Zijn komst veranderde mijn leven radicaal. Na een uur smeet mijn toenmalige lief het katje van de trap. Het had een plasje gedaan op de deurmat bij gebrek aan een kattenbak. Ik weigerde het katje het huis uit te doen. Mijn vermeende lief ruimde het veld en verdween voorgoed uit mijn leven. De dag erop kwam mijn katje bij wijze van troost van het balkon naar binnen met een wit veertje in zijn bek. Toen wist ik zijn naam. Totem wees me de weg naar mijn hart. Dingen die daarvoor niet bij me opkwamen en alles wat ik niet durfde omdat ik erbij nadacht, ging ik doen. Totem leerde me de werkelijkheid voorbij de grenzen van mijn verstand. Hij inspireerde me twee jeugdboeken te schrijven over de geheimen der hagedessa’s, een oeroud Hollands heksengeslacht, huizend rond de Zuiderzee, een onbekende vrouwenlijn kwam me voor ogen.

En toen ging hij dood, 27 december 2007.
Een week of zes eerder had ik één van de bijzondere ervaringen die ik met hem had. Ik ging even rusten omdat ik bekaf was van allerlei drukte die nou eenmaal bij mijn leven hoort. Verbouwen en slopen, dat werk.
Totem sprong op bed en ging op mijn hart liggen. Hij had het wonderlijke vermogen op de zere plek te gaan liggen. Ik had geen pijn in mijn hart. Niet op dat moment. Ik was gelukkig. Ik voelde hem zakken in mijn hart en een stroom van herinneringen dreef boven, alle momenten die ik met hem had beleefd. Mijn hart golfde als een wolk om Totem heen. Een moment, toen was het weg. Een week later begon het braken.

Katten braken vaker. Dan moeten ze een haarbal kwijt. Ik haalde een tube laxeerpasta die hij altijd zo graag oplikte recht uit de tube. Ditmaal draaide hij zijn kop af. Ik ging met hem naar de dierenarts. Die nam bloed af. Het waren zijn nieren. Mijn dierenarts wilde de zaak meteen afhandelen met een dodelijk spuitje. Ik viel bijna flauw. Toen kwam de dierenarts met een infuus. Soms gaan kattennieren dan weer werken. Totem knapte meteen op. Voor korte tijd. Nog een infuus en nog één. De dierenarts gaf ze mee voor thuis. Dat is wat, je dierbare lek prikken. Die blik van Totem. Hij wist dat ik tijd nodig had. Zo was hij, mijn leraar in kattengedaante.

Pal voor Kerst zat ik met Totem op schoot onder het afdak bij de sloot. Rillend. Plotseling hoorde ik zijn stem, een glashelder geluid,  ‘je verliest je totem, maar je krijgt spirit terug’.
Ik wilde geen spirit, ik wilde Totem.

Kerst 2007 was donker. Totem op sterven. De moeder van mijn ware lief op sterven. Die 27ste december ging ik met Kees naar het hospice, naar zijn moeder.
We kwamen terug. De telefoon ging, de zus van Kees die alles van moeder wilde horen. Kees ging met de telefoon naar boven. Buiten schreeuwden zwarte vogels om voedsel. Ik pakte een korst brood en opende de schuifdeur. Achter mij een hartverscheurende schreeuw.

Totem probeerde naar mij toe te kruipen, wat hij niet meer kon. Hij keek me aan met die onmetelijk diepe gouden ogen. Mijn hart brak.
Hij ademde zwaar, hijgde, doodgaan ging niet. Het kostte meer kracht dan hij had. Ik wilde hem verlossen uit zijn pijn, legde mijn hand op zijn rug ‘toe maar, ga maar….’
Hij ging niet. Het ging niet.
Ik liet hem los. Pakte een koperen offerschaal en sloeg er zachtjes op. Onbeschrijfelijke klanken stegen op. Totem jankte ijzingwekkend, strekte zijn poten, zuchtte, balde zich en was weg.

Drie jaar bleef het gat. Wat ik ook deed. Tekenen, lopen, dromen, mediteren, workshops, aan hem denken, niet aan hem denken, voor mijn moeder zorgen. Het gat bleef.
Met de dood van mijn vader was ik eerder verzoend. Tijdens de jaren dat hij kanker had, groeide het besef en alles wat onuitgesproken was, kwam aan het licht. Toen hij dood was, stippelde ik een jaar lang mijn reis door de nacht, toen was de rouw klaar. Ik begon mijn vader te herinneren in mijzelf. Hoorde zijn stem en zijn gedachten. Tot mijn verbazing zag ik vogels waar ik bij zijn leven overheen keek. Vogels werden onze brug.

