zoektocht Archieven - Anne Vellinga

Zoektocht naar verlossing 2

Anne — Thu, 20 Jun 2013 10:21:59 +0000

De vijfde maand van het jaar is tegelijk de vijfde maand van mijn pijn, de meimaand. Ik ben dan op vakantie in Warmensteinach in het Fichtelgebirge. Voor het eerst na vier maanden zonder mijn fysiotherapeut.
Na een week houd ik het niet meer. Ik moet mijn hand tussen de knopen van mijn vest stoppen om hem niet te laten vallen. Is de ontsteking terug? ‘s Avonds neem ik in arren moede een ibuprofen. Volgens mijn fysiotherapeut helpt dat tegen ontstekingen. De pijn zakt en ik val in slaap.
De volgende dag zie ik met frisse blik een bordje op een deur beneden in het dorp. ‘Krankengymnastik & Fysiotherapie, Bettina Haas’.

Ik storm naar binnen, doe mijn verhaal in vloeibaar Duits en mag de volgende dag al komen voor een behandeling.

Dat is andere koek.
In de behandelruimte heeft Bettina twee compartimenten gefabriceerd met een gezellig gordijn rond de behandeltafels. Het handige is dat ze nu de een kan behandelen en de ander kan coachen, degene die onder een regiment van rode lampen ligt te braden.
Zo goed als mijn Nederlandse fysio naar mijn pijnsensaties luisterde, zo doof is Bettina ervoor en dat ligt niet aan mijn naaste achter het gordijn. Aanvankelijk houdt die zich stil en Bettina ook en ik dus ook. Bettina vraagt niets. Bettina zegt niets. Bettina voelt. Dat doet ze subtieler dan ik gewend ben. Ik voel niets, zij voelt alles.
Ze beweegt haar vlakke hand over mijn ruggengraat alsof het een piano is. Ineens begint de punt van mijn linker schouderblad te steken of er een gloeiende breinaald in zit. Zonder dat ik een kik geef, gaat haar hand naar de breinaald en weg is de pijn. Nu steekt mijn nek. Meteen is haar hand daar. Mijn vertrouwen groeit. Naast mij broeit het.
‘Geht’s nicht mehr?’ Bettina heeft zintuigen in haar rug.
‘Es ist heis.’
‘Ach Sabine, als je het niet kunt uithouden, kom je er maar af.’
Sabine is gerust dat Bettina achter het gordijn een oogje in het zeil houdt en vraagt nog wat extra aandacht.
‘Ik reed daarnet door Sophiental en toen werd ik geflitst terwijl ik maar vijf kilometer te hard reed.’
Bettina is zo’n therapeut die begrijpt dat iemand het daar heet van heeft.
‘Ach Sabine, dat is heel normaal daar. Toen ik net gescheiden was, moest ik twee levens in een dag proppen, mijn huishouding en mijn praktijk. In mijn haast reed ik daar dertig kilometer te hard. Ik moest stoppen en mijn rijbewijs werd meteen afgepakt. Kon ik geen van mijn twee levens nog leiden, maar alles is goed gekomen.’
Sabine’s angst is gestild. Bettina’s hand is onverstoorbaar doorgegaan met het aftasten van mijn rug. Ik ga ook eens wat aandacht vragen, of liever verantwoording.
‘Jij werkt heel anders dan mijn fysiotherapeut. Die behandelt het gebied rond mijn pijnlijke schouder. Mijn rug laat hij met rust sinds bekend is dat ik een ontsteking had in de schouder.’

