‘Die steuren die groeiden als kool in mijn vijver. Ik had hem altijd brandschoon, maar hoe groter ze zijn, hoe meer ze eten, dus dat werd een flinke rekening. Ik kijken op internet of er wat goedkopers was, en dat was er. Ik gelijk vier van die grote zakken gekocht. Dat spul gaat erin als vet.’
‘Vandaar dat ze nu vet zijn?’
Weer stuur ik de verkeerde kant op.
‘Ineens werd mijn vijver smerig en ik dat eens even onderzoeken. Dus ik deed dat nieuwe voer in een potje zonder steur en dat water werd precies zo smerig als dat van mijn vijver. Dat smerige komt dus van het voer! Ik heb nog drie van die zakken staan en die ga ik niet weggooien. Dus.’

Zo’n treurig slot na de blije palmen kan natuurlijk niet.
‘Je bent wel een man met geduld als ik dat keurig gehakte hout bekijk.’
Mijn tuinman veert gelijk op.
‘Dat krijg ik van mijn vader, die heeft een timmerfabriek en dan haal ik dat resthout op mijn aanhanger en hoef het maar op te stapelen.’
‘Ga je er een nieuwe pagode mee bouwen?’
Hij kijkt van zijn oude pagode, naar zijn houtstapel, naar mij.
‘Ik verstook het. Ik heb nu bijna een nul-huis. Ik heb namelijk een hele goede houtkachel en daar heb ik mijn CV op, al 30 jaar. Ik kwam uit huis bij mijn moeder vandaan en zag dit huis en wou het huis uit, dat werd ook tijd, je kent het wel. Dat huis kon ik betalen, maar dan krijg je ineens al die rekeningen die mijn moeder thuis altijd betaalde. Dat was tegen de 300 gulden, je had toen nog geen euro. Dat kon ik niet betalen en toen had ik geluk dat ze in het Ruhrgebied overschakelden op gas.’
Ik kan de verbanden nog niet helemaal volgen, maar die komen eraan.
‘Die lui zetten al hun oude houtkachels langs de weg en toen hebben wij met een paar man die kachels van die weg gehaald op mijn aanhanger, want dat is een ijzersterk ding en ik kon hout van mijn vader krijgen en toen heb ik die kachel omgebouwd tot een CV kachel, pijpje naar buiten en nog wat dingen en dat ding loopt als een tierelier. Nooit kapot geweest in al die 30 jaar en vrienden van me zitten al aan de derde CV ketel!’

Kees die zich al die tijd buiten beeld en gesprek heeft gehouden, geeft me een por. Hij wil verder en vindt dit een goed einde van het gesprek. En dat is het.

Het bericht Tolkamer – water en vuur (2) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Tot mijn geluk zit er een gat in de muur waar mijn hoofd door kan om poolshoogte te nemen. Dat dit een goed idee is, blijkt meteen, want ik zie nu veel meer: kleine palmen, grote palmen, dikke stammen en dunne, harige en gladde, gevederd blad en glad blad, alles puntgaaf groen, daarbij een vijver met stromend water en een bouwseltje dat in de verte iets heeft van een pagode, maar dan met rieten dak en ijzeren palen, rood, dat wel. Ook zie ik bewegende benen. Er loopt een mens door de palmtuin. De stevige stap gecombineerd met het formaat laarzen, laat vermoeden dat dit een man is, niet zomaar een man, mar een tuinman, DE tuinman. Ter bezinning trek ik mijn hoofd even terug uit de tuin.

‘Heb je alles gezien?’
‘Ik zag een man en die zou ik graag spreken.’
‘Je kent die man helemaal niet.’
Alsof ik alleen met mannen wil spreken die ik ken.

Praktisch als Kees is, trekt hij me naar een hekwerk verderop dat tuin en straat gescheiden houdt. Door de wijde spijlen van Heras heb ik nu vol zicht op een klinkerpad met een twee-assige aanhanger erop. Dat ik hier oog voor heb, komt omdat ik zelf een tweeassige aanhanger wil om allerlei spullen mee te verplaatsen, ik houd van verplaatsen, ik had verhuizer kunnen worden. Door die twee assen weet ik dat de tuinman er een is die ‘alles’ ergens haalt, palmgrond, palmen, keien en hout, veel hout. Naast het Heras hekwerk staat een muur van keurig gekliefd hout, honderden rechthoekige blokjes van exact hetzelfde formaat, perfect bouwmateriaal voor de Toren van Tolkamer. Met mijn fantasie is niets mis, maar ik kan wel schrikken van doorkruisende stemmen.

‘Goedemorgen!’
Met een klap ben ik terug achter het hek. Aan de andere kant staat een tuinman met een doorploegde buitenkop omlijst met witte manen.
‘Ik wist niet dat palmen hier kunnen gedijen. Dat heb ik nog nergens in Nederland waargenomen. Alle bladeren zitten er puntgaaf aan, geen bruin randje van de vorst te bekennen.’
De knoestige kop breekt open als een kastanjeknop, in één klap zie je de stralende kaars.
‘In het begin was dat ook anders. Ik wou palmen, maar die zijn duur, dus kocht ik ze in oktober in de uitverkoop. Ik wist nog niks, dus het volgend jaar waren ze allemaal dood. Toen heb ik vier  aanhangers goeie grond gehaald speciaal voor palmen en in oktober kocht ik weer palmen in de uitverkoop. Die palmen liet ik in de potten tot het voorjaar, want ik snapte intussen dat die wortels in de wintertijd niet goed aarden, dan kunnen ze beter in hun pot blijven. Gingen ze toch weer kapot! Van de vorst. Moest ik nog een jaar wachten op oktober, die palmvent kende me al helemaal. Dat jaar kwam ik erachter dat palmen in de winter ingepakt moeten worden, dus zette ik ze in de noppenfolie. Was het nog int goed. Noppenfolie laat geen lucht door, dus de condens bleef binnen en al mijn palmen hadden schimmel. Kon ik nog een keer wachten op oktober, maar toen wist ik het goed gemaakt. Ik heb zakken gekocht in België met een rits en die heb ik eroverheen getrokken. Ging lekker snel en die zakken ademen, dus in het voorjaar waren mijn palmen eindelijk goed gebleven. Toen kon ik ze planten en dat zijn deze palmen en die zijn nou dus zo’n jaar of 2o, 25.  In het begin kregen ze de jas al aan als het 1 graadje vroor, dat doe ik nou pas bij 4 graden vorst. Maar vorig jaar kneep ik um wel even, toen vroor het op een gegeven moment wel 20 graden. Toen heb ik ze allemaal nog maar een jas aangetrokken en ze hebben het overleefd.’
Hij kijkt me aan met net zo’n hongerige blik als de mijne, zo’n blik die er geen genoeg van krijgt.
‘Maar nou zit ik met mijn vijver…’

Het bericht Tolkamer – tuinman (1) verscheen eerst op Anne Vellinga.