Een tijdje geleden hadden wij de buren van ons berghuisje in Duitsland op bezoek. We woonden toen in Noordholland en het regende. Wat moet je met een wat ouder Duits echtpaar in de regen? De hele dag in huis is niks. Kees kwam op het idee een tochtje naar Den Helder te maken. Onderweg leefde hij zijn liefde en kennis van de waterhuishouding volledig uit.

Onder zijn enthousiasmerende leiding bewonderen we het Hollandse polderlandschap in de regen en zien we sloten die hoger liggen dan het land. Bij Den Helder stappen we uit in de miezerende regen om de grijze zee in ogenschouw te nemen. Kees wijst naar Texel en een nieuwe eiland dat aan de horizon schemert, de Razende Bol, een wandelend eiland dat broedplaats is van zeehonden en zeevogels.
Het is nog te vroeg om naar huis te gaan en het regent ook nog steeds. Achter ons staat Fort Kijkduin met zijn beroemde zeeaquarium. Een uitkomst, want onze Duitse buurman is vol van zijn tijd dat hij hier op makreel viste.

Het Fort staat erbij zoals een fort hoort te zijn, dikke muren en flinke torens. Om bij het zeeaquarium te komen, moet je langs Napoleon. Die heeft hier een gewelfkelder vol informatie. Napoleon vond Den Helder het Gibraltar van het Noorden, een strategische plek dus. Weten we dat ook weer. Onbekommerd stappen we het volgende onderaardse gewelf binnen.

Staan we ineens middenin de tweede wereldoorlog. En dat met onze nieuwbakken Duitse vrienden. Overal hangen vergeelde kranten met dreiging en dood; foto’s van Mussert, Hitler en Seisinquart, bijgenaamd zes-en-een-kwart vanwege zijn naam en manke poot. Vreselijke beelden van Den Helder in oorlogstijd. Alles kapot gebombardeerd.

Dat ik hier terecht moet komen met onze Duitse buren. Dat wil je niet. Maar je bent er. Met hen. Zij weten ook niet wat ze ermee aan moeten.
Het vervelende is dat de oorlog niet te ontlopen is in Fort Kijkduin: hongerwinter, doden, slachtoffers, uniformen, hakenkruisen, bommen en kanonnen. Je ziet niks dan Duitsers, of zoals mijn moeder hen noemde ‘Moffertjes’.

Mijn Duitse buurvrouw voelt zich steeds unheimischer. Ik ook. Onbeholpen sla ik een arm om haar heen. Zij komt los:
,,Schrecklich! Aber… aanvankelijk had niemand door wie Hitler echt was. Amper een kwart van de mensen had op hem gestemd, maar toen namen die bruinhemden het al over met hun gebral. Bij ons in het Fichtelgebirge had nauwelijks iemand een krant of een radio. De mensen in ons dorpje waren straatarm en hoorden in de verte iets van een man die nieuwe wegen beloofde en nieuwe fabrieken met werk voor veel mensen. Dat gaf aanvankelijk hoop om uit de crisis te komen.’’

Wat zij zich herinnert van vroeger, een volk in verwarring dat hoopt op de verlosser, maken wij nu mee. En wij hebben kranten en radio’s en meer. Wij horen glashelder wat glashard gezegd wordt: ‘een blank Europa dat gezuiverd moet worden’.

Waltraud gaat verder: ,,Uit het niets kwamen mensen in uniform in ons Fichtelgebirge. Angstaanjagend hoe ze door ons dorpje denderden. Ze marcheerden op hun klakkende laarzen naar de armoedigste huisjes, ook de hutten diep verscholen in het woud. Mijn vader was houthakker en had vijf kinderen. Hij was tevreden, al hadden we niks. En toen moest hij plotseling meekomen, net als onze buurman die een paar varkentjes hield en de andere buurman die timmerman was. Allemaal moesten ze meekomen, de oorlog in. Dat werd toen pas langzaam duidelijk. Weigeren kon niet, dan werd je doodgeschoten.’’

Al schrijvend merk ik dat dit een kritische gedachte is over de verkiezingen. Je weet wat populisten met kritische gedachten doen. Baudet, Trump, Poetin, Erdogan en meer van deze lieden bestempelen dit onmiddellijk tot leugen. Een volgende stap is het opsluiten van de leugenaars.

Het bericht Wir haben es nicht gewusst verscheen eerst op Anne Vellinga.