Bettina grinnikt en brandt los.
Fysiotherapeuten werken zo. Ze behandelen de pijnplek en dat is prima zolang pijn veroorzaakt wordt door een ongeluk of een andere mechanische oorsprong heeft. Dat is echter lang niet altijd het geval. Bettina is jaren fysiotherapeut geweest en dat bordje hangt nog steeds op haar deur vanwege het vertrek van haar handige man, maar inmiddels is ze een weg ingeslagen die ook resultaat geeft bij pijn die niet door een val komt. Het begon ermee dat ze niet begreep dat dezelfde mensen terug bleven komen met dezelfde klacht, terwijl zij ze goed behandeld had en de klacht weg was.Er klopte iets niet. Ze zocht en vond de osteopatie. Ze deed een studie van vijf jaar aan een opleiding waaraan ook een Nederlander verbonden was.
Al doende heeft ze meer inzicht gekregen in de samenhang van alles. Een mens is niet alleen gewrichten en botten en pezen en spieren, maar ook zenuwbanen, organen en emoties. Niets kan los gezien worden van de rest, alles heeft invloed op alles. Het is de kunst de oorzaak te vinden.

‘Ik kan begrijpen dat je je arm niet dragen kunt,’ onderbreekt ze zichzelf. ‘Je spieren zijn helemaal weg in je schouder.’
Dat is een andere boodschap dan het enthousiasme van mijn fysiotherapeut dat hij er nu in kon. Er is niks meer.
‘Ik geef je een kuur met WOB enzym voor sporters, dat is een natuurlijk middel op basis van ananas. Dit kan ontstekingen in de gewrichten verhelpen en werkt mee aan de spieropbouw.’
De oefening van mijn fysiotherapeut kan ik beter gelijk stoppen. Door het heffen van mijn linkerarm m.b.v. mijn rechterarm kantelt mijn schoudergewricht en het moet draaien. Op deze manier doen compenserende spieren het werk en als ik ermee doorga, raken ze overbelast en kunnen het begin zijn van artritis. Ze complimenteert mijn fysio wel met het feit dat mijn schoudergewricht intact is gebleven, en er is geen verkalking ontstaan. Dat was inderdaad wat hij nastreefde.
Ze geeft me een andere oefening:
Liggen op een tafel opdat mijn linkerarm omlaag kan bungelen. Vervolgens proberen hem een stukje op te heffen en een paar tellen vast te houden. Eerst voorwaarts en dan steeds wat verder zijwaarts.

Dit doe ik 2 x per dag een keer of 10, met een beetje resultaat.
Elke centimeter is een mijlpaal. Ooit zal ik mijn arm terug hebben.
Bettina is zeker dat de oorzaak van mijn klacht van elders komt. De eerste stoorzender waar ze op stuit, is mijn maag.
‘Heb je last van opkomend maagzuur?’
Ik ontken. Maar ‘s avonds na het eten buk ik om mijn schoenen uit te doen en komt het zuur omhoog, zoals altijd wanneer ik buk. Dat is me zo vertrouwd, dat ik het vergeten was.
Na een maand, vier korte behandelingen en 1 complete osteopatische behandeling moet ik afscheid nemen van Bettina. Mijn vakantie is voorbij, mijn pijn is verminderd en de draagkracht en reikwijdte van mijn arm is iets vergroot. Maar mijn arm zijwaarts heffen is nog steeds onmogelijk. Bettina adviseert door te gaan met een osteopaat.

Ik zoek er een en kom terecht bij Gerben. Dat verhaal heb ik al verteld en kun je hier terug vinden:

http://annevellinga.nl/?p=7741

http://www.bettinahaas.de/home.html

Het bericht Zoektocht naar verlossing 2 verscheen eerst op Anne Vellinga.

Zoektocht naar verlossing -1

Anne — Wed, 19 Jun 2013 08:49:48 +0000

Het leuke van pijn is, dat je op zoek gaat naar verlossing en zo kom je nog eens ergens waar je anders aan voorbij gaat. Bij kleine pijn ben je gelijk al klaar bij de eerste de beste supermarkt. Bij de kassa liggen de pijnstillers in soorten.
Voor een interessante zoektocht moet je bij de grote pijn zijn, zo’n pijn die niet te stillen is met een pilletje, pleister, spuit. Daar begin je mee. En dan begint het pas echt. De zoektocht naar verlossing.