Ik vond geen brug naar Totem. Een dier is anders dan een mens. Ik deelde geen gedachten met hem, geen woorden en geen zinnen. Hij zag er altijd eender uit in zijn glanzend zwarte pakje, zijn witte befje en zijn witte sokjes. Totem was dood. Totem was er niet meer. Ik miste hem. Er zat een gat in me. Drie jaar lang.

Ik reed door ons park op mijn vouwfietsje en dacht aan hem. Hoe wij daar samen liepen, hij achter me aan, voor me uit, wachtend bij elk zijpad: wat gaan we doen. Ik reed door de oude boomgaard over het houten bruggetje. De planken ratelden. Uit het niets was daar Totems stem, luid en helder.
‘Telkens als je aan me denkt, ben ik bij je.’
Ik was over de brug. Zijn stem was weg. Stil was het.

Die avond zat ik wezenloos naar tv te staren. Ik miste Totem op mijn schoot. Ineens stroomden zijn woorden door me heen, ‘telkens als je aan me denkt, ben ik bij je.’
Mijn hart zette uit. En toen voelde ik het, zijn aanwezigheid, Totem, hij was bij me.
Vandaag dringt tot me door dat dit spirit was. Is.

Het bericht Spirit verscheen eerst op Anne Vellinga.

Wat is het verschil tussen het hiernamaals en onze herinnering?
Beelden aan haar laatste jaren trekken door mij heen. Wat maakt het uit of dat mijn herinnering is of haar herbeleving in het hiernamaals?
Dat zou kunnen volgens het Tibetaanse Dodenboek, Indianen, antroposofen.
Wat maakt het uit of ik aan het verwerken ben of zij of wij allebei?
Ik zie, wellicht door haar ogen, ik voel, misschien door haar hart, hoe mijn leven om haar cirkelde als de maan om moeder aarde.

Het is donker, aardedonker, mijn moeder roept zoals ze dat duizend keren deed, niet met woorden, ze wekt mij met een belletje. Dat belletje hadden we echt. Ze riep me soms vier keer in de nacht. Door de onderbrekingen leerde ik overstappen van de ene werkelijkheid in de andere, van droom naar actie naar slaap en omgekeerd.

Ondanks de incontinentiebroek is haar onderlegger zeiknat. Die moeten allebei vervangen worden, telkens als ze belt. Ik help haar omhoog uit het kussen en draai haar naar de bedrand. Deze beweging maakt haar duizelig. Het duurt even voor het over is. Om de brug te leggen tussen onze slaap en de po-stoel, vraag ik wat ze gedroomd heeft. Nu ze overdag niet veel meer kan, doet ze alles in de droom en daar praten wij over.

‘Heb je gedroomd Aal?’
‘Van Rijntje.’
Rijntje van Buren was haar beste vriendin ooit. Rijntje is er nog, ver in de negentig. Misschien droomde Rijntje vannacht van Aal, misschien zocht Aal vanuit het hiernamaals haar beste vriendin op, om haar alvast wegwijs te maken in de andere wereld. Zo was Aal in Zwitserland toen we daar op vakantie waren met de van Burens, zo was ze in Frankrijk, zo was ze, zo is ze.
‘Deed Rijntje iets?’
‘Ze keek.’
‘Waar keek ze naar?’
Aal kijkt wazig in de verte. Op het gebied van vraagstelling valt veel te leren van iemand die alleen antwoord geeft op een vraag die triggert naar het volgende bewustzijnsstipje.
‘Naar Berry en nog iemand.’
‘Naar Johnny? Naar jou?’
Een vraag die nergens toe leidt.
‘Meer was het niet.’
Ik kom niet te weten of Rijntje naar haar keek, of naar de beek, zoals we zo vaak naar snelstromende beekjes keken en Rijntje er pardoes met haar kleine voetjes met knalrode nageltjes in plonsde ‘huuuuu, Aal, kom ook!’

