Afgelopen maandagochtend zet ik in alle vroegte de groenbak aan straat. Ik ben de eerste. In de vredige ochtendstilte hoor ik het gezoem van hommels en bijen en neem de tijd onze lavendel te bekijken.

En dan zie ik de schobbejak. Een plant met bladeren als lancetten die naar alle windstreken priemen. Een aangewaaide plant stoort mij niet gauw, maar met zijn messen verstoort hij in mijn ogen het lieflijke aangezicht.
O,o, o die ogen van mij.

Ik stap over het muurtje de voortuin in en trek aan de stengel. Die doet niks. Dankzij mijn toenemende tuinervaring weet ik dat plantenwortels niet tegen heen en weer kunnen. Ik schud hem dus flink van voor naar achter, van links naar rechts en dankzij mijn blote handen voel ik de wortel los komen: een penwortel van zeker 30 cm! Gevoegd bij de stengel is de plant veel te lang voor de groenbak, dus knak ik de stengel dubbel. Dat moet je niet doen met wolfsmelk, maar ik weet niet dat ik wolfsmelk te pakken heb of de wolfsmelk mij.

Bij terugkeer staat Lukkie bij zijn lege etensbakje en miauwt. Dit is zijn gewoonte sinds hij geen kattenbrokjes krijgt, omdat die hem suikerziekte hebben bezorgd door de koolhydraten die daar in zitten. Hij krijgt rauw vlees en dat doe ik met uiterste precisie vanwege alles wat daar in zit en mensen ziek kan maken. Dat kan ik er niet bij hebben. Dus ben ik altijd in de weer met plastic bakjes en vorken en water en zeep. Zo ook nu en dat is mijn volgende geluk.

Ik ben intussen wakker, maar niet wakker genoeg, dus zet ik koffie voor het ontbijt. Terwijl de koffie loopt, smeer ik mijn gezicht alvast in met zonnebrandspul, want ik wil fietsen en ben al eens ernstig verbrand toen ik me niet had ingesmeerd. Ik leer door schade en schande.
Goed.

Bij de eerste slok koffie voel ik mijn ogen prikken. Bij de tweede slok beginnen mijn ogen te branden en bij de derde heb ik geen ogen maar brandbommen in de kassen. Ik ren naar buiten voor verkoelende wind. Ik waad door dikke mist, maar dat is traanvocht. Als wind niet helpt, doe ik een natte doek op mijn ogen. Wat ook niks doet.

‘Wat doe je toch allemaal?’ Kees.
‘Mijn ogen blussen.’
‘Wat heb je gedaan?’ Kees.
Dat is altijd zijn eerste vraag als ik een zere enkel, ribben, vingers, knie heb. Dan ben ik gevallen, gestoken, verbrand. Ditmaal weet ik het niet. Of toch!
‘Ik heb een plant uit de voortuin getrokken.’
‘Wat voor plant?’ Kees.
Met de flits van de bliksem weet ik het. Wonderlijk. Alsof iemand het influistert. Mijn vader die precies deze week 31 jaar geleden doodging. Mijn vader die alles van planten en dieren wist, ‘kijk, een hagedis, slang, vlinder, vogel, plant, giftige plant, wolfsmelk’.
‘Wolfsmelk, een plant vol giftig sap.’
‘Hoe kan je dat in je ogen krijgen?’ Kees weer.
‘Weet ik niet… O Kees, mijn gezicht brandt nu ook en ik krijg bijna geen lucht.’
‘Op de ladder van 1-10, hoe erg is het?’
Dat is altijd zijn volgende vraag. Toen ik drie gekneusde ribben voor en achter had door een valpartij met de fiets door een krankzinnige in een auto, was het 5. Hoger ga ik niet.
‘Negen.’
‘Negen!?’

Kees vergeet de pijn in rug en been en rent naar de laptop om alles over wolfsmelk te weten te komen.
‘Je moet onmiddellijk spoelen met lauw water, een kwartier, anders gaat het fout.’
Ik duik onder de lauwe douche en spoel een kwartier. Zolang ik spoel met half geloken ogen is het uit te houden. Eenmaal in de kleren branden mijn ogen zo erg dat ik het niet verdragen kan.