Mijn pijn begint eind december 2012 in een vreemd bed onderweg naar ons vakantiehuis in Duitsland.
Bij het wakker worden doet mijn linkerarm pijn. De diagnose heb ik snel gesteld: de nacht was niet wild, het bed is de schuldige. Klaar. Uit. Einde zoektocht.
Zo eenvoudig ligt het niet.
Mijn arm blijft hangen in pijn, de hele Kerst en Oud en Nieuw daarginder in het Fichtelgebirge. Ik moet beter en verder zoeken.
Bij thuiskomst zoek ik hulp.

* Mijn huisarts ontdekt mijn bewegingsperktheid, een woord dat ik niet eerder toegepast hoorde op mezelf. Hij verwijst naar de fysiotherapeut.
* De fysiotherapeut wijst naar het litteken op mijn rug. Die plek is dood en daar brengt hij leven in 3x per week. Pijnlijk.
* Ik zoek het achter mijn rug, wat uitmondt in 20 blogs ‘Vrouwenlijn’ en een e-bundel: http://hetnieuwepoezine.wordpress.com/bundel/

Zes weken zijn om, de pijn is erger, ik ben er niet gerust op.
* Ik laat een echo maken. Ik heb een ontsteking in het schouderkapsel, dit is 4x zo dik en puilt uit aan de onderkant.
* Een spuit Cortison van de huisarts.
* De fysiotherapeut kneedt voortaan rond de schouder. Dit doet pijn.
* Ik schrijf mijn pijn.
* Een oud leerling leest mijn angst erin. Daarmee maak ik het erger dan het is. Hij is nu fysiotherapeut en gespecialiseerd in pijn.
Enthousiast en meeslepend geeft hij me zijn visie cadeau:

Pijn, de pijnfysiologie en de enorme belangrijke rol van het brein in het hebben en ondergaan van pijn zijn geweldig interessant. Het is DE motivatie in mijn vak momenteel. Naast mijn therapeutisch werk (met zeer specifieke patiënten werken) geef ik internationaal les in veel landen aan fysio’s, manueel therapeuten, artsen, tandartsen en logopedisten. Het is boeiend om mee te maken wat er over de wereld aan het gebeuren is t.a.v. dit onderwerp. Ik was in april in Australie voor een super geweldig interessant congres hierover en volgde al vele specifieke na- en bij scholingen over dit topic. Er is een geweldig fijn en goed te lezen werkboek van David Butler en Lorimer Mosely dit jaar in het NL vertaald (Begrijp de pijn) dat echt gaat over waarom de omstandigheden en de eerdere pijn ervaringen zoveel invloed hebben op ons latere pijngedrag. Ook hier gaat het niet zozeer over de psyche, maar vooral over de neuronen, de connecties en de invloeden vanuit je ervaringen en gedachten. Echte goed informatie krijgen is daarbij een keyrole.

* Ik focus mijn aandacht op vertrouwen, rust en beweging.
* De fysiotherapie begint vruchten af te werpen: minder pijn en meer bewegingsruimte.
* We gaan van 3 x per week naar 2 x per week naar 1 x per 5 dagen.

In mei gaan we naar ons vakantiehuisje.
Kan ik een maand zonder mijn fysiotherapeut? Of vind ik hulp in het Fichtelgebirge?

http://www.bol.com/nl/p/begrijp-de-pijn/9200000011499618/

Het bericht Zoektocht naar verlossing -1 verscheen eerst op Anne Vellinga.

