avontuur Archieven - Anne Vellinga

Kaj Elhorst – Fantasie, een reis naar de zon…

Anne — Mon, 08 Dec 2014 10:00:07 +0000

Vandaag is schrijver/journalist Kaj Elhorst (1946) onze gast. Kaj werd geboren in Nijkerk in een intellectueel gezin, een uitdagende start voor een duizendpoot met fantasie. Hij startte zijn loopbaan als leraar Nederlands/geschiedenis. In 1979 werd hij Chef Jeugdvoorlichting bij de PTT en maakte tv-films in samenwerking met de NOT. Hij is presentator van De Alphense Talkshow en schrijft veel en graag.
Vorig jaar kwam zijn roman “De Annalen van Gamor” uit, een fantasyroman die speelt in de ijstijd.

Fantasie, een reis naar de Zon – Kaj Elhorst

“Onzin, onzin, onzin”, ik hoor het vaak als ik weer eens met één van mijn “merkwaardige, opvallende en zelfs lachwekkende” ideeën naar voren kom. Mijn vader zei het al: “Kaj heeft altijd de wildste ideeën maar om ze uit te voeren….” Dat klopte en dat klopt, maar één ding weet ik zeker: onzin is het niet.

Andere mensen vinden het onzin maar eigenlijk denk ik dat ze er bang voor zijn. Bang om hun greep op geld en leven te verliezen. Ze hebben het veel te druk met broodbakken of tegels plakken, de dingen die nou eenmaal moeten gebeuren. De ECHTE realiteit. Dat is lekker veilig en biedt geld en zekerheid.
Hoewel….ze huiveren bij de gedachte dat het allemaal misgaat.

Wat in mijn hoofd leeft, is ook realiteit. Ik kom er niet los van. Het is de kunst om te denken over vormgeving en organisatie en vooral ook over de manier om iets aanvaardbaar te maken. Lastig want mensen houden niet van nieuwe dingen. Nieuw is eng…en dan bedoel ik geen zorgwet of participatiesamenleving maar echt “iets nieuws”.
“Ga weg met je onzin”, roepen ze en verder modderen ze samen met werkdruk, stress en burn out naar….het Geldpakhuis van Dagobert Duck?

Ik wil hier even in het kort een voorbeeld geven van onzin: de nieuwe taxigigant uit de VS die zoveel taxibedrijfjes in Nederland dreigt weg te vagen. Dat wordt door sommigen “nieuwe economie” genoemd. Kijk, dat is onzin. Er is niets nieuws aan, het is dezelfde macht van geld en massaliteit die al heel erg lang heerst.

Fantasie…je bedenkt iets onzinnigs, misschien zelfs om te lachen maar…je doet een stap opzij van het aangeharkte pad regelrecht het struikgewas in maar dat is niet het einde. Je lacht of rukt je niet los om terug te keren naar de “ECHTE werkelijkheid”. Je denkt verder en je onderneemt: hoe kom ik hiervandaan verder? Stapje voor stapje ontplooit zich een heel nieuwe wereld voor je met vrijheid, opwinding, enthousiasme en innovatie liggen voor je.

Kijk, wie dat soort ideeën huldigt, wordt al gauw naar het rijk van de dromers en gekken verwezen, daar waar de “onzin” huist. In de geschiedenis blijken juist dit soort “gekken” méér dan ééns een wezenlijke impuls te hebben gegeven aan de menselijke ontwikkeling. Einstein is daar een voorbeeld van. Je kon ook aan hem zien dat hij “gek” was, zijn haar zat verschrikkelijk!

Ik vind het helemaal niet erg om “gek” genoemd te worden, integendeel, ik zie het als een compliment. Het betekent dat ik mij gemakkelijk kan onttrekken aan het gangbare spoor, aan de gemakkelijkste weg die doodloopt volgens mij. Maar hoe zit het dan met de economie? Ja, die heb je ook nog! Het gaat er prima mee. Kwaliteit, creativiteit, uniciteit zijn waardevol en kostbaar.
Ik snap het wel. Voor fantasie is lef nodig. Je moet je in het onbekende durven storten. Dat lijkt “eng” maar ik kijk zelden om, ik zie alleen maar de prachtige wereld die daar achter ligt. Fantasie, dat is altijd een reis naar de zon.

http://kajsverhalen.wordpress.com

http://www.bol.com/nl/p/de-annalen-van-gamor/9200000012539082/

Het bericht Kaj Elhorst – Fantasie, een reis naar de zon… verscheen eerst op Anne Vellinga.