Met Kees is het anders gesteld, hij hoopt dat hij het redt met zijn voet. Hij kampt al weken met een zeer pijnlijke zenuwontsteking in zijn rechtervoet als gevolg van gordelroos. Ja, het bestaat echt en begint met onschuldige rode bultjes op de voet die verschrikkelijk jeuken. Als die weg zijn, begint de pijn en kun je niet meer op zo’n voet staan. De voet is aan de beterende hand. Kees durft het aan, we gaan!
Maarrr, we doen het dit keer heel rustig aan. Niet alles op één dag.
De dag voor vertrek halen we onze poezenfluisteraar op en onze eenkennige Lukkie laat zich in de loop van de avond verleiden tot kennismaking en communicatie, hij geeft zelfs een kopstoot tegen het been van de fluisteraar. De volgende ochtend pakken we op ons gemak de auto in en rijden een klein stukje, om ons in Roermond te laten verwennen met een heerlijke maaltijd, een goed bed en uitgebreid ontbijt. Althans, zo was de aanbieding van Fletcher.

Het hotel is zo goed als leeg, de tuin daarentegen vol wespen, wat kan verklaren waarom Fletcher zo’n aantrekkelijke aanbieding voor ons had. De maaltijd is goed, de kamer slecht: gloeiend heet en als we het raam openen om te luchten bromt het van de airco’s die onder ons raam staan. Wisselen van kamer hoort niet bij de opties. We woelen ons er doorheen en staan de volgende ochtend bij wijze van spreken fris op. Het ontbijt blijkt een vergissing. Geen probleem, we ontbijten bij een bakker pal over de grens.
Tot zover geen wolkje aan de lucht, sterker de lucht is strakblauw, de zon stralend, de temperatuur loopt op met de kilometer. Dan ben je blij dat er airco is.

Zoals wij al op de kaart gezien hadden, ligt Roermond zuidelijker dan Hoorn. Tomtom kiest een ander parcours, niet langs de ons bekende noordkant om het Ruhrgebied heen, maar langs de zuidkant. Maken we die ook eens mee. Nou, dat is eens en nooit meer. De zuidelijke weg is namelijk ‘onder constructie’, ofwel heel veel Stau, Duits voor file. Dit komt door een combinatie van factoren, samengevat: werkzaamheden aan de weg, hitte, vrachtwagens met kokende motoren stilstaand op de vluchtstrook, ongeduldige Duitsers in snelle Audi’s.
De snelle jongens willen inhalen, aangezien links niet gaat door wegwerkzaamheden, kiezen ze rechts de vluchtstrook en dat gaat goed tot het fout gaat. Zeker drie van zulke ongelukken passeren wij met een gangetje van 25 km, terwijl politiewagens en ambulances zigzaggend hun weg banen. Onze reis duurt tweemaal langer dan anders. Tegen de avond belanden we in het verkoelende Fichtelgebergte.

Verhit pakken wij de auto uit om geheel vanzelf af te koelen in ons heerlijke berghuisje bij een temperatuur van 17 graden, aangenaam koel dankzij de dikke muren die volgens Duitse inzichten aan de buitenkant geïsoleerd zijn om hitte en kou te weren vanaf de plek waar ze het huis belagen. Dat de isolatie zo goed is dat er geen lucht in of uit kan, laten we hier buiten beschouwing.
Mijn schrijfplek is in de Wintergarten, Duits voor serre en zoals dat met serres is, wordt deze aan drie zijden begrensd door ramen, waardoor het uitzicht bijna alzijdig is en de rug dekking heeft. Met al dat glas is een Wintergarten gevoeliger voor het weer, het is er ietsje warmer, 19 graden, de perfecte schrijftemperatuur wat mij betreft.

Dit dreigt een oneindig verhaal te worden als ik zo doorga.
Wees gerust, we zijn nu op de plaats van bestemming en alles kan vanaf hier op rolletjes gaan lopen.
Kees kan met de benen op de poef, krant in de hand, pilsje erbij en ik kan gaan schrijven…

wordt vervolgd

Het bericht Schrijven in Duitsland – heenweg (1) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Dat doen we wel even anders in Nederland. De hoge heren willen koste wat kost voorkomen dat een euro in verkeerde handen komt. Daarbij kijken ze niet naar elkaar, laat de banken maar schuiven, de angst zit hem in geld dat gereserveerd is voor zorg. Daar zijn excessen geweest, dat nooit weer. Wie geld nodig heeft voor het inkopen van zorg, moet door een oerwoud aan instanties, betaald uit de zorgpot.