Mannenlijn 4

Anne — Tue, 28 Aug 2012 08:25:37 +0000

Nu ik toch in Oosterbeek ben en de mannenlijn onder de loep neem, ga ik naar mijn broer met de groeten van Greet, de vergeten zus van mijn overleden vader. Wij kletsen en lachen altijd over aktuele onzin, geld, seks, vrouwen, mannen en politiek. Wij weten alles van elkaar, behalve onze afkomst.
Zijn huis oogt doorsnee vergeleken het enorme pand waar hij zo trots op was voor de scheiding. Arme broer. Op goed geluk bel ik aan op een doordeweekse dag waarop hij ergens in Europa foto’s hoort te maken voor een gerenommeerd blad. De ramen staan open. Hij is thuis. Hij doet niet open. Ik wil achterom, maar stuit op een tuinhek. Zo slecht gaan de zaken niet, die is nieuw en zit op slot. Ik staar door de schuine spijlen naar zijn fotostudio achterin de tuin. Hij heeft geen bel naar achteren. Geen wonder dat hij gebrek aan klanten heeft. O, daar komt hij zijn studio al uit. Lange benen in spijkerbroek, lange armen in wit shirt, kort stekelhaar en brede glimlach.
‘Ha zus, ik zat net uit het raam te kijken, want ik heb geen kloot te doen. Iedereen maakt zelf waardeloze foto’s met achterlijke flutcameraatjes.’ Hij lacht voor de poort open is. ‘Ik heb gelukkig een paar topklanten en die heb ik liever dan een zooi slechte.’ Blijft lachen.
“Moet je koffie?’
We zijn inmiddels in zijn mannenhuis zonder planten, schilderijen, snuisterijen of meer van die onzin. Op je skateboard kun je van computer naar elektronisch koffiemaalapparaat inclusief koffiezetter. Mijn broer is een geboren techneut. Stond mijn moeder in haar eentje voor haar antieke kookstel in de pan aardappelen te kijken, hoorde ze een stem ‘wat doe jij daar?’ Had mijn broertje van 7 een microfoontje aan een draad boven het gasstel gehangen en joeg haar vanaf zijn kamertje de stuipen op het lijf. Mijn moeder was dan weer zo dat ze er 100 sterke verhalen van maakte tegen de groenteboer, de melkboer, de voddenboer en wat er maar aan boeren losliep in Tiel.
De bonen zijn gemalen, de koffie is doorgelopen, de melk is geschuimd. Wij installeren ons op zijn strakke bank waar je op moet liggen om comfortabel te zitten.
‘Je krijgt de groeten van tante Greet.’
‘Dat doe je goed. Ik wou vanmiddag langs, maar daar kan ze wel een week op teren. Ik weet nooit waar ik het met haar over moet hebben.’
‘Over vroeger! Van de Kolmannen kan ik een bibliotheek samenstellen, maar van de Vellinga’s weet ik niks en zij alles.’
Mijn broer trekt zijn bovenlip op, wat hem als kind de bijnaam Broer Konijn opleverde. Hij steekt zijn arm achter de bank en diept een schilderijtje op van een lieflijk huisje met strodak en roederaampjes.
‘Hier is onze vader geboren, 200 meter verderop, maar nou staat daar zo’n achterlijke garagebox. Ze hebben ook op de Veritasweg gewoond, 150 meter verderop. En ze haalden de condooms bij de drogist op het plein, ofwel mijn huis gvd dat Zij nou heeft met die stomme vent met z’n dikke pens die ze notabene leuker vond dan mij. En nou wil Zij gvd ineens een B&B beginnen in Arnhem terwijl ik in dit achterlijke huis zit.’
Mijn broer is niet van het subtiele in zijn woorden, zou zo de politiek in kunnen met zijn quotes en statements, maar in zijn daden lijkt hij op Oma Vellinga, weet ik sinds een halfuur. Je kunt hem om 3 uur ‘s nachts bellen als je verdwaald bent op de Veluwe. Hij zoekt, vindt en voedt je tot je de weg weer weet.
De klok slaat 12, de vermaledijde klok van opa en oma, een staande houten klok. Toen ze er niet meer waren, wilde hij die klok omdat hij hem mooi vond en mijn broer vindt niet gauw iets mooi. De klok herinnerde hem aan alle klokjes die opa in een la bewaarde en die hij uit elkaar mocht halen en in elkaar moest zetten, waarbij altijd een radertje over bleef. Greet had die klok gewild, maar toen zij hem zocht in het verlaten huis, was hij nergens te vinden. Ze belde mijn broer op en vroeg of hij die klok ergens gezien had. Van schrik schoot mijn broer in de ontkenning. Ongelukkigerwijs belde Greet hem om 1 minuut voor tien ‘s avonds. Prompt luidde de klok ten antwoord en hield er niet mee op. Mijn broer dook een kast in ter geluiddemping. Om kwart over tien belde hij mij en diste het verhaal sappig op. Wij lachten ons slap om die gekke klok en die gekke situatie. Sindsdien zit mijn broer met die klok. Lullig om hem ineens ergens vandaan te halen als zij er een keertje is, ‘O tante Greet, kijk nou eens wat ik tegenkom, de klok van je vader en moeder. Wil jij die?’ Hij zou er best vanaf willen, al vindt hij die klok mooi en komt zo’n klok beter uit in zijn kale huis dan in haar volle flat. Geluk is dat Greet de deur niet plat loopt en bovendien altijd aankondigt dat ze komt. Dan stopt mijn broer de klok in een kast en zet hem stil. Al 20 jaar.
De klok heeft 12 geslagen en is uitgebimbambeierd.
‘He broer, vergeet je nou nooit die klok weg te zetten als Greet komt?’
Mijn broer gaat verzitten, waarbij hij zijn linkerbeen atletisch over de tafel met koffiekopjes zwaait tot hij over zijn rechterbeen ligt.
‘Shit! Had ik Greet naar het ziekenhuis gebracht voor dat versleten netvlies van haar. Ze was erg geschrokken dat er niks aan te doen is, dus ik neem haar even mee hierheen voor een kop koffie en een koekje, want ze is gek op koek en koopt dat zelf nooit want ze is een echte zuinige Vellinga. Is ze zowat stekeblind, ziet het kopje niet, alleen de omgeving er omheen, zit ze daar met haar hoofd te schudden om het kopje te vinden, is het gvd 11 uur in de ochtend en begint die kloteklok te slaan. Ja, denk je dat ik aan die klok denk als ik haar naar dat ziekenhuis moet brengen. Shit. Zegt zij ‘ik hoor de klok van vader en moeder. Hoe komt die hier nou?” Mijn broer kijkt mij veelbetekenend in de ogen maar dat zegt mij niks.
‘Zeg nou wat je terug zei!’
‘Nou. Gewoon. Dat oma die aan mij gegeven had omdat ik haar poepbroeken waste. Dat loog ik, maar niet helemaal, want ik vind dat ze dat had moeten doen, maar daar was ze te dement voor. Dus.’
‘Liet je Greet nog een poepie ruiken dat jij die broeken waste terwijl zij in Haarlem zat.’
‘Dat was ook gelogen, niet helemaal, want ik was net met mijn ex, die toen nog mijn aanstaande was. Ik was 30 en zij tien jaar jonger en toen moest zij die poepbroeken van een oud wijf wassen. Maar ja, ze was hartstikke gek op mij en dan doe je alles. Ik snap niet wat ze in die zak ziet. Ik had het wel met haar uitgehouden tot het eind.’
‘En dan zij jouw poepbroeken wassen.’
Hij grijnst. ‘Goed idee, maar nee, alleen is gewoon niks aan. De ene week heb ik de kinderen en dan ben ik blij dat ze weer gaan, de andere week ben ik alleen, en dan ben ik blij dat ze weer komen. Ik wil bij iemand horen, maar al die wijven die mij zien zitten hebben een afwijking.’
Voor mijn broer daarover begint, begin ik over onze afkomst.
‘Weet jij waar opa vandaan komt?’
Mijn broer kan snel schakelen. ‘Ergens bij Sneek vandaan.’
‘Nee, uit Hardegaryp.’
‘Hardegaryp?’
‘Dat zei Greet. Maar ze wist niet waarom ze hierheen zijn gekomen en Eef weet het ook niet.’
‘Dat weet ik van opa dankzij die poepbroeken. Als troela de poepbroeken verzamelde, zaten wij te lullen over vroeger, want dat is het enige dat ouwe mensen interesseert.’ Hij kijkt mij aan of ik bij die categorie hoor. ‘De Vellinga’s waren een tuinbouwfamilie, maar toen kwam de crisis en trokken ze op een praam de Zuiderzee over naar Amsterdam. Alsof daar werk was. Heel Friesland liep leeg. De rijke Amsterdammers trokken naar Oosterbeek omdat het daar mooi was en toen zijn de Vellinga’s daar ook heen gegaan voor de goeie klandizie. Ze hadden een groot stuk grond hier achter en ze hadden een befaamde bloemenzaak waar alle hotels hun boeketten haalden. Opa had de tuinderij over moeten nemen, maar omdat hij een lamme arm had, kon hij niet op de tuin werken en mocht als enige naar de HBS en werd boekhouder.’
‘Oma heeft mij verteld hoe ze hem ontmoette, op kantoor. Hij zag haar en zij zag hem en verliefd waren ze. Tot het eind.’
Mijn broer lacht. ‘Toen opa dood was, heeft ze dat ook aan mij verteld.’
‘Morgen ga ik terug over Hardegaryp. Als ik sporen vind, stuur ik een foto.’
Mijn broer fronst zijn voorhoofd. Weer zo’n imbeciel die denkt dat ze foto’s kan maken met zo’n lullig cameraatje. Of hij ziet dat hele Hardegaryp niet zitten.