Kees belt de dokter. Die heeft pauze. Kees drukt op spoed. Ik moet onmiddellijk komen.
Binnen vijf minuten zijn we op de praktijk. De dokter is een vrouw met leuk opgestoken haar, dat zie ik door de mist heen. Ze vraagt of ik gespoeld heb. Hoe lang. Een kwartier is te kort. Ik moet terug onder de douche en met open ogen een halfuur spoelen en dan meteen terugkomen. Haast is geboden.

Als ik iets eng vind, is het spoelen met open ogen. Ik zet de douche op 34 graden, dat lijkt mij lauw, ga zitten op de vloer en sproei in mijn ogen, vanaf boven, vanaf opzij en daarbij moet ik mijn oogleden er ook nog bij open trekken. Dat deed de dokter voor. Zo eng als het begint, zo kalmerend is het. De pijn dempt door de verkoelende straal. Kees ziet meteen resultaat en stelt zichzelf en mij gerust.
‘Je gezicht is minder rood dan daarnet.’

Gauw de auto weer in en daar beginnen mijn ogen te branden of er honderd lancetten in steken. Er zijn vier patiënten voor me, maar zodra ik gesignaleerd wordt, moet ik als eerste naar binnen. Een spoedje. Maak ik dat ook eens mee.
De dokter kijkt in mijn ogen met een lampje.
‘O gelukkig, je ogen bloeden niet, maar ik ga wel een oogarts raadplegen.’
Kees ziet op haar computerscherm info over wolfsmelk. De dokter heeft zich al ingelezen.

De oogarts is bezet, maar onderbreekt zijn werk om voor dit spoedje aan de telefoon te komen. Ik hoor ja, ja, ja en onbekende patiënt.
Dan weet mijn huisarts alles wat de oogarts weet.
‘Deze oogarts komt uit het westen en is zeer ervaren, maar daar heeft hij nog nooit te maken gehad met wolfsmelk, maar hier is dit zijn tweede geval en daardoor heeft hij er ervaring mee.’
Dat klinkt veelbelovend.
‘Je mag geen antibiotica, geen verzachtende oogdruppels en ook niet meer spoelen met water. Je ogen moeten rust, slapen is het beste. Het gif moet uit je lichaam, dat duurt drie dagen. Als je ogen gaan etteren of bloeden of als je gezichtsverlies krijgt, meteen terugkomen, maar hoogstwaarschijnlijk word je niet blind en duurt het maar drie dagen.’

Na deze geruststelling ga ik in bed liggen.
De eerste dag is verschrikkelijk. Uiteindelijk val ik in slaap.
De tweede dag ben ik niet lekker, zeg maar hondsberoerd. Die lieve Kees zegt met zijn rustgevende, diepe stem dat dit het gif is dat uit mijn ogen en gezicht in de bloedbaan komt en afgevoerd wordt. Of het waar is weet ik niet, maar het klinkt geruststellend zoals alles wat hij zegt mij altijd kalmeert.
Vandaag is de derde dag en voel ik me stukken beter en mijn ogen branden niet, ze jeuken en dat lijkt mij een goed teken.

Staren naar een beeldscherm is best vermoeiend, maar ik wilde jullie toch zo snel mogelijk waarschuwen. Wolfsmelk wordt gewoon verkocht in het tuincentrum en hij komt dus ook aangewaaid. Je hoeft hem niet te vrezen, hij is mooi, maar pak hem niet aan zonder handschoenen en dat zegt iemand die nooit handschoenen draagt.

Sofie liet de aangewaaide, onbekende plant groeien in haar tuin omdat ze hem heel mooi vond. Op een gegeven moment werd hij zo groot, dat ze hem toch maar weghaalde. Met blote handen. Al gauw verschenen er kleine vlekjes op haar handen die almaar meer gingen branden en toenamen in aantal. Zalfjes hielpen niet. Uiteindelijk heeft een dermatoloog de juiste zalf gegeven en zijn haar handen nu genezen.

Jan (wilde een tuin) heeft een sprookjestuin van 8000 meter die je kunt bezoeken en een informatief blog – o.a. over wolfsmelk https://janwildeeentuin.blogspot.com/2020/07/waarschuwing-ze-zijn-prachtig-maar.html

Irene Hagemans wijst in de reacties op het gevaar van teken; hier lees je mijn ervaring ermee: https://annevellinga.nl/2015/05/28/hoe-overleef-ik-een-teek-2/
Ziekte van Lyme lees je hier: https://annevellinga.nl/2015/05/27/teken-ziekte-van-lyme-1/

Het bericht Wolfsmelk verscheen eerst op Anne Vellinga.