De duizeling is over. Ik sta op en sla mijn handen om haar zij, ik voel haar bekkenbotten. Een-twee-drie tel ik om haar in beweging te krijgen. Duizenden malen heb ik met haar tot drie geteld, de trigger om te bewegen toen haar startmotor het niet meer deed. Ik ga drie pasjes achterwaarts en zij drie minipasjes voorwaarts, dan de halve draai naar de po-stoel.
Ik leid haar rechterhand naar de rechterleuning, linkerhand naar de linkerleuning tot ze redelijk stabiel op eigen kromme pootjes staat, nachtbroek omlaag, dan helpen met neerdalen en zitten.
‘Wat moet ik hier?’
‘Een plasje doen. Ga maar plassen.’
‘Hij hangt voor de ingang.’
Ik schiet in de lach. Haar plas klettert in de bak. Hoe kan er zoveel plas in zo’n klein lijfje zitten? Opstaan. Broek omhoog. Handen los. Terug naar haar bed. Zitten.
Duizenden keren hebben we zo gezeten. Ik kan het dromen. Zij ook. In het hiernamaals, in mijn herinnering.

Ik schuif mijn linkerarm onder haar benen, mijn rechterarm om haar rug en draai haar in bed. Dan pak ik de deken van haar voeteneind en til hem over haar heen.
‘Vannacht sprong een muis weg toen de deken kwam.’
Ik weet het weer. Aal kon niet slapen en lag erbij als een plank, stijf van gebrek aan dopamine. De vervanger hiervan, madopar, vermindert spierstijfheid maar roept hallucinaties op en griezelige acties zoals die keer dat ze het huis uitliep in haar blote kont met een broodmes en brood voor de vluchtelingen onder haar raam. Als ze niet kan slapen, ga ik terug naar het vertrouwde verleden, niet uit weemoed, maar op zoek naar de bewegingsknop. Ooit bracht zij Marco en mij in slaap met een oud versje ‘daar kwam een muisje aangelopen’. Ze vond het spannend en moest telkens lachen als het muisje haar wilde pakken.
‘Leuk, hè.’
Dat was het ongrijpbare moment waar ik telkens op uit ben om haar te verlossen van haar angst en haar verstijven, het moment dat ze zichzelf herinnert, zich herinnert dat ze een zelf is.
Ze ontspande en viel in slaap. De muis is haar bijgebleven.
‘Wat dacht je toen die muis wegsprong?’
‘Ik weet niet wat ik dacht.’
Ik blijf domme vragen stellen, onnodig en verwarrend. Ik schiet in de lach. Zij lacht zich slap en valt weer in slaap. Ik ook.

Als ik wakker word, kiert daglicht onder de deur door. Het is later dan anders. De kippen moeten gevoerd, het nachthok moet open. Ik spring uit bed en graai in het voorbijgaan een schone handdoek uit de kast. Ik maak hierbij een rare beweging. Een krak, een steek van pijn vlijmt door mijn rug alsof ik duizend moeders heb gedragen.

En dan nu de verrassing: een filmpje dat ‘andere Anne’, Anne Buter maakte met haar mobieltje, klik op de link en je ziet mijn moeder dansen:

Aal-zingt

Het bericht Andere werkelijkheid ~ (met) film(pje) (1) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Ik sluit mijn ogen om de sfeer opnieuw te voelen nu er geen Vellinga’s of vrienden zijn. En ja, ik voel het, het doorwaadbare schild van mijn vaders gevoelige ziel en de koesterende warmte van mijn moeder die vanaf het moment van mijn conceptie onvoorwaardelijk van mij gehouden heeft, wat ik ook deed, wat ik ook zei. Ik voel tranen van gemis. Van dankbaarheid.
Ik herinner me dat ik een keer verschrikkelijk pijnlijke voeten had van onze pelgrimstocht, meer dan 10.000 kilometer in de loop der jaren. ‘Geef je voeten maar even aan mij,’ zei ze. Tot dat moment had ik een hekel aan haar strelingen. Blijf van me af, niet kijken, ik doe het zelf, de houding van de kleuter op de step met vierkante wielen. Met mijn zere voeten en nog een hele weg te gaan, geef ik me over. Ik ga zitten in het lange gras en trek mijn zware schoenen en klamme loopsokken uit. Zij hurkt naast me en neemt mijn gezwollen voeten in haar schoot. Ze streelt ze zo zacht en lief dat ik wil dat het nooit voorbij gaat.