Het bericht Mannenlijn 4 verscheen eerst op Anne Vellinga.

Mannenlijn 3

Anne — Mon, 27 Aug 2012 08:31:41 +0000

Het trappenhuis en de galerij op de tweede verdieping van ‘Overzicht’ zijn ruim en voorzien van echte schilderijen en levende planten, voordeel van een beschermde omgeving. Halverwege de galerij stapt een oudere dame haar huis uit. Ik herken het profiel van haar gestalte, hetzelfde ranke, hertachtige dat mijn vader had en op mij is overgegaan, ellenlange ledematen aan een relatief compacte romp. De dame is in korte, witte wapperbroek en wit shirt met lila bloemen. Ze tuurt de galerij in, ziet mij en opent haar lange armen.
‘Anne! Wie had dat nou gedacht!’
We hebben elkaar bereikt en slaan de armen onwennig om elkaar. Haar wang heeft de droge structuur van de ouderdom, maar oogt strak en jeugdig.
‘Wat ziet u er goed uit!’
‘Vind je?’ Ze neemt een korte pauze, waarin mijn bevinding binnendringt. ‘Dat zie ik niet. Jij ziet er gek uit.’
Ik herken haar directheid. Had mijn vader ook, om van mezelf te zwijgen.
‘Dat zie ik dan weer niet.’ En wat is er gek aan mijn wapperende witlinnen kuitbroek, voorzien van grote zakken en mijn lila shirt met een kantje? Ongeveer hetzelfde als zij draagt.
‘Heb je ook last van je ogen?’
Geen tijd haar vraag door te laten dringen, laat staan te beantwoorden. Ze duwt me haar flat in, een ruime flat met een groot raam dat panoramisch zicht biedt tot Renkum, de geboorteplaats van mijn vader en misschien ook van haar.
‘O wat heerlijk, je hebt koeken mee, kokoskoeken, daar ben ik gek op.’
Het zakje kokoskoeken bungelt nog in mijn hand. Ik overhandig het. Ze ploft in haar gemakkelijke stoel en ik laat me vallen in de bank met zicht op enkele tafeltjes zoals die ook in mijn huis overal staan, bezaaid met boekenstapeltjes en snuisterijen. Her en der heeft ze een plant, schilderijen aan de muur, een portret van haar toen ze jong was en een beeldhouwwerk zonder armen en benen van haar uit dezelfde tijd. Haar vriend was kunstenaar. Ik herken het werk van langgeleden toen ik haar stokoud vond.
Ik was 10 en logeerde in Den Haag bij opa en oma, die uit Arnhem verhuisd waren vanwege opa’s werk. Greet woonde nog thuis. Ze nam me mee naar de cinema, een doorlopende voorstelling van de Dikke en de Dunne. We bleven zitten tot we de film helemaal gezien hadden, van halverweg tot halverwege. Daar lachten we om. Dat gaf iets gezamenlijks. Zij droeg een mooie ring en een ketting. Ik nam me voor later ook een mooie ring en ketting te kopen en te dragen. Dat heb ik gedaan, zonder aan dat moment te denken.
‘Mooi uitizcht heb je hier op Renkum.’
‘Dat zie ik niet.’
‘Je bent eraan gewend.’
‘Mijn netvlies is versleten en daar kunnen ze niks aan doen, geen operatie en geen pillen. Ik zie alleen vage vlekken.’
Wat ik van haar weet, weinig, doemt voor mijn geestesoog op in dezelfde vage vlekken die zij de hele dag ziet. Ze gaf haar ogen graag de kost. Net als mijn vader. Net als ik. Reizen, natuur, kunst, films, boeken.
‘Wat jammer, Greet.’
‘Jaaah. Maar hier in huis doen ze leuke dingen hoor. Ik heb vanochtend Tai Chi gedaan op het dak.’
Ze gaat staan en begint te draaien om haar as. ‘Dat doe je een minuut en dan komt het volgende.’ Ze gebaart sierlijk met haar armen voor zich uit. Gaat zitten.
‘Ik had de nieuwe buurvrouw meegenomen. Ze is kunstenares en draagt hele rare kleren, een beetje artistiek. Ze is heeeel anders dan die ouwe mensen hier. Leuk hoor. Ze is pas 58 en laat ze nou ook uit Haarlem komen. Daar heb ik gewerkt voor het Openlucht Theater, dus ik dacht die kent die en die. En ja hoor. Dus dat is leuk. Maar ik heb meteen gezegd, het kan leuk zijn, maar we gaan niet de hele tijd bij elkaar op de koffie, we doen samen Tai Chi. Zij denkt er net zo over. Voor mekaar!’
Ze doet hetzelfde als ik met mijn vriendinnen. Niet op de koffie, maar samen iets doen.
‘Wil je wat drinken? Koffie?’
Dat lijkt me een heel gedoe met versleten netvliezen. ‘Ik heb al koffie gehad. Doe maar water.’
‘Water drink je maar thuis. Lust je appelsap?’
Ze komt met gevulde glazen terug en zet ze stevig op tafel. Ik zie niet dat ze niet ziet. Ze prutst de koekzak open en biedt hem royaal aan. De koeken zijn groot, erg groot, mondvullend, lastig om daarmee een woord uit te brengen.
‘Zullen we elk een halve nemen?’
‘Ben je gek!’ Ze neemt een hele en daar een flinke hap van.
‘Zeg tante Greet, ik ben zo benieuwd naar oma, wie ze was, haar vader en moeder, alles. Kwam ze uit Gelderland?’
Ik heb iets met de Genius Loci, de spirit die ergens hangt en alles onzichtbaar doordesemt als gist het brood.
‘Moeder? O, die ging in de oorlog elke dag op de fiets met een pan naar de brug, die was in 2-en geknakt, het diepste punt lag middenind de Rijn, en dan maakte ze soep voor die mannen.’
Navraag brengt het hoe en wat niet aan het licht. Mijn familie zat in het Verzet, dus het waren zeker geen poffertjes voor de Moffertjes. En dapper was het van mijn oma en initiatiefrijk en ze zette door.
‘Ze hadden zeven kinderen en een klein huisje en ze trouwde heel jong, want zij was katholiek en opa niet. Dat wou de pastoor dus niet hebben. Toen zei opa ‘als het niet mag, dan zorg ik dat het moet’ en zo gebeurde.’ Ze giert het uit van de lach, precies zoals ik kan gieren. ‘Daar is jouw vader van.’ Nu gieren we allebei.
Mijn afkomst is geboren uit verzet en eigengereidheid. Het lot in eigen hand nemen. Slapende hersencellen ontwaken. Ik herinner me wat oma mij vertelde in haar laatste dagen. Ze was onbereikbaar dement. Ik zat aan het voeteneind van haar bed. Ze vertelde het verhaal van haar grote liefde.
‘Zeg Greet, ik weet nog hoe opa en oma elkaar leerden kennen.’
‘O ja? Vader en moeder? Dat weet ik niet. Vertel eens!’
‘Opa werkte als boekhouder op een kantoor en oma werkte daar als dienstmeisje. Op een dag zag ze hem lopen door de gang. Hij keek opzij en zag haar bezig in de keuken. Hij hield zijn voetstap in en zij hield de theedoek roerloos. Ze keken elkaar in de ogen en waren verliefd.’
‘Ach…. en zo is het gekomen….’
‘Ja. Weet jij nog iets anders van oma?’
Greet zwijgt als een baksteen. Ze is nog bezig met de liefde op het eerste gezicht van haar ouders, met de overweldigende hoeveelheid vragen die haar bestormen, of met de kokoskoek. Er zit lijm in die krengen, ze plakken vast op gebit en tong en verhemelte en huig. Greet zit er niet mee, of juist wel, ze geeft een staaltje gezichtsgymnastiek zoals je zelden ziet. Haar tong weet elke hoek en elk gat te vinden en schoon te ragen, wat licht werpt op haar strakke vel en gebrek aan onderkin en hangwangen.
‘Vader was een echte Fries.’
Ik schrik wakker van de onverwachte wending, terwijl het het enige is dat ik al wist.
‘Hoe kwam die familie uit Friesland hier in Oosterbeek verzeild? Wat zochten ze hier?’
Greet veert op. Legt haar hand op mijn arm, zoals een 100% Vellinga dat alleen doet bij de beste vriendin.
‘Dat vragen Eef en ik ons nou ook al de hele tijd af.’
‘Eef?’ De naam van het dagboek!
‘Ja, dat is gewoon Evert, hij is 93 en nou noemt hij zich ineens Eef.’
‘Hij stond in de herdenkingskrant. Een stukje uit zijn dagboek.’
‘O ja? Hij staat tegenwoordig vaak in de krant, maar daar weet hij zelf niks van. Hij is helemaal dement. Ik ga elke week naar hem toe en dan vraagt hij elke keer weer hoe oud ik ben en of mijn broer nog leeft. Ik heb geen zin elke keer te zeggen dat ik 82 ben en dat Jan dood is, dus vorige week zei ik dat ik daar geen antwoord meer op geef. Toen vroeg hij of hij het vaker gevraagd had en zei, ‘wat vervelend dat ik dat doe, maar ik weet het zelf niet.’ Ach ja, zo gaat dat.’
Aan haar zucht merk ik dat ik veel van haar vraag. Nog een vraag heb ik.
‘Weet jij uit welke plaats opa kwam?’
Ze kijkt me wazig aan, maar dat kan ook komen van het versleten netvlies.
‘Uit Hardegaryp.’
‘Hardegaryp? Ik dacht uit Sneek en daar voel ik niks bij. Hardegaryp. Dat klinkt tenminste spannend. Ik heb vier dagen vakantie. Ik ga naar Hardegaryp. Ik wil zien waar mijn wortels liggen.’
‘Dan moet je zeker ook naar je broer, Marco woont hier vlakbij. We vallen mekaar niet lastig en lopen de deur niet plat, maar als er wat is, is hij er. Nu je hier toch bent, moet je zeker bij hem langs en dan doe je de groeten van tante Greet.’

Het bericht Mannenlijn 3 verscheen eerst op Anne Vellinga.