Ons heeft het drie jaar gekost voor we de juiste indicatie hadden voor mijn moeder. Elke keer weer dook er iets uit een krocht van de instanties wat uitgezocht moest worden. Mijn moeder had dit nooit zelf kunnen regelen, met haar ziekte van Parkinson is zij in een fase van steeds grotere afhankelijkheid.

Is er eenmaal een indicatie gesteld voor een PersoonsGebondenBudget (PGB: hulp aan lijf en leden, via het rijk) of WMO (hulp in huis en hulpmiddelen, via de gemeente) dan ben je er niet.
Na het oerwoud van de indicatie komt de mallemolen van het bedrag en als je daar uit bent, komt de ijzeren greep van de verantwoording die voortdurend afgelegd moet worden door hulpbehoevende, cq. mantelzorger; iedere cent moet geboekstaafd, een oersaaie, tijdrovende taak die elk half jaar terugkomt.
De controleurs controleren maar door, niet de thuissituatie, of het goed gaat met het oude schatje en de mantelzorger, ze controleren het geld. Elke euro die niet besteed is, moet teruggestort en gaat voortaan af van het maandelijks budget. De sigarenrokertjes van Michael Ende (lees er zijn kostelijke jeugdboek Momo en de tijdspaarders maar eens op na).

In Duitsland controleren ze niet. Langs korte weg kennen ze budget toe en vertrouwen dat het geld besteed wordt aan thuiswonen van het oudje.
Dat is even slikken.
Wordt er niet gecontroleerd?
Kun je daar zomaar geld krijgen?
Dan kunnen de mensen rare dingen met dat geld doen.
Zo wordt in Nederland gedacht. Dit wantrouwen komt ons duur te staan.
Hoe gaat dat dan in Duitsland? Liggen de oudjes daar dood in de vriezer, zoals ooit in Japan, waarvan lange tijd gedacht werd dat ze daar zo oud werden door vis en zeewier? Die stokoude Japanners bleken in de vriezer te liggen, opdat de kinderen het pensioen van papa konden blijven innen.

Even voor de duidelijkheid: pensioen is geen PGB.  Iemand met pensioen kan in een vriezer liggen zonder dat iemand het merkt. Iemand met PGB heeft medische zorg en een fysiotherapeut gaat geen bevroren lijk masseren. Van dit gegeven maakt Duitsland efficiënt gebruik.
De controle geschiedt impliciet door mensen die toch al naar de oudjes gaan: huisarts, wijkverpleegster, wondverpleegkundige, fysiotherapeut, mensendiecktherapeut, neuroloog, geriater, geriatrisch verpleegkundige, mensen met oog en verantwoording voor de mensen die zorg krijgen, mensen uit diens biotoop.

Wonen in een tehuis is veel duurder dan thuis wonen. Daar kwamen wij achter toen wij op vakantie wilden en mijn moeder twee weken in een verzorgingshuis wilden stallen. Daarvoor moesten we ons PGB omzetten in Zorg in Natura, die bleek bij dezelfde indicatie 3x zo hoog te zijn.
Moet je voorstellen, bij dezelfde zorgindicatie krijgt een tehuis 3x zoveel budget van de overheid als iemand die thuis blijft wonen. Dit komt door de overhead, dus alle kosten die erbij komen in een tehuis, het gebouw, vaste lasten, onderhoud, maar ook de directie, administratie, tuinman – verzin het maar.

Onze regering wil bezuinigen op de zorg. Hiertoe willen ze bevorderen dat de mensen thuis blijven wonen. Mooi streven, maar ze maken tegelijkertijd de toekenning van een persoonsgebonden budget ingewikkelder, verhogen de drempel en verlagen de budgetten.
Het gevolg laat zich raden: iemand die liever thuis blijft wonen, gaat noodgedwongen naar een tehuis, waar een steeds kleiner aantal verzorgers voor steeds lager loon steeds meer oudjes moet wassen, aankleden, verzorgen.

