verhalen vertellen Archieven - Anne Vellinga

Wonder der stem

Anne — Thu, 09 Aug 2012 17:11:43 +0000

Drie dagen weg van man en moederzorg, gasten en blog, facebook en internet, drie dagen en twee nachten ondergedompeld in het wonder van de stem. En dan terug zijn en geen woord op het scherm krijgen, laat staan uit de mond.
Misschien is zwijgen het wonder van de stem.
Vooraf had ik het anders geregeld dan een kwart eeuw geleden. Toen deed ik geen oog dicht in het bomvolle slaapzaaltje met snurkers, een dame met koplamp en een vent met buikloop. Onvoorzien is het moment aangebroken mijn levenservaring in te zetten voor de noodzakelijke omgevingsfactor: stilte. Denderende donder, knetterende knijters, snurkende snaters, rochelende rekels en bimbambeierende bellen wiegen mij niet in slaap, al denk ik hierbij aan ruisende rivieren, klaterende klissen en zilte zee.
In het diepste geheim spoor ik een maand vooraf een tuinhuisje met stilte op. Zo’n fantasieloos onderkomen met zeil in houtpatroon, een wit geplastificeerd kastje als keukenhoek, een koffieapparaatje dat niet open of dicht wil en een tafeltje voor de toegangsdeur waar een tv opstaat zonder gebruiksaanwijzing. Maar stil is het. En daar draait het om in onbestemde momenten tussen gisteren en morgen. Niets zo verademend als stilte.
Kan ik mijn mond niet houden. Juich ik voortijdig, overenthousiast dat ik het ideale onderkomen gevonden heb. Dan moet je niet raar kijken als een medeworkshopper met dezelfde slaapstoornissen hoort van het stille tuinhuisje en op het moment suprême pal naast je ligt, een bordkartonnen wandje ertussen en een wc met automatische ontluchting waar de brandweerkazerne stil bij is. Deze ontluchting is telepathisch aangesloten op elke voetstap in die richting, ja, elke gedachte eraan.
Nu wil het geval dat in zzz, Zeer Zeld Zame gevallen Alles, maar dan ook Alles goed uitpakt. Dit komt gemiddeld eenmaal per mensenleven voor. En dat is Hier, dat is Nu. Marieteke, ik zal je niet bij de naam noemen ter bewaking van je privacy, Marieteke en ik blijken het ideale paar gescheiden van tafel en bed door een bordkartonnen wandje. Ik vind, bij wijze van spreken, de bezemkast, zij de fles, ik heb de glazen, zij het motief. Zo kunnen we de wodka niet laten verstoffen in de bezemkast, dat is ondankbaar tegenover de hospita, wat mij meteen voor haar inneemt, want er wordt nogal eens voorbij gegaan aan de gevoelige ziel die in de hospita schuilt. Niet door Marieteke. Wij komen de nachten wel door.
Maar. Om vanuit zo’n ongeleid projectielachtige aandacht te landen in een workshop van Stilte en Stem valt niet mee. Voor de workshopleiding. Nu ken ik deze workshopleiding toevallig, ook weer niet zo toevallig en ook weer niet zo persoonlijk, geen liefdesaffaire en geen haat-nijdverhouding. Ik ben precies zo bekend met de leiding dat het twee kanten op kan gaan.
Voor deze warming up nu uitmondt in onthullingen over kanten die het op had kunnen gaan en om toch voor al de rust te vinden die nodig is om tot een beschouwing te komen waarin recht gedaan wordt aan leider en deelnemers aan het Wonder der Stem, om alles en allen in het juiste licht te plaatsen, ontdaan van onnodige subjectieve en subversieve inlegkundige bedenksels, en dat is niet zo eenvoudig als het lijkt, is een introverterende nachtelijke slaapwandeling langs sterrenstelsels en planeten de aangewezen weg naar stilte.

Het bericht Wonder der stem verscheen eerst op Anne Vellinga.

Klankdicht

Anne — Sat, 04 Aug 2012 07:59:08 +0000

Ik heb nog een gedicht. Het klankgedicht. Dat past vast beter bij mij en ik heb het toevallig net zelf beleefd, met een bootje over het water. Ik lees het gedicht.
Onder de maan schuift de lange rivier en over de lange rivier schuift moede de maan en onder de maan op de lange rivier schuift de kano naar zee.
Gelijk de eerste zin raak ik het spoor bijster. Alles schuift door elkaar. De dichter had het makkelijk met zijn pen en papier in dat bootje op het water onder de maan. Sta maar eens voor een groep met datzelfde gedicht. Zonder papier. Al heb je dat papiertje met steekwoorden van Athy in de hand: Maan, Man, Rivier, Kano, Schuiven. Dan nog.
Terug naar het sprookje. Dat zit dan toch logischer in elkaar.
Ik schuif de sprookjeszinnen naar buiten, traag als een schuivende kano op een schuivende rivier. Het is volbracht. Alle acht. Het zijn er tien.
Nog maar een keer. Twee regels krijg ik er niet in. Die moeten op een papiertje. Morgen verder.
Morgenstond heeft goud in de mond. Tien sprookjesregels rollen uit mijn mond, traag als trekdrop, maar ik proef de letters, de woorden, de zinnen, de betekenis. Het is een saai gedicht, maar ik heb het er bijna in.
Het klankgedicht is toch wat interessanter om ten gehore te brengen. Ik lees nog een keer en zeg het dan regel voor regel op, uit het hoofd.
Zo schuiven de dagen traag als een rivier naar binnen en naar buiten. Ik begin de dag met lezen en dan opzeggen. Voordragen kan ik het niet noemen. Al klinkt mijn stem ontzettend gedragen. Dat is mijn stem niet. En een wonder is het zeker niet. Het is niet om aan te horen. Of heb ik echt zo’n trage sleepstem waarbij elk woord letter voor letter over de tong gaat?
Waar ben ik aan begonnen.
Mijn eigen verhaal heb ik bevestigd gekregen. En dat sterkt. Dankzij Marije en Athy.
Er is herkenning. Bij Kees.
En er zijn tips. Ombuigen. Leren met het hart. En moed houden….
Een marathon gaat ook niet in 1 dag.