Wildwest in onze tuin

Anne — Sun, 07 Dec 2014 11:39:50 +0000

Het was in de tijd dat de nieuwe chirurgen van het almaar uitbreidende Westfries Gasthuis bij ons een studio huurden zolang ze niet voor vast waren aangenomen. Het was in de tijd dat mijn moeder nog leefde.
Het was avond, het was donker, het was in deze tijd van het jaar.

Kees werkt tot laat op de avond op zijn school, de inpandige chirurg is voor een ‘spoedje’ naar het ziekenhuis, mijn moeder slaapt al, het huis is in rust, ik ben in rust, ik geeuw.
De klok wijst 9, dus eigenlijk is het al 10 uur of juist 8? Ik was om 6 uur al op, maar toen was het 7 uur of omgekeerd. Net als ik grip op de tijd krijg, barst buiten een alarmerend gekwaak van wilde eenden los.
Instinctief doe ik alle lichten uit. Ik voel mij veilig in het donker. Onzichtbaar.
Een zwerm eenden komt los van het grijze water naast onze boerderij. Paniekerig vliegen ze in de richting van de voortuin. Het gevaar moet achter zijn. Ik sluip naar de achterdeur. De tuin is gehuld in duisternis, de maan is donker, geen tuinlamp brandt, toch is er licht op het bruggetje dat achterin over de sloot ligt. Het is een spookachtig blauw licht en daarin zijn zwarte gedaanten zichtbaar, die hoekige bewegingen maken. Wat doen die figuren op ons bruggetje? Hoe kunnen ze daar komen? Onze tuin is ommuurd en waar geen muur is, is sloot, brede sloot. Ik vraag me af of ik droom.

Ik verlaat de veilige omhulling van het huis om poolshoogte te nemen. Als ik de tuin in loop, springt een gedaante uit het blauwe licht het duister in. Ik hoor hem naderen door de bladeren die ik nog niet bijeen geharkt heb. Ik blijf staan. Hij komt op me af. Met getrokken pistool. Het lijkt verdacht veel op een droom.

In nood identificeert mijn Onbewuste zich met De Held. Dat heb ik mezelf geleerd toen ik 9 was en geteisterd werd door nachtmerries. Op een keer kreeg ik de goede inval me overdag voor te bereiden op mijn nachtmerrie. Ik stelde me voor hoe ik kon ontsnappen aan verdrinkingsdood, achtervolging, gesloten deuren en torenkamers. De oplossing was dat ik me in mijn droom herinnerde dat ik droomde. Dat lukte. Bij verdrinking kon ik me voortaan rustig laten zakken tot de bodem, bij achtervolging hoefde ik de hoek maar om te gaan, bij gesloten deuren had ik de passende sleutel in mijn achterzak en bij torenkamers zette ik het venster open en vloog naar buiten. Vliegen kon ik ook in mijn droom. De eerstvolgende droom kwam ik wel klem te zitten in elektrische draden, maar toen ik overdag zag dat vogels geen schok krijgen, was ik ook van deze nachtmerries verlost.

Het pistool op mij gericht, vlucht ik dus niet, dan heb je dat pistool in je rug. Ik loop rechttoe rechtaan op de schim af. Een overhemd licht op, een donkere stropdas. Dit voor het geval ik de schim moet identificeren in Opsporing verzocht.
,,Doet u dat pistool eens heel gauw weg! U bent hier in mijn tuin! Wat doet u hier?’’
In een boek zou niemand het geloven, in het echt is het gewoon waar.
,,We hebben een arrestant.’’
Een spookhand licht grotesk op voor mijn gezicht. Is dit een losgebroken psychopaat met waangedachten? ,,Wie denkt u dat u bent?’’
,,Politie Hoorn. We kunnen de uitgang van dit perceel niet vinden.’’