Vaak had ik het met mijn moeder over de dood en het hiernamaals, of het er was of niet. We hielden het allebei voor mogelijk, alleen al door ons gevoel voor synchroniciteit en toevalligheden. We hoopten allebei dat er na de dood iets leuks stond te gebeuren, precies zoals Djoeke eerste kerstdag wenste. Aal beloofde mij uit de grond van haar hart dat ze het me zou laten weten op wat voor manier dan ook. Als het kon.
‘Als je dan maar niet als een doorschijnende geest aan mijn voeteneind komt staan, want dat lijkt me doodeng!’
We lachten ons slap bij het idee.

Mijn moeder was van het zien. Zij zag blaadjes bungelen aan ragfijne spinnendraden. Ze schilderde wat ze zag en wat anderen niet zagen. Toen zij Parkinson had zag ze haar moeder geregeld in de deuropening staan, de armen over elkaar en haar vader stond naast haar als ze schilderde. Ze zag ook kabouters in de tuin en aanvankelijk griezelige gestalten, onthoofde lijken voor haar voordeur en opgehangen kinderen aan de boom voor haar huis. Ik wist niet wat echt was of niet. Was blij dat de enge beelden in de loop der tijd transformeerden in kippen en kabouters.

Toen mijn moeder dood was, wachtte ik op haar tekens. Ik dacht dat ze me iets zou laten zien of dat ze mijn hand zou leiden als ik schilderde en dat ik dan in die schilderijen het hiernamaals zou zien of haar, meer nog verwachtte ik dat ze me iets zou vertellen, want dat heeft ze haar hele leven gedaan. Dat is niet gebeurd.

Derde kerstochtend baad ik nog in de sfeer van de eerste en de tweede. Een gedachte welt op.
Misschien zien zieners gestalten, horen hoorders stemmen, voelen voelers een hand, merken symbolisten tekens. Mijn moeder was ziener en zag de gestalte van haar ouders. Ik zie niet en hoor niet en voel niet, geen gestalte, geen lach, geen stem, geen hand komt naar mij toe. Ik ben van de sfeer, als kind al, ik ben gevoelig voor sfeer, de sfeer van huizen en landschappen, de genius loci; waar ik nooit aan gedacht heb, is de sfeer van mijn ouders, de sfeer die ik zo ontiegelijk gemist heb.

Het essentiële verschil met mijn herinneringen, verlangens, dromen en gedachten is dat de sfeer niet uit mezelf komt, de sfeer komt naar me toe, omarmt mij…

Het bericht Mijn contact met de doden (4) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Eerst gaan we bij vrienden van mijn moeder cadeautjes ophalen voor iedereen die via mijn blog ‘Ao Tapete Vermelho’, de magische expositie van Umberto França gesteund heeft.
Fons en Gerard zijn net terug uit Rio de Janeiro met een tas vol surprises van Umberto.

Pas als ik hartje Amsterdam voor hun deur sta, besef ik dat ik hen eigenlijk alleen ken van mijn moeder. Best gek om voor het eerst langs te komen en meteen iets op te halen. Terwijl ik aarzelend op de bel druk, heeft Kees zijn eigen startproblemen: hij heeft geen contanten voor de parkeermeter. Als ik met kleingeld naar hem toesnel, komt een man de deur uit met brede armzwaaien. Ik herken Fons, de man van het grote gebaar.

Hij maakt grapjes en gaat ons voor de lift in. We stappen via de andere deur uit, regelrecht in een oase van licht, ruimte en sfeer. Overal schilderijen van Umberto en mijn moeder. Fons wijst naar een prachtig ingelijste houtsnede van een spruit ‘die heb ik van Aal gekocht op haar laatste expositie.’

Hij dirigeert Kees en Gerard de smaakvolle woonkamer in.
‘Als jullie gezellig in de erker wat babbelen, maken wij wat lekkers klaar.’
De keuken is strak en gezellig tegelijk, wedgwood servies, kleurige potten en kannen, houten planken en de modernste gemakken. Een grijsblauwe kat springt op de vensterbank en begint uit een artistieke waterkan te drinken.
‘Die kat is mijn alles.’
‘Mijn kat is ook mijn alles.’