Het bericht Klankdicht verscheen eerst op Anne Vellinga.

Het wonder van de stem

Anne — Thu, 02 Aug 2012 05:26:50 +0000

Binnenkort ga ik naar de workshop ‘Het wonder van de stem’ van Arnold Sandhaus. Het vinden van je eigen stem kan lang duren. Het is een van de thema’s van mijn eerste boek. Het wonder van de stem. Dat wil ik ervaren. Dus geef ik me op. Tot mijn schrik komt er meteen een opdracht binnen. Of we een tekst naar keuze uit ons hoofd willen leren om de workshop mee te beginnen. In de loop van de workshop gaan we……..
dat dringt niet meer door.
Hoe kom ik aan een gedicht. Ik lees nooit gedichten. Of eigenlijk elke dag, sinds kort, van Ton de Gruijter en Bert Deben, twee dichters met wie ik bevriend ben geraakt dankzij facebook, twee dichters die ik kan volgen. Kies ik de een, moet ik de ander overslaan. Dat kan ik niet over mijn hart verkrijgen.
Van Arnold mag het ook een sprookje zijn. Ik heb honderden sprookjes en avonturen verteld aan mijn klas, altijd uit het hoofd. De kinderen hingen aan mijn lippen en als het voor een zaal met ouders was, hingen die er ook nog aan. Ik zag het verhaal voor me en dat vertelde ik van beeld tot beeld, van de ene emotie naar de volgende. Mijn klas huilde toen Kain Abel doodstak, want ik zag het voor me en dat was meer en erger en bloederiger en zieliger dan wat de bijbel ervan meldt.
Dit is niet wat Arnold vraagt. Hij vraagt of we een tekst uit het hoofd willen leren. Dat betekent letterlijk. Woord voor woord. Weg met de eigen fantasie, frustratie, emotie, interpretatie. Niet out of the box, maar erin.
Dat vraagt hij niet zomaar. Daar heeft hij een bedoeling mee. Een bedoeling die mij duister is. De enige manier om erachter te komen is het aan te gaan. Anders kan ik net zo goed niet deelnemen aan deze workshop. Mijn eigenwijzigheid leef ik altijd al uit, met mijzelf als resultaat. Daar kan verandering in aangebracht worden. Aldus spreek ik mezelf moed in. En zo is de workshop begonnen voor hij begint. Knap staaltje van Arnold.
Ik zoek een gedicht in onze boekenkast met 50 meter boeken. Geen gedicht te vinden. Allemaal instructies hoe huis, tuin en keuken het best aangepakt kunnen worden, hoe karakters in elkaar zitten en dieren, planten, historie, zeeën, aarde en heelal. De boekenkast van iemand die het niet weet. Hoe de boel in elkaar zit. Wat de wereld bijeen houdt.
Ik duik in mijn persoonlijke akashakroniek. ‘Mijn moeder is mijn naam vergeten, voor wie ik liefheb wil ik heten’ Neeltje Maria Min, de enige regels van het enige gedicht dat de tijd heeft doorstaan. Ik blader in Ton, ik blader in Bert. Ik wil ze allebei of ik wil ze geen van twee. Dag Ton, dag Bert.
Ik woel en wieg mezelf in slaap met een gedicht van mezelf.

het diepste
binnenin mij
slaapt
om in mijn dromen
soms
omhoog te komen

Bij het ontwaken komt omhoog waar ik het zoeken moet, de bovenste plank! Ik stuit op twee gedichten, een klankgedicht en een sprookje. Ik zoek niet verder. De tijd dringt. Een van de twee moet het worden. Ligt eraan welke ik onthouden kan.
Vroeger had ik een fotografisch geheugen, waarmee ik de onnozelste spelletjes verzon en won. Wie de meeste boeken van een boekenplank kon onthouden. Arme vriendinnetjes. Ik keek naar de titels met mijn oog als camera, sloot mijn ogen en reproduceerde de hele rij, titels en schrijvers. Op mijn 30ste was ik dit oersaaie geheugen spuugzat en hing het aan de wilgen. Ik koos voor de vrijheid van fantasie en creativiteit. Mijn linkerhersenhelft ligt erbij als een verdroogde aardappel. Om te memoriseren zal ik in de krochten van Mimir moeten duiken, het oergeheugen dat niets vergeet, maar waar moet ik het zoeken?

http://www.theater-atelier.com/workshop-vertellen.html

Het bericht Het wonder van de stem verscheen eerst op Anne Vellinga.