Ik mag graag gluren bij de buren.
Aanvankelijk konden wij niet geloven wat onze Duitse buren in het Fichtelgebirge zeiden. Daar is het normaal dat oma of opa bij de kinderen blijft wonen. Iedereen daar vindt het vanzelfsprekend dat mijn moeder bij ons woont. Zo doe je dat.
Hun mentaliteit in dezen is anders dan de Nederlandse omdat de Duitse overheid geen verantwoording vraagt van het PGB. Ze vinden alles best, zolang de oudjes het verzorgingshuis maar niet ingaan. Wat telt is de besparing op zorg en zolang de oudjes thuis wonen wordt er bespaard.
Wat maakt het ook eigenlijk uit als er een I phone van gekocht wordt. Dan houdt de mantelzorger contact met de wereld… Waarom zou je daar een dure controle op uitvoeren, vinden ze. Het wordt daar gewaardeerd dat iemand thuis blijft wonen. Hoe de familie dat regelt, is hun zorg en verantwoording.

Onze overheid is doodsbang dat we onze thuiswonende oudjes vastbinden op een stoel en in de schuur zetten, en dat de mantelzorgers dan lekker van dat geld naar Turkije gaan. Wat een wantrouwen, wat een onzin.

Zowel in Nederland als in Duitsland is een hulpbehoevend oudje gebed in een netwerk van medische zorg.
Een wijkverpleegster overziet toch de thuissituatie, ziet of het oudje schoon is, gewassen, gekleed, gevoed. De fysiotherapeut ziet of er blauwe plekken van huiselijk geweld zijn. Om maar iets te noemen. Dan wordt aan de bel getrokken, en niet zachtjes.
In Duitsland mag PGB besteed worden aan inkomen van een nicht die voor opa zorgt. In Nederland moet de mantelzorger uit liefde zorgen en doorlopend verantwoording afleggen.
Als het kasboek maar klopt. Dat is Nederland.

Het bericht Gluren bij de buren verscheen eerst op Anne Vellinga.

En dan denk ik aan Grassemann, geen man maar een schilderachtig gebouw, museum en theater tegelijk, de uitgaansplek in het Fichtelgebirge. 
Als wij verzadigd zijn van bergen, bossen en beken gaan wij daarheen. Daar is het, daar gebeurt het, zoals Klinkend Hout, een muziekgebeuren dat alleen daar kan, het is een en al hout. De muzikanten gebruiken tafels en banken, muren en vloeren als instrument. Overal zit muziek in en zij krijgen het eruit.
Ze vertellen er spookverhalen uit de omgeving. En wie zit er op de voorste houten bank met rooie oortjes? Precies.

In het Fichtelgebirge wemelt het van de spoken en geestverschijningen. In de verhalen. Dat zie je vaker in stiltegebieden waar op het eerste oog niks te zien is. Neem Zweden met zijn trollen en Schotland met Loch Ness.
Het Fichtelgebirge barst van de kabouters en geesten die weten waar het goud zit. Dat vindt dan iemand dankzij zo’n kabouter. Hoe moet je het wonder anders noemen, en als iemand in een schacht valt, een spleet of een spelonk, is het een gefrustreerd spook dat het op zijn geweten heeft.
Geweldige verhalen, vooral in het Fränkisch, je verstaat de helft niet en ziet dubbel. Bomen die aan de wandel gaan, stenen die vallen, mist die opstijgt uit een poel en dan is het een nymf waar je verliefd op wordt en die je omlaag trekt. 
Zo’n geest is de geest van een dode die voortleeft in de geest van de levenden. Zo blijft een dode onder de mensen, in wouden en poelen, grotten en mijnen en zorgt voor de nodige spanning en vertier, ver van mijn bed.
Kraak…

Ik huiver in het grote bed. Het komt nu toch wel erg dichtbij. Ik begin het eng te vinden. Denk aan mijn vriendin in het verre Nederland die alleen in een krakend oud huis woont. Zij hoort voetstappen in de nacht door haar lange gang, de trap op… Huiveringwekkend. En dan die vriend die honderd kilometer verder woont en net voor de kerstvakantie vertelde dat er al jaren een spook rondwaart in zijn huis. De geest van de vorige bewoner die de weg niet weet naar het licht?
Kraak. Brrr…

De vorige bewoner van dit huis is Frau Holz. Zij heeft het meer dan 40 jaar als vakantiehuisje gehad en het aan ons verkocht, springlevend, nou ja, spring? Ze vertelde nog dat haar man was overleden en dat er voor hen een geitenboertje heeft gewoond. Ooit. Het huisje is van 1880. Meer wisten wij nooit.
Tot voor kort.

Het bericht Tweede huis (3) – Spoken verscheen eerst op Anne Vellinga.

De auteur, een Amerikaanse, transponeert dit naar het psychisch vlak in de lijn van Jung, en ziet de ‘wens’ als Steen der Wijzen.
Een kantoorvrouw is verliefd op een muzikant. Ze wisselen telefoonnummers uit, maar hij belt niet. Hoe krijgt ze hem aan het bellen? Door te visualiseren?
Dat is geen alchemie, dat is manipuleren.
Door de onderliggende wens bewust te worden, ontdekt de kantoorvrouw haar verlangen te ontsnappen aan haar saaie baan. Ze zoekt meer creativiteit en avontuur. Ze zoekt dit nu bij de muzikant die almaar niet belt. Ze kan het ook in zichzelf zoeken en zelf veranderen. Dit is alchemie.

Ik aarzel. De 19,50 euro is een uitgave, maar overkomelijk. Wat mij weerhoudt, is de Duitse vertaling. Was de auteur Duits geweest, had ik het gedaan. Het boeit mij hoe gedachtegangen gaan en hoe die worden verwoord. Zeker een proces als alchemie had ik graag gelezen wanneer de schrijver Duits was geweest.
Iemand wees mij er op dat de Duitser in menig opzicht verder is met het verwerken van zijn oorlogsverleden dan de Nederlander. Hij baseerde zich op gesprekken die hij hierover had gevoerd met willekeurige Oost Duitsers. Ik had dat wel willen toetsen aan een boek over alchemie, bij uitstek een thema dat gaat over het voortdurend werken aan jezelf en je standpunt, waarbij oud roest door een zevenvoudig proces veranderd in goud.
Ik zet het boek terug in de kast.

Het bericht Alchemie verscheen eerst op Anne Vellinga.

Het bericht Bergtocht verscheen eerst op Anne Vellinga.

Duitsland is Nederland niet. Om te beginnen hebben ze daar geen mondhygienisten. Die werkzaamheden doet de gespecialiseerde tandarts samenmet 2 assistenten. Dat weet ik vanwege dat klem zittende ding tussen 2 kiezen, wat een afgebroken vulling bleek te zijn, hoe kan het anders ‘Zement’, zoals de Duitse man het uitsprak, een waardeloos materiaal uit het voor-keramische tijdperk.

Ik vind het altijd interessant hoe ‘het’ in een ander land toegaat, en volgens de ondoorgrondelijke wetten van het toeval heb ik in Frankrijk in de tandartsstoel gezeten en nu dus in Duitsland. Nou, je gebit kun je met een gerust hart in het buitenland, als dat Frankrijk of Duitsland is, laten doen. Om te beginnen gebruiken ze betere materialen, dus never amalgaam en ook geen ‘cement’, zoals mijn witte vullingen aldaar betiteld worden.

In Frankrijk smolt mijn Nederlandse vulling bij de ongebruikelijke middagtemperatuur van 52 graden Celsius, wat onder de uitstoot van veel Franse woorden van ongeloof vervangen werd door iets keihards. Mijn toenmalige Amsterdamse tandarts kon maar niet begrijpen wat het voor ongelooflijk hard spul was en heeft de Franse tandarts opgebeld. Daardoor weet ik dat het spul uit de vliegtuigindustrie was, maar wat voor spul zei hij er niet bij en kon ik niet vragen, want mijn Amsterdamse tandarts had de gewoonte zijn handen en alle tangen die hij had tegelijk in mijn mond te duwen, en dan vertelde hij precies wat hij wou zonder interruptie. Uit die tijd stamt mijn idee dat alle tandartsen in de hele wereld geboren zijn uit een vrouw die hen vanaf de eerste schreeuw interrumpeerde.

In Duitsland doen ze het met keramiek. Waar mijn tandarts een kroon zet, dus op een plek waar een kies hoort maar een gat zit, plaatste of liever boetseerde deze tandarts keramiek. En dat zonder een grammetje pijn. Mijn kersverse tandarts, een man met rondgeknipt haardosje en een bril met op elk glas een aangeplakte lens om het nog beter te zien, raadde vooraf een injectie aan, omdat hij niet wist hoe diep het gat was, en ik had gezegd dat ik geen tijdelijke oplossing wilde, maar een definitieve.
‘Dan bekommen Sie das,’ klonk het geruststellend en dreigend tegelijk. Wat was hij van zins?

Ik zat nog zenuwachtig te wachten op de injectie, toen die al klaar was. Ik had niets gevoeld. Een unicum op het gebied van mijn ervaringen met injecties. Hij had gespoten met een heel dunne naald en heel langzaam. Ik dacht dat hij de naald bestudeerde op deugdelijkheid, maar de naald zat er al in en de verdovende vloeistof druppelde de kaakholte traag en pijnloos in. Nou, dat doet mijn tandarts hier anders. Hoppa, de stevige naald erin en poef de vloeistof. Volgens mij veroorzaakt de snelheid de pijn, of de aard van de injectievloeistof. Dat zou ook nog kunnen. Bovendien doet mijn Nederlandse tandarts het alleen, indien nodig heeft hij hulpstukken die hij tussen tanden en kiezen zet opdat de vulling er niet uitloopt.
De Duitse tandarts gebruikt geen hulpstukken, d.w.z. hij heeft twee assistentes ter linker en rechter zijde. Gezamenlijk houden die de mond open in de breedte en de hoogte. Zo ontstaat een mondopening die voelt als een riool zo wijd.

Vervolgens gaat de ene assistente in de weer met een zuigslang om de mond droog te houden, de ander heeft het blauwe licht, waarmee de keramiek gehard wordt. Een gloednieuw systeem, deze keramische vulling/opbouw hoeft niet gebakken te worden bij hoge temperatuur, waarbij de mond verbranden zou, nee, een blauw lampje volstaat, het evenbeeld van het blauwe lampje waarmee mijn tandarts de stroeve, zachte cement hardt.

Keramiek is glad. Ik ben nog aan het wennen aan die ene gladde kies achterin. Dat voelt lekker aan je tong, lekkerder dan stroef cement, tandsteen of tanden. Ook de mondhygieniste viel het gisteren op.
‘Wat glad,’ zei ze, en kon niet ophouden met voelen met haar vinger, wat lang zo prettig niet is als je eigen tong erover.
Afijn. Ik verwachtte een torenhoge rekening. Drie mensen drie kwartier in de weer met mijn gebit, en dan nog al die nieuwste technieken en materialen. Was het goedkoper dan in Nederland.

Tijdens de behandeling van de Nederlandse mondhygieniste werd mij duidelijk waarom Duitsland goedkoper is en ook nog beter. Sorry Robert (mijn tandarts) voor deze (eenmalige) ervaring.
Punt 1 zijn er in Duitsland geen mondhygienisten, de tandarts doet alles zelf. Hij weet van de hoed en de rand, van de hand en de tand, glazuur en tandsteen, gat en vulling. Hij weet allles en kan alles. Nou ja, dat is in elk geval de bedoeling.
Daarbij gebruikt hij beter materiaal. Nooit amalgaam. Slecht voor je lichaamsfuncties. Altijd witte keramiek.
Hoe kan het dan toch goedkoper zijn?

Kees, mijn man, houdt er allerlei gedachten op na over belasting en aftrek. Joh, het is veel simpeler, het zit zo.
Voor je de spreekkamer ofwel behandelkamer in mag, moet je de wachtkamer in, en wel gedurende de duur van een filmpje dat vertoont wordt op een wandvullende platbuistv. Hier geen amusante filmpjes zoals bij mijn Nederlandse tandarts ter geruststelling van de angstige patient, nee, angstaanjagende beelden van tanderosie, gevolgd door nog engere beelden hoe je hele lichaam botweefsel verliest, broos wordt en vanbinnen een ruine van zichzelf is, cq. wordt. Vervolgens krijg je te zien en te horen wat je moet eten, gezonde voeding, groente, fruit, vis, ook de zemelen voor de stoelgang worden niet overgeslagen, vervolgens moet je bewegen, niet zomaar wat stofzuigen en traplopen, maar echt sporten, en dan, en nu komt het, voedingssupplementen ter bevordering van gezondheid, vitaliteit, goede Gelenke, dat zijn botten of spieren of allebei, Gelenke.

Het gevolg van die platbuistv en het filmpje is, dat ik gelijk tien potjes wil kopen, bij wijze van spreken dan. Ik ben (nog) niet van de supplementen, een taai soort bijgeloof van mij. Dat het niet uit een potje moet komen. Maar in dit geval had ik toch iets van ‘als de tandarts het zegt, moet het wel goed zijn, en noodzakelijk’. Dus nu verdenk ik de tandartsen in Duitsland ervan, dat ze gesponsord worden door de voedingssupplementenindustrie. En dat ze daarom goedkoop zijn. Relatief.

https://www.praxis-klinkisch.de

Het bericht Duitse tandarts verscheen eerst op Anne Vellinga.