Hij kijkt me aan.
‘Joh, het is of ik Aal zie, wat lijk jij op haar! Enig! Weet je, we nemen een gebakje door de helft, dat is jou vast ook genoeg!’
‘Dat deed ik met Aal ook vaak!’
Hij haalt een gebaksdoosje van de beste bakker uit de kast, precies wat Aal ook altijd in huis haalde. Hij stoot me vertrouwelijk aan.
‘Meid, ik ben veertien kilo afgevallen de afgelopen vier maanden, wel met een diëtiste erbij hoor, en twee keer in de week tennissen!’
Hij is net zo gemoedelijk met mij als hij met Aal was.

Ik voel me zo op mijn gemak dat ik achter hem aanloop als een hondje, precies zoals mijn moeder altijd bij mij deed. We gaan door de enorme kamer, langs kunst en kasten, banken, lampen en bureau naar de slaapkamer waar de geschenken van Umberto opgeborgen zijn. Fons houdt zijn pas in, een oogwenk, precies zoals ik deed als Aal me op de hielen zat tot aan de wc-deur. Aal staat me ineens zo levendig voor de geest dat ik haar gouden handen zie, zoals ze bezig waren met water en verf en kwasten.

Achter Fons rijst haar beeld op als dat van een jonge meid. Ik zie haar als een dolle springen op het enorme bed en gekke bekken trekken achter de rug van Fons. ‘Zie je wat een leuke vrienden ik heb?!’ Ik hoor het haar zeggen, terwijl ik haar stem al jaren kwijt ben. Het ontgaat me wat Fons allemaal aan het doen is. Ineens staat hij weer voor mijn neus.

Ik loop in trance achter hem aan naar de grote ronde tafel, die bezaaid is met kleurige snuisterijen van dierbare reizen. Hij schuift alles naar achteren en spreidt de geschenken uit. Terwijl ik alles bekijk en bewonder, glipt hij naar de keuken.
Uit de erker klinkt het genoeglijke gebabbel van Kees en Gerard.
Fons komt terug met thee en taart. Getinkel van vorkjes en lepeltjes. Alles smaakt goddelijk. Het is zo gezellig en voelt vertrouwd alsof we elkaar al jaren kennen, terwijl het amper een halfuur is.

‘We moeten gaan!’
Op Kees kun je bouwen. Hij is het diner niet vergeten. In de auto stamel ik mijn mantra, dat ik het zo fijn vond.
‘Dat zei je vanochtend ook al van gisteren.’
Hij vraagt niet wat ik zo fijn vond.
Dat zou ik ook niet weten.
Daar moet ik eerst een nachtje over slapen…

wordt vervolgd 

Het bericht Contact met de doden ~ mijn moeder (3) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Een dag voor het diner stuurt hij een appje ‘vegeteer jij met het eten?’ Een typische Vellinga vraag. Ik app terug ‘Allesfresser’. Hij appt ‘een echte Vellinga’.

Het moment suprème is hij niet thuis, precies zoals zijn vader er niet was toen hij geboren werd. Dat kwam door mijn geboorte die een etmaal kostte. Op grond hiervan kreeg mijn vader nu bij de eerste wee het idee snel nog wat van zijn opgekweekte visjes te verkopen voor een extra centje voor de komende baby. Dat was heen en terug twee uur fietsen, dus dat moest kunnen. Mijn broertje werd binnen twee uur geboren, net voor zijn vader hijgend met wat zakgeld thuiskwam.

Mijn broer haalt tante Greet, de zus van onze vader als wij voor zijn deur staan met de armen vol kerstgeschenken. Vooraf drukte hij ons op het hart NIETS mee te nemen.
Zijn dochter laat ons stralend binnen. Het hele huis straalt, zonder kerstboom maar met lichtjes, precies zoals ik dat in mijn huis gedaan heb. De tafel is al gedekt, sober en wit, geen flauwekul ofwel simplify your life. Typisch Vellinga. Alleen is er heel veel bestek rondom de borden. Djoeke wijdt ons in over het gebruik: van buiten naar binnen en van boven naar beneden.
‘Dat Marco zoveel bestek heeft!’
‘Dat heeft hij gisteren gekocht bij de Blokker, best nog duur.’
Typisch Vellinga. Je koopt het als je het nodig hebt en dan gelijk genoeg, al is het veel geld. Mijn vader kocht tien onderbroeken, tien paar sokken en tien boerenzakdoeken tegelijk, nooit één voor één zoals mijn moeder.