Vastzitten en er niet uit kunnen, de man zit in een nachtmerrie. In het donker ontwaar ik een glanzende plas onder de voeten van ‘politie Hoorn’. Doet-ie het in zijn broek van angst? Ik kalmeer hem.
,,U kunt eruit via de tuinpoort. Ik zal de sleutel even halen.”

De man volgt me op de hielen. Bij de achterdeur houd ik hem tegen.
,,Rustig! Wacht u maar even buiten.’’
Hij stopt braaf bij de achterdeur.
Als ik het licht aanknip, lijkt de man verdacht veel op een verklede agent in een komische film, iel, natte broek, droog hemd, pistool, witte kop, rode koontjes.
Hij maakt vreemde gebaren richting bruggetje. Daar bewegen nog steeds gedaanten in blauw licht. Op het sein draaft een kudde agenten naderbij. Met man en macht verslepen ze een woesteling die schopt en slaat en krijst. Het politie cordon heeft hem amper onder controle. Ik snel naar de tuinpoort, de wilde bende achter me aan. Mijn agent houdt zijn magere hemdsmouwen beschermend om me heen. Ik ruik modder en mannenlucht.
,,Is dit een oefening?’’
,,Nee mevrouw! Dit is echt! Onze arrestant heeft ingebroken bij de Lidl. In een klopjacht zijn wij hem gevolgd. Toen hij in de sloot sprong, gingen wij er allemaal achteraan.’’
Vandaar de geschrokken eenden.

Net als ik de poort open heb, de agenten met arrestant naar buiten gaan, drie politiewagens met blauw zwaailicht aan de andere kant van de poort staan, komt Kees thuis. In plaats dat hij zijn mobieltje pakt en alles filmt, komt hij met lege handen aangerend. Vangt de politie een keer een boef, ook nog in onze tuin, hebben we het niet op film.

Het bericht Wildwest in onze tuin verscheen eerst op Anne Vellinga.

Vurige Tongen

Anne — Sun, 08 Jun 2014 10:12:28 +0000

Het is amper zeven uur als wij opgeschrikt worden door geklop op de deur onder onze slaapkamer. Tot mijn verbazing springt Kees meteen het bed uit.
,,Jij doet voor iedereen open en je weet nooit of het veilig is.”
Voor de deur staat Gre, onze hoogbejaarde hoogbijzondere gast, de krulspelden overdadig in haar geverfde haren, een gebloemde peignoir met magere blote kuiten er onderuit, de voeten in roze pantoffels. Ze kon zo weggelopen zijn uit All in the Family, die retro tv serie met Archie Bunker en Edith en dan is zij Edith.
,,Heb je een tang?”
Kees barst van de tangen, maar wat moet Gre daarmee?
,,Ik krijg de verwarming van mijn badkamer niet open.”
Die staat open, maar Gre is op zondagochtend eerder wakker dan onze CV, daarbij stikt het hele huis van de hitte, maar Californië zal wel heter zijn. Kees zet te thermostaat een tandje hoger, Gre kan de bakoven in.

Ik maak intussen ontbijt-op-bed, koffie, sap, warme croissantjes, verse aardbeien en voor Kees de krant. Ik kan niet tegen de krant op de vroege ochtend, Kees wel. Het hele bed ligt er al gauw mee bezaaid.
Wordt er weer geklopt. Ik trek meteen de ochtendjas aan. Gre staat achter de deur, nu in vol ornaat, gekrulde haren, gouden oorbellen, roze wangen, blauwe ogen, bonte trui en een ketting met edelstenen in alle kleuren tot ver over de boezem.

