hoor ik iets… iets
onbestemd, ongekend, aanwezig
niet in de kamer, maar wel dichtbij
zacht als een voetstap door de sneeuw
buiten is het
daar sluipt iets…

Zonder licht aan te doen loop ik naar het raam en open het gordijn.
Buiten is het donker, pikkedonker.
Er is niets te zien. Maar ik bespeur iets, voel dat er iets is.
Ik wacht tot mijn ogen gewend zijn aan het donker. Ze wennen niet.
Ik krijg het lumineuze idee een foto te maken. Wie weet registreert mijn camera wat ik bespeur.

Het scherm van mijn camera laat hetzelfde zien, wat mijn oog ziet: ondoordringbare duisternis.
En toch was er iets.
Ik zet de foto’s over op mijn laptop. Zwart.
Ik probeer ze te bewerken met het I-photo programma.
Zwart is zwart en blijft zwart.

De volgende nacht bespeur ik het weer.
Nu sluip ik naar buiten met mijn camera. Misschien is er meer te zien als er geen raam tussen zit.
De schermen zijn zwart en blijven zwart.

Ik vertel het mijn broer die fotograaf is.
‘Stuur maar op,’ zegt hij. ‘Laat mij maar zien.’
Een paar uur later krijg ik ze terug en zie!

Het allerleukste vind ik dat het vosje mij ook bespeurde en niet wegrende, dat hij omkeek naar mij.
Datzelfde gevoel heb ik met Iris…

wordt vervolgd…

Het bericht Schrijfretraite in Duitsland – sluipen (6) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Zondag 16 augustus hoop ik wakker te worden uit deze droomreis en jullie terug te zien.

Dit is het laatste intuïtieve werk dat ik gemaakt heb voor Iris, ditmaal ook met de kwast.

Wat me het meest raadselt zijn de vuurblokjes…

Heb een goede zomer allemaal.

Het bericht Op weg met Iris verscheen eerst op Anne Vellinga.

Om te beginnen doe ik dingen die Iris doet. Daar ben ik al maanden mee bezig en verklap ik niet en je komt er ook niet achter door de blogs van het afgelopen jaar te lezen, misschien ook wel.
Ik heb inmiddels een goed beeld van Iris, haar uiterlijk, bezigheden, afkomst, omgeving en intussen voel ik mee hoe zij simpele dingen als de afwas ervaart: het water voelt warm of koud, soms is het een rot klus en soms is het juist lekker om het warme water tussen haar vingers te voelen en erbij weg te dromen.
Dat schrijf ik niet allemaal op, maar moet ik me wel bewust zijn.

Naarmate ik vertrouwd raak met haar wordt het inleven interessanter. Hoe zou Iris reageren op simpele situaties: de trein net gehaald of gemist. Juichen of janken.
Haar gemoed kom naderbij, maar inspireert nog niet tot een roman.
Wat mij boeit, zijn relaties. Ik ben vooral benieuwd in de aard hiervan. Hoe verhoudt zij zich tot de ander, welke complicaties, consequenties heeft dit?

Terwijl ik me verplaats en verdiep in Iris, gebeurt er van alles in mijn eigen leven.
Sinds Sophie en Eva zijn verschenen heb ik veel signeersessies en krijg ik vaak vertrouwelijke verhalen te horen.
Op zeker moment vraag ik me af hoe Iris zou reageren.

Om hier feeling mee te krijgen maak ik collages. Het leuke hiervan is het speelse proces. Je doet maar wat en dat is leuk.
Het begint met een stapel tijdschriften, daar scheur je plaatjes uit die je aanspreken. Vervolgens schik je die tot het goed ‘voelt’. Dan plak je het vast.
Het wonderlijke is, dat de focus waarmee je begint meedoet. Dat heb je niet in de gaten als je bezig bent, dat onthult zich daarna. Ook zo leuk.

In deze collage bijvoorbeeld zie ik pas de volgende dag de gouden bergen links. Daar ging het levensverhaal over! Het verleden was goud en daar is niets van over. Ik zie nu ook de pluisjes rechts, bijna niets. Maar in pluisjes zit wel weer zaad voor de toekomst.
Zo zie ik almaar meer in zo’n collage, ofwel, ik sta langer stil bij het levensverhaal, dat begint te leven voor me.
Daarmee ben ik nog niet in de ziel van Iris. Maarrr…
In een vervolg gesprek merk ik dat ik anders luister en reageer. Zomaar zit ik op de golflengte van Iris.
De weg is gebaand.

Het bericht Op weg naar Iris, mijn derde roman verscheen eerst op Anne Vellinga.