‘Wisse zit nu op de hotelschool en heeft het gerecht bedacht. Hij heeft het daar ook gemaakt en wist welk bestek erbij moest.’
Als de nood het hoogst is, is de redding nabij; je roeit met de riemen die je hebt en bij gelegenheid ben je de gastvrijheid zelve terwijl je van nature een kluizenaar bent met een homp brood en een fles wijn, vol verlangen en heimwee. Zo zijn de Vellinga’s.

Tante Greet schuifelt binnen aan de arm van mijn broer. Als hij haar jas ophangt in de gang, leegt zij haar tas: flessen wijn, zakken nootjes, een fotoalbum.
‘We mochten niks meenemen,’ lacht ze.
Als mijn broer binnenkomt, roepen we in koor ‘We moesten toch heel veel meenemen!’
Lachen! Echt Vellinga.

Terwijl vader en zoon wat voorbereiden in de keuken, bekijken wij foto’s van de Vellinga’s, toen opa en oma jonger waren dan wij nu.
We kunnen aan tafel en zoals dat bij de Vellinga’s gaat, kan het ree-ruggetje nog zo lekker zijn, de wijn nog zo soepel en het toetje nog zo zoet, het draait om het gesprek dat alle kanten op kan gaan, politiek, seks, quantum fysica, humor en debat, zingen en lachen, tranen en nijdig weglopen.

Onmerkbaar schuift de dood aan. Djoeke krijgt de geest en vertelt over de dood in haar jonge leven, de ene opa die stierf toen ze zeven was en de andere opa die ze nooit gekend heeft, maar vooral het sterven van twee vriendinnen, haar hartsvriendin lag op een ochtend dood in haar bed, zonder doodsoorzaak.
‘Ik zou het zo leuk vinden als ze nog ergens zijn… misschien is dat ook wel zo, maar je merkt ze nooit…’

In de stilte vol huiver sluipt een herinnering bij mij omhoog.
‘Ik liep met oma Aal door Drenthe op de verjaardag van opa Jan. Aal had tegen haar gewoonte een ritueel voor ogen en wierookstokjes mee. We vonden een plek die bij opa Jan hoorde: een kronkelbeek omzoomd door bomen. We gingen staan in een bocht, prikten een wierookstokje tussen de wortels van een wilg en staken hem aan. Een vlammetje, kringelrook en geur. Wij wisten niet hoe het ritueel verder moest en zeiden maar gewoon wat in ons opkwam:
“Als je nog leefde, was je nu jarig Jan”
“Wij denken elke dag aan jou”
“We houden nog steeds van jou.”
“We missen je heel erg”
En toen uit één mond: “Hoor je ons?”
Een ijsvogel scheerde over de beek, het water rimpelde en de blaadjes van de boom boven ons begonnen te ritselen. Ons hart barstte uit ons vel, we hielden onze adem in en knepen elkaar en toen was het weg.’

Het is even te stil voor de Vellinga’s, stilte moet bij ons gebroken worden, dus ik ga door: ‘Aal heeft toen beloofd na haar dood duidelijke signalen te geven, “als het kan”, zei ze.’
Tante Greet veert op; ‘En…. kon het?’
‘Uh… nee.’
De tafel schudt van het lachen. Vellinga ten voeten uit.

Dit alles had je kunnen horen en zien in de film.
Maar…

wordt vervolgd

Het bericht Contact met de doden ~ mijn vader (2) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Sinds de dood van mijn vader, 5 juli 1989 wacht ik op een seintje van hem, een onmiskenbaar teken dat hij ergens vertoeft en mij kan vinden in het rijk der levenden. Dat teken is niet gekomen. Ja, ik droom wel eens van hem. Dan heeft hij een viskar zoals op de markt, maar dan zonder vis. De kar heeft wel zo’n klep en die opent hij op stille plekjes waar veel vogels zijn. De eerste keer riep hij er heel enthousiast bij dat dit het helemaal was en dat het raar was dat hij er pas na zijn dood achter was gekomen ‘ik kan dit ding overal neerzetten, heb alles bij me en de vogels zien mij niet, maar ik hen wel.’ Ik droom er nooit bij of deze vogels in deze wereld zijn of in de andere. Het is en blijft een droom en niet een onmiskenbaar teken van leven of dood. Als ik een vogel zie, denk ik aan mijn vader. Niet bij elke vogel, maar wel bij een buizerd die zweeft boven mijn hoofd, een uil die roept in de nacht, een ijsvogel die voorbij flitst over een sloot. Ook dit vind ik geen echte tekens. Het zijn herinneringen.

Toen mijn moeder dood was, dacht ik meer kans te hebben. Zij heeft beloofd dat ze me een duidelijk teken zou geven. Ze zou me helpen. Ze zei er wel bij ‘als het kan’. Kennelijk kon het niet. De tekens bleven uit. In het begin dacht ik nog dat dat door de Parkinson en de Lewy Body kwam. Ik dacht dat ze aan de andere kant ook wel een tijdje in de war zou zijn en dat het even kon duren voor ze door had dat ze in de andere wereld was. Het duurde mij al gauw te lang. Ik kan wensen wat ik wil, ik zie haar niet en ik hoor haar niet. Ik fantaseer haar wel. Praat met haar. Elke dag minstens een keer. ‘Kan deze broek nog, Aal?’ of ‘weet je al waar je uitgestrooid wilt worden?’ Ja, ik betrek haar echt bij alles, maar ze verschijnt almaar niet. Ik ben overgestapt op haar aanpak met planten. Die van haar bloeiden altijd uitbundig. Dus als ik tegenwoordig de planten giet, voel ik net als zij eerst de aarde, hoe die erbij ligt in de bloempot. In navolging van haar praat ik zelfs wel eens met mijn planten. Maar kippenvel krijg ik er niet van. Het is mijn verlangen, niet haar aanwezigheid.

En dan is het kerst, preciezer: eerste kerstdag 2016.
We zijn uitgenodigd bij mijn broer om te komen eten. ‘Je hoeft niets mee te nemen, alles is er.’ Na negen winters in Warmensteinach, met sneeuw en Glühwein, kerstmarkt in Bayreuth en vuurwerk bij de buurtjes van de berg, blijven we thuis en kunnen we voor het eerst in lange tijd kerst vieren met mijn familie, die van de Vellinga’s, wat ervan over is: mijn broer, zijn kinderen en tante Greet, de zus van mijn vader. En ik. En Kees.

wordt vervolgd

Het bericht Contact met de doden ~ voortekenen (1) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Sectie wees uit dat de agressieve kanker niet uit zijn botten kwam maar uit zijn longen, alsof het er nog toe deed.
Hij rookte graag en diep. Hij haalde asbest van de schuur. Hij wist niet van gevolgen.
Hij dacht veel na maar kon ook leven bij het moment; de vogel die scheerde over zijn hoofd, de vlinder die landde voor zijn voeten, het toevallige vuurpadje dat hij opviste uit de modderige zwarte bosplas in de Vogezen.

Het jaar dat volgde op zijn dood, was het pijnlijkste jaar van mijn leven.
Ik moest leren aanvaarden, verwerken, loslaten.
Het was het jaar dat Robin Hood in afleveringen op tv kwam, met de hartveroverende Michael Praed in de hoofdrol. Ik verdroeg het niet dat de serie afgelopen was en in mijn melancholie liep ik alle platenzaken af voor muziek van deze serie, muziek van Clannad. In de mysterieuze melodie zocht ik mijn vader die ik nooit meer zou zien. Na dat jaar kon ik geen Clannad meer horen.
In dat jaar droomde ik onvoorstelbare dromen, die ik dichtte en tekende.

Ik viel in stukken uiteen en zweefde door het heelal, versplinterd.

Ik zwierf door onherbergzame landschappen, beschenen door de maan.
Ergens, veel later, belandde ik bij de babyboom, waarin luiers hingen en in die witte zwachtels ongeboren baby’tjes.
Er waren zoveel dromen, zoveel nachten, zoveel eindeloze oneindigheid.
De laatste droom was van een kast met wortels en noesten als een boom. Ik opende de deur. Binnenin zat een prinses, ik keek haar aan. Met een schok zag ik wie het was.
Ik was het zelf.
Ik had een reis gemaakt door de tijd, een reis door de nacht.

Een schelle bel, de deurbel van mijn volgende huis. Twee mannen in oranje hessen, een geruststellende glimlach op hun gezicht.
‘We hebben nieuwe meