’n reis klinkt heel avontuurlijk en zo heb ik het ook ervaren. Eenvoudig was het zeker niet altijd. In je eentje trein in, trein uit. Op de ferry en er weer af. Bus of vliegtuig in en uit. Zoeken naar je hotel. Dat allemaal met een koffer met inhoud, 12,7 kg zwaar. Niet evident als je slechts alleen je linkerhand kunt gebruiken en moeilijk loopt met je rechterbeen.

Deze foto prijkt op de cover van mijn boek, omdat die perfect aansluit bij de titel. Probeer hier maar eens normaal op te lopen. Menige man/vrouw zonder beperking zou wel twee keer nadenken eer deze straat in rap tempo door te lopen. Laat staan iemand die slecht ter been is of in een rolstoel zit. Ik heb erop gelopen en ben overeind gebleven. Wat ik al een hele prestatie van mezelf vond. Helaas was dit niet het enige obstakel tijdens mijn reis. Vreemde hotelkamers en hotelbadkamers, een appartementencomplex in Warschau dat lang niet zo toegankelijk was als dat je op de beschrijving ervan mocht verwachten. Een zebrapad in Praag dat zelfs de wereldrecordhouder 100 m sprint niet binnen de tijd dat het voetgangerslicht op groen staat kan oversteken. Het zijn enkele voorbeelden van ontoegankelijkheid die ik zelf heb meegemaakt. De door mij geïnterviewde personen wisten zelf ook de nodige voorbeelden te melden.

De toegankelijkheid in hun (hoofd)stad was één van de drie hoofdonderwerpen die ik bij iedere gesprekspartner ter sprake bracht. Toegankelijkheid op het gebied van wonen, het dagelijks leven, ov, recreatie. De andere twee hoofdonderwerpen waren werk en relatie.

Ik heb geprobeerd een zo representatief en gevarieerd mogelijk aantal te interviewen personen te strikken. Naar mijn oordeel is dat goed gelukt. Er zitten jongeren en ouderen tussen. Werkend/studerend/niet meer werkend. Licht gehandicapt/zwaar gehandicapt/visueel- of auditief gehandicapt. Ook een Deense jongedame in de twintig met Asperger Syndroom (vorm van autisme) en een moeder van een dochter van tien met een verstandelijke beperking komen aan het woord.

Het boek is uiteindelijk een mix geworden van mijn eigen reiservaringen en interviewjournalistiek. De conclusie van het boek mag luiden dat mensen met een beperking in de bezochte landen het niet slecht hebben, maar dat er nog heel wat moet gebeuren voordat er werkelijk sprake is van een volledige integratie in de maatschappij. Aan het zogenaamde inclusief beleid om dit voor elkaar te krijgen, mag wel wat meer vaart worden gegeven. Daar is de medewerking van de hele maatschappij echter bij nodig. Als alle valide lezers van dit boek daar wat vaker bij stil kunnen staan, is er alweer een klein stukje gewonnen.

Voor mijzelf was deze reis geen kinnesinne. Fysiek en mentaal niet. Ik ben trots op het slagen van de reis en het nu verschenen boek dat een helder beeld geeft van hoe het is anno 2013 met een beperking in Europa te leven.

Johan Peters

Het boek van Johan is echt een must! In 75 pagina’s vertelt hij alles.
Voor 16,73 heb je het, wel even zelf bestellen bij de webshop van uitgeverij Yanga. 

De complete interviews vallen terug te lezen op www.mensenmeteenbeperkingaanhetwoord.be
rubriek ‘Interviews in 12 landen’.
Wie Johan op zijn blog wil volgen: http://zelfstandigjournalistantwerpen.blogspot.com

Het bericht Leven met een beperking – Johan Peters verscheen eerst op Anne Vellinga.