‘Zoekt u iemand?’
Een oudere dame met een wollen omslagdoek staat achter het tuinhek.
‘Ik kijk naar het huis en de schuur. Het is precies mijn droom.’
‘Ik verkoop mijn huis niet! Ik ga niet in het bejaardenhuis! Ik red me prima en ik kook nog zelf, elke dag.’
‘Ik wil het niet kopen hoor, ik kijk hoe het eruit ziet, want in mijn verbeelding kreeg ik de schuur niet naast het huis.’
‘Die schuur staat altijd al naast het huis, maar het is geen schuur meer, ik woon er. Ik begrijp niet goed wat u wilt met mijn huis.’
‘Ik doe onderzoek voor mijn nieuwe roman en daarvoor zoek ik een schuur naast een huis, want er zit een wellness in en dat moet vanaf straat te zien zijn.’
‘Ik ga mijn huis niet verhuren aan een wellness.’
‘Dat hoeft ook niet, dat is in mijn boek. Daarin runt een vrouw een wellness in de schuur en haar dochter woont achterin en dat zou hier heel goed kunnen.’
‘Maar ik heb helemaal geen dochter. Dan moet u bij de buren zijn, die hebben een dochter en die zouden het leuk vinden als die in een boek komt, want het is een bijdehand meisje. Ze is pas vier, maar ze weet al precies hoe de televisie gaat.’
‘Dat is zeker een slim meisje, maar de hoofdpersoon heb ik al helemaal in mijn gedachten. Ik kreeg alleen de schuur niet goed.’
‘Mijn wijlen man heeft er heel veel aan gedaan en hij zei altijd al dat het een beste schuur was. U mag wel even binnen komen, dan ziet u dat ik niet in een schuur woon, maar in een huis met een eigen keuken en wc en badkamer. Ik ben alleen nog niet klaar met stofzuigen en nu staat de stofzuiger midden in de kamer.’
‘Ik hoef niet naar binnen, want als ik teveel zie, staat dat mijn fantasie in de weg. De buitenkant is genoeg.’
‘Dus mijn huis komt in een boek. Dat ik dat nog mag meemaken. Dat u van alle huizen in Obdam mijn huis gekozen heeft.’
‘Uw huis is precies als in mijn droom. Als het boek af is, kom ik het brengen en dan schrijf ik er speciaal voor u iets in.’
‘En wanneer kom je dan? Want ik ga komende woensdag naar de kaartclub.’
‘Ik zit pas in de fase van het onderzoek. Ik moet het nog schrijven, dus dat kan wel volgend jaar worden.’
‘Volgend jaar? Maar dan ben ik er misschien niet meer. Als je zo oud bent als ik, leef je bij de dag. Maar toch leuk.’

Het bericht Op weg naar Iris, mijn derde roman – ontmoeting (6) verscheen eerst op Anne Vellinga.

‘Obdam heeft altijd betere grond gehad dan de omliggende dorpen, de grond was zo goed dat er tulpen op verbouwd konden worden en dat levert veel meer op dan kool. Als kleine jongen heb ik heel wat tulpen uit de grond gehaald, ik kon het heel snel en dan verdiende je goed, dus had ik al gauw alles wat een jongen wil hebben, stereo, brommer, dat werk. Die tulpenbollen moesten opgeslagen worden in droge schuren, vandaar dat die schuren hier zo goed zijn, met spouwmuren en ramen en vaak een verdieping erop. Net wat je nodig hebt voor je boek.’

Bij de bakker in de Dorpsstraat slaan we een zijstraat in, overal huizen en loodsen, maar niet wat ik zoek. Kees is helemaal thuis en vertelt anekdotes over Jan Tulp en Piet Kat, iedereen had vroeger een bijnaam.
We slaan nog een paar hoeken om, langs brede straten, perken, notabel woningen, Obdam heeft veel te bieden, maar het huis van Iris zie ik niet.

‘Hier ben ik geboren.’
We staan aan de achterkant van een rij huizen, gescheiden van de straat door een brede sloot.
‘Zie je die wallenkant met dat steile muurtje?’
‘Ja, wat is daarmee?’
‘Daar ben ik bijna verdronken.’

Ik ken het verhaal, maar hier, op locatie zie ik ineens een jongetje van een jaar of vier spelen met zijn oudere zusjes. Ze ontdekken hoe vuil de kade is en niets is leuker dan die schoon te vegen met alle bezems uit de schuur. De meisjes met de grote bezems tussen zich in en kleine Kees op zijn knietjes met stoffer en blik. In het vuur van de schoonmaak komen de meisjes met de grote bezemborstel tegen Keesje aan en vegen hem zo van de kant de sloot in. Weg is kleine Kees. Ze zien een donkere vlek wegzakken. Het water is diep, ze kunnen er niet bij. Ze rennen naar mama dat Kees in de sloot is verdwenen. Moeder rent over het erf naar de kant. Geen Kees te zien. Ze zakt door de knieën en grijpt radeloos met haar handen in het zwarte water. Ineens voelt ze een bos haar en trekt haar kleine jongen aan zijn haren uit de sloot. Hij is helemaal blauw. Het geluk is dat hij zijn adem heeft ingehouden en geen water in de longen heeft gekregen.

‘Ik weet alleen nog dat het best mooi was onder water, heel rustig, maar daarna had ik altijd angst voor afgesloten ruimtes, heel lang is dat gebleven, eigenlijk tot jij in mijn leven kwam, toen voelde ik ruimte, ineens kon ik mezelf uitvouwen…’

wordt vervolgd

Het bericht Op weg naar Iris, mijn derde roman – thuiskomen (5) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Tijdens de koorts was Kees zo bij de tijd mij een pak blanco kaartjes te geven waarop ik de scenes kon schrijven. Dat heb ik gedaan, naar mijn droombewustzijn glashelder, maar nu ik ze terugzie, zijn het wezenloze woorden die geen weg wijzen.
Huis-schuur-wellness.
Valt nog mee dat er niet huisje-boompje-beestje staat.
Het volgende kaartje verdient ook geen filmprijs ‘vrijen-ruzie-weg’.
Zucht.

‘Is er wat, liefje?’
‘Die kaartjes had ik net zo goed niet kunnen maken.’
‘Wat staat er dan op?’
‘Huis-schuur-wellness.’
‘Wat voor huis en wat voor schuur?’
‘Het huis van Iris, of liever van haar moeder. Iris woont min of meer zelfstandig achterin de schuur en haar moeder heeft voor de wellness.’
‘Waar staat die schuur?’
‘Naast dat huis natuurlijk, anders zien de voorbijgangers de wellness niet. Het irritante is dat die schuur steeds achter het huis springt in plaats van ernaast en daar word ik iebel van. Zo krijg ik geen contact met de genius loci en dan voel ik niet wat er gebeurt op psychisch niveau en dan kan ik dus niet schrijven, dan wordt het architectengebroddel in plaats van een roman.’
Zucht.

‘Je bedoelt dat er een losse schuur staat naast het huis.’
‘Ja.’
‘Dat huis weet ik te staan.’
‘Hoe kan dat nou.’
‘Dat huis staat zo ongeveer naast het huis waar ik geboren ben.’
‘In Obdam!?’
De laatste plaats waar ik het zoeken zou. Ik wil erheen. NU.

wordt vervolgd

Het bericht Op weg naar Iris, mijn derde roman – huis (4) verscheen eerst op Anne Vellinga.

De volgende dag is Kees weer uren op pad, ditmaal voor boodschappen. Weer hoef ik alleen het vuur brandend te houden. Ik drink water met citroen en slik lepels honing met kaneel. Plotseling hoor ik een indringende kreet dwars door muren en kussens en dekbedden. Het is een onbestemde kreet die me raakt en roept. Helaas ben ik te lam om het bed uit te komen. Nog een kreet, scherp en indringend. Ik voel me geroepen en tol uit bed. Bij de derde kreet ben ik bij het raam. Door nevel en mist ontwaar ik een schimmige vogel op een tak, een geestvogel, ik weet het zeker. Als ik dat aan Kees vertel, gelooft hij het niet. Ik pak het fototoestel van de vensterbank, maar krijg de vogel niet scherp.

Gesloopt van de onderneming val ik in bed. Klappertandend. Tussen droom en daad verandert de sfeer. Ik word iets gewaar dat niet te verwoorden is, iets dat ik kwijt was. Ik was helemaal vergeten hoe fijn het voelde als mijn moeder er was, en nu voel ik dat gevoel ineens. Mijn ogen tasten de ruimte af, de kastenwand, de witte muur, het gordijn, de nevelen daarachter…
Ze zit op haar vertrouwde leunstoel. Ze ziet er vitaler uit dan in tijden, of ze een verjongingskuur achter de rug heeft. Ze heeft ook ander haar, bijna zwart, en een pony. Het staat haar leuk, artistiek, precies zoals ze was, maar dan anders. Plotseling komt het meisje met het roze haar de kamer in.
‘Je bent een lief meisje, maar je maakt het wel bont, Iris. Dat ziet er vrolijk uit, maar waarom gebruik je die kleuren? Daar gaat het om, je visie!’

Een harde klap. Kees dendert naar boven en valt met de deur in huis.
‘Kom ik bij de apotheek beneden in het dorp, vraagt die vrouw of ik van de berg kom! Heeft Bernd haar gebeld en alles haarfijn verteld en de medicijnen stonden al klaar. Ik wou een paardenmiddel, want dan heb je tenminste nog wat aan je vakantie, maar dat wou ze niet geven. Die vrouw is niet alleen apotheker, maar ook arts en ze zei dat antibiotica tegen het leven is en en dat de levenskracht juist versterkt moeten worden. Hier zijn drie flesjes, een met echinaforce voor de weerstand, een met metalen ter voorkoming van longontsteking en een met vitamine D3, want die komt iedereen tekort en dat veroorzaakt krachteloosheid en winterdepressie. Alle huismiddelen mag je blijven gebruiken en warme soep.’
Ik voel me gekoesterd en moet er bijna van huilen.

Zo verglijden de dagen in de nachten in de dagen. Kees loopt het vuur uit zijn schoenen en komt telkens thuis met een verhaal, ik hoed het vuur en droom Iris, mijn volgende roman…

Het bericht Op weg naar Iris, mijn derde roman – dromen en verhalen (3) verscheen eerst op Anne Vellinga.