,,Mooi dat jij het bent, want ik wou jou ook hebben. Ik wil je wat laten zien. Kom eens mee!”
Op blote voeten stiefel ik achter Gre aan het erf over naar de tuinstudio. Daar is het werkelijk om te stikken zo heet. Ze heeft de houtkachel in volle vlam, overal staan bloemen uit de tuin en op de eettafel een grote foto van een wijze grijsaard.
,,Kijk, dat is nou mijn man! Sinds hij dood is, neem ik hem overal mee heen. Thuis heb ik een levensgrote, maar die past niet in de koffer.”

Ik ben al helemaal gewend aan Gre’s gedachten en kijk nergens van op.
,,Hij was Vrijmetselaar bij de Amerikaanse terroristenbestrijding, een van de hoogsten, maar dat is geheim.”
Als ik ergens dol op ben, is het op geheimen, helemaal omdat dit geheim een directe link heeft met mijn tweede roman, Eva Terra Incognita, waarin een Amerikaan…
Ik zie vurige tongen verschijnen boven het hoofd van Gre en zij ziet mijn luisterend oor uitschuiven als een trompetbloem waar zij maar in hoeft te fluisteren. En dat doet ze.

,,Ik wil je niet bang maken, je hoeft nergens bang voor te zijn, wij doen goede werken, bijvoorbeeld op het vliegveld.”
,,O ja??? Wat???????”
,,Nou, weet je meisje, de vliegmaatschappijen kloppen niet.”
Een zin met twee triggers, meisje en misstand.
,,Daarom stond ik altijd klaar op het vliegveld. In noodgevallen vang ik de passagiers op.”
Ik zie levende bommen die elk moment kunnen ontploffen en Gre er op af. Ze heeft voor hete vuren gestaan vanaf haar eerste operatie, het dichtnaaien van die afgezette borst met de gebombardeerde paardenflarden vliegend rond haar hoofd.
,,Dat je dat durft, Gre! Wat moest je dan bijvoorbeeld allemaal doen?’
De vlammen slaan de pan uit. Gre houdt het net zo min als ik.
,,Nou, de laatste keer bijvoorbeeld kwam er een man uit Japan die naar een spoedvergadering in Texas moest. Sturen ze hem op het verkeerde vliegtuig, eentje naar Californië. Hij sprak alleen Japans en was radeloos. Gelukkig stond ik daar en ik spreek alle talen en kon de juiste vlucht voor hem boeken naar Texas.”
,,Wat geweldig Gre! Was die man atoomgeleerde? Moest hij iets regelen voor Fukusjima?”
Gre kijkt teleurgesteld. Heb ik mijn mond voorbij gepraat, of zij?
,,Hij kwam keurig in Texas aan, maar een dag te laat. De vergadering was over.”

Het bericht Vurige Tongen verscheen eerst op Anne Vellinga.

Veerpont

Anne — Tue, 18 Sep 2012 06:25:50 +0000

Volgens het boekje gaat ons pad over de Vecht. In geen velden of wegen is een brug te zien. Dit zou geen punt zijn als er een pont was. Hetzelfde hebben we gehad in de buurt van Zutphen. Daar was een pont, maar die voer niet op zondag, de dag dat wij daar stonden met doorgelopen voeten.
We lopen over het onverharde pad richting Oude Vecht. Op zulke holle wegen waan je je in het verleden. Rechts staat een huisje dat deze waan bevestigt, zo’n wit geval met piepende ramen en krakende deuren, spinnenwebben en zinken emmers. Ook liggen her en der materialen die ooit van nut kunnen zijn, zoals spoorbielzen, een half hek, bonk ijzer, rol touw. Er hangt een bel die geluid moet worden voor de overtocht.
Een man type Robinson Crusoe komt naar buiten, een lange man, tamelijk frisse man, lenige man, manchesterbroek en schipperstrui, baard voor het gemak, wakkere oogopslag, pensioen achter de rug, vrijheid voor de boeg.
Met de kwiekheid van een man die gewend is het huis in- en uit te stormen, gaat hij ons voor naar een vlot met wankel hekwerk. Hij springt behendig van de ene loopplank op de volgende, het vlot op. Wij er semi-vlotjes achteraan.
‘Naar de overkant?’ Typisch voorbeeld van een retorische vraag.
Het vlot heeft een gammel hekje, opdat de passagiers er niet afdonderen en een stevig touw dat van de ene kant naar de andere kant van de Vecht loopt. Om dit touw zit een eigenaardig ding met een gat erin. Onze kapitein grijpt dat ding, trekt eraan en, o wonder der antieke techniek, daar gaan we naar de overkant. Aan blos en okselzweet is te zien dat dit lichamelijke arbeid is van de goede oude tijd. De Vecht is ineens toch een stuk breder dan je aan wal dacht.
‘Kunnen schepen over dit touw heen?’
De kapitein heeft dommere vragen gehoord in zijn loopbaan en een praatje moet ergens mee beginnen.
‘Zolang we niet varen wel. Dan ligt het touw op de grond.’
Bij gebrek aan naderende boten, valt de blik op twee boten die aan wal voor anker liggen, een nette en een rommeltje.
‘Kun je hier zomaar gaan liggen?’
Ik denk aan onze hippies die niet eeuwig bij ons zullen blijven en ooit zullen verkassen naar hun boot, die nog een ligplaats zoekt. De vraag is zo interessant, dat de veerman even vergeet aan het ding met gat te trekken. De pont gaat op eigen kracht verder. Even. Dan boomt hij dubbel.
‘We kwamen hier aangevaren met de boot en gingen daar voor anker en daar lig ik nu nog. Toen kwam dat huisje vrij en hebben we dat gekocht. De kinderen sliepen in het huis en wij op de boot, maar nu zijn de kinderen uit huis en slapen wij in het huis.’
‘Dan kunt u wel een bed&breakfast op de boot beginnen.’
‘Dat doet de buurvrouw al, die heeft haar boot ernaast gelegd.’
Het is meteen duidelijk van wie de nette boot is.
‘Was dat veer er al?’
‘Dit veerpontje kwam te koop en dat hebben wij gekocht en daar hebben we nu een boterham van.’
We zijn aan de overkant. Hij wil geen 5 euro, hij wil 60 cent de man en geen cent meer. Dat is nog een hele wisseltruc van kontzak, naar vestzak, naar rugzak. In de tijd die hiervoor nodig is, komt een groepje wandelaars in beeld. Zij lopen hetzelfde pad in tegengestelde richting.
‘U hebt mazzel, die kunnen mooi mee terug, hoeft u niet twee keer dat eind te varen.’
Hij glimlacht, net niet vermoeid. Zijn vrijheid is gebonden aan de bel van zijn veerpontje.

Het bericht Veerpont verscheen eerst op Anne Vellinga.

Avontuur aan de dijk

Anne — Mon, 17 Sep 2012 07:46:41 +0000

We lopen gevieren over een verlaten dijkje langs de Vecht. De getrainden rennen uitgeslapen op hun verende loopschoenen met gore.tex. Ik sjok achteraan op brandend prikkeldraad, zie ik netten. Je leest het goed, netten. Geen volleybalnetten, visnetten of gehaakte netten zoals steeds meer om bomen en buspalen bij wijze van vrouwelijke graffity te zien zijn, maar functionele netten waarvan de functie niet duidelijk is. De netten zijn gespannen over hoge palen en beslaan 85 stappen in klamme schoenen-zonder-gore-teks. Bij het zien van een hekje dat toegang geeft tot een paadje de dijk af, de netten in, vergeet ik schoenen, voeten, brandend braambos, loopmaatjes.
Een magneet treedt in werking.
Ik open het hekje en daal af op voeten licht als glas. Aan mijn linkerhand heb ik zicht op een ingenieus netwerk dat in ingenieuziteit slechts overtroffen wordt door de netten aan mijn rechterhand. De netten zijn de wanden van reusachtige openlucht kooien waarin vogels huizen, ja vogels. Kleine vogels, grote vogels, gekleurde vogels, zwarte en witte vogels. Ik dwaal tussen vogels zoals geen mens ooit bijeen heeft gezien. Watervogels, weidevogels, woestijnvogels, ijsvogels. Met elkaar maken zij het geluid van wind en water, storm en vuur, vandaar dat ik het niet herkende als vogelgeluid. Het pad gaat verder en verder, de dijk af, de dijk langs en komt uit bij een stelsel van netwerken waarbinnen een man met een bos spierwit haar met toegeknepen ogen de onbekende vrouw monstert.
Wat komt dat vreemde mens op glazen voeten hier doen? Is ze van de rioolbelasting, de vogelbescherming, het gas of het waterschap? Moet de riek ter hand genomen worden? De rechterhand gaat reeds in die richting. Geen haan kraait hier naar een lapje vlees meer of minder. De gier moet ook eten.
Vluchten kan niet meer. Ik zoek de juiste toon om de man voor me te winnen. Zet meteen hoog in.
‘Is dit uw levenswerk?’
De uitgestoken hand aarzelt. Gaat dan haperend naar een vooroorlogs oor, zo’n enorm exemplaar dat inmiddels ZeerZeldZaam is.
‘Heeft u deze vogelbehuizing zelf gemaakt?’
De grijns rond de oude mond rimpelt tot grimlach.
‘Dat is niet niks. Mijn vader was vogelaar en had een terrarium, een aquarium en een voliere, en die slokten al zijn tijd op. Maar dat was niets bij dit project! En zo schoon. Nergens stank van vogelpoep of veren, geen kale nekken, geen bloedende poten, het lijkt wel een diergaarde.’
De man lacht nu breeduit, waarbij een enkele tand des tijds bloot komt.
‘Het is een uitgelopen hobby. Ik doe dit al 50 jaar.’
‘En u doet het alleen?’
‘Ja, wie anders?’
Een boer vindt nog eerder een vrouw dan een man die met handen en voeten aan zijn vogels gebonden is.
Hij wenkt me een duister schuurtje in. Om hem nou achter slot en grendel te zetten in zijn eigen hok, hij wil mij gewoon iets laten zien. Het is broeiierig in het schemerhok. Ik zie geen klap, hoor niets vertrouwds. De man is niet gewend te spreken, mijn oren zijn niet gewend te luisteren naar wat ik hoor: geknier, geknoer, gekrinsel. Andere woorden heb ik er niet voor. In de schemer van het hok begin ik hokjes en nog eens hokjes te ontwaren, op de grond, op werkbanken, wiebeltafels en aan de wand. In deze verzameling hokjes hokken vogels, de man en ik. De man passeert me rakelings, ruwe stof en zuur zweet.
‘Kijk.’ Het eerste woord dat mijn vader sprak toen ik de baarmoeder uit was. ‘Kijk, een meisje.’
De man draait aan een zwengel, licht kiert door een spleet, acht vertederend kleine spikkeleitjes op een rij onder een warme lamp.
‘Die moet ik drie keer daags keren en al die anderen ook.’
Ach, dit is zijn broedkamer, wellicht nog nooit vertoond aan wie dan ook. Ik heb zijn vertrouwen gewonnen. Mijn ogen ontwaren vage vogelsilhouetten waar ik ook kijk.
‘Die zwarte moeten nog op kleur komen, dat zijn de jongen van een groene met rood.’
Kleur laat zich niet zien in duisternis.
‘Hebt u die zelf uitgebroed?’
‘Jazeker. Ik doe alles alleen. Een vrouw kom je hier niet tegen…’ Zijn stem blijft hangen in de zin. Hij hoort zichzelf praten. Met een klap ben ik helderziend. Ik zie hem denken. Wat zeg ik nou? Geen vrouw? Hier staat er eentje en ook nog een die gek is van vogels. Op hetzelfde ogenblik word ik ook nog helderhorend.
‘Hoort u dat? Mijn man! Hij komt eraan!’
Ik duw tegen de deur, een vlaag wind, een kraaiende haan, een schreeuwende gier. De zucht van een teleurgestelde man. Ik zwoeg de dijk op. Nergens een spoor van mijn loopmaatjes.

Het bericht Avontuur aan de dijk verscheen eerst op Anne Vellinga.