Met mijn moeder in huis is het Verre Verleden dichterbij dan gisteren of vandaag. Dierendag is toekomstmuziek tot het 4 oktober is en Prinsjesdag is de dag erop al in het niets verdwenen, ook al hadden we gekke hoedjes op en marcheerden we door de kamer op marsmuziek van de Koninklijke fanfare, de armen zwaaiend volgens voorschrift van de Mensendieckjuf.

,,Als je problemen met lopen hebt, moet je de armen zwaaien, dan gaan de benen vanzelf mee.’’
Wat licht werpt op nordic walking, waarbij de armen met behulp van stokken flink zwaaien en de benen rennen.
Als ik de televisie aanzet voor het nieuws van vandaag, springen bij mijn moeder hersencellen open van lang geleden.
,,Eindelijk kregen wij televisie en hoefde ik niet meer naar de buren.’’
Ze  klinkt even opgetogen als toen, wat mijn ingeslapen hersencellen wakker schudt.

,,Ik vond het toen niet leuk dat we op zaterdag naar Groningen gingen. Ik wilde het kinderuurtje niet missen. Toen zei jij dat jouw vader moderner was dan mijn vader en eerder televisie had.’’
Haar gezicht krijgt iets verwards bij twee verschillende vaders in een adem. Ik maak het nog wat verwarrender.
,,Het was herfst, maar in Drenthe lag al ijs op het kanaal.’’
Mijn moeders voorstellingsvermogen keert pijlsnel terug naar dat befaamde vroege ijs.
,,Hoe dichter bij Groningen, hoe eerder het ijs.’’ Ze zegt het als toen, dezelfde trots.
Ik schiet door. ,, Weet je nog Aal? Jouw ouders geloofden niet in god, maar als we kwamen, begroetten ze ons altijd met god.’’
Mijn moeder hervindt haar moedertaal. ,,Mien leuve God, dat zegt Pa en Moeke zegt Here Juizus!’’
Volgens mij was het andersom, maar hoe dan ook was het de vaste begroeting bij de voordeur van het huisje in de Johan Frisolaan in Groningen.

,,Aal, ik weet nog dat we de kamer inkwamen en dat daar inderdaad een televisie stond, maar die was heel klein. Ik was bang dat mijn programma niet in dat klein teeveetje paste.’’
Met de vaart van een raket verandert het verleden bij mijn moeder in vandaag. ,,Wat komt er dan op?’’
Ze kijkt nieuwsgierig naar haar eigen gloednieuwe grootbeeld televisie pal voor haar neus. Ik heb het verleden nog op mijn netvlies. ,,Coco de vliegende Knorrenpot kwam erop.’’
Het noemen van Coco is genoeg hem bij mijn moeder op te roepen. ,,Wat gezellig! Ik kijk toch zo graag naar dat vliegende varkentje met die vlag in zijn staart.’’
Hoe gekker de beelden, hoe sneller ze in haar tegenwoordigheid schieten, maar ik ben nog niet klaar met mijn verleden.

,,Ik was bang dat Coco niet in die kleine televisie van jouw vader paste. Opa probeerde mij gerust te stellen, ‘jawel hoor wicht, wij kijken ook altijd naar hem.’ Dit overtuigde mij niet als tienjarige, en dat zei ik. ‘U kijkt misschien wel altijd, maar dat zegt niet dat u Coco helemaal gezien hebt. Zijn staart en vlag kunnen buiten beeld vallen zonder dat u dat weet en dan mist u dat niet, maar ik wel.’ Ik zie opa nog zijn grijze wenkbrauwen optrekken. Hij zette de televisie aan en zei, ‘zie wicht, Coco met vlag en staart.’ Ik keek en zei ‘dat is de echte Coco niet. Dit varkentje is veel kleiner.’ ”
Mijn moeder schiet onverwacht in de lach.
,,Ik wist niet dat jij zo’n slim kind bent. Als je groot bent, kom je vast en zeker zelf op de televisie.’’

Het bericht Leven met Lewy Body verscheen eerst op Anne Vellinga.

Sinds deze gedenkwaardige derde augustus ziet zij jongens in deze boom.  Ze hangen aan hun armen, zitten op de takken, klimmen in de stam. Soms komen ze de boom uit en gaan liggen aan de slootkant. Een enkele keer gaan ze de sloot in. Soms tussen de eenden. Die eenden zie ik. Heeft mijn moeder dezelfde blik als Char en Ogilvie? Had ze dit altijd al? Of is het langzamerhand ontstaan? Komt het soms door de ziekte van Parkinson? Door de medicijnen? Wat weten we van medicijnen, van hersenen, van de werkelijkheid?
De afgelopen zestien maanden  zijn voor mij een leerschool in een andere werkelijkheid. Aanvankelijk maakte ik scherp onderscheid tussen wat wij allebei zagen en wat zij alleen ziet. Vooral als het beangstigende beelden waren. Marcherende soldaten, geweren, onthoofdingen en bloed. Ik dacht haar gerust te stellen door te zeggen dat ik het niet zag. Ik kon me niet voorstellen, dat dit haar juist beangstigde. Ik kon niet bevatten dat haar werkelijkheid net zo werkelijk is als de mijne. Na zestien maanden begint het tot me door te dringen. Nu ik het eindelijk begin te beseffen, ben ik om. Ik wil er alles van weten. Neem vanochtend, vijf december 2009. Mijn moeder slaapt nog. ,,Goedemorgen Aal.’’
Glimlach verschijnt. ,,Ik weet niet of ik er nog een keer aan begin.’’
Ze heeft gedroomd. Dat dacht ik vroeger ook, maar nu neem ik het serieus.
,,Waar begin je niet meer aan, Aal?’’
Aan haar gezicht zie ik dat ze woorden vist uit een domein net buiten haar bewustzijn.
,,Met een man.’’
Mijn bewustzijn voegt zich erbij. ,,Bedoel je trouwen?’’
Glimlach. ,,Wat anders?’’
Ja, wat anders?
,,Had je een man in gedachten?’’
Grote, veelbetekenende glimlach. ,,Ja.’’
Ze probeert de betreffende man op te duiken. ,,Van gisteren.’’
Deze tijdsaanduiding is het gisteren van haar werkelijkheid. Het kan haar overleden echtgenoot zijn, onze gast op zolder, of Kees, haar schoonzoon of het buurjongetje van 1933.
,,Hij heeft een mooie stem.’’ Dat zei ze toen we gisteren samen naar het Sinterklaasjournaal keken. ,,Die man heeft een mooie stem. Altijd al gehad.’’
En dan flap ik onbezonnen iets doms uit, want dat blijf ik doen. ,,Je bedoelt Sinterklaas toch niet?’’ Haar gezicht krijgt een strenge uitdrukking.
,, En waarom niet!’’

Het bericht Sinterklaas verscheen eerst op Anne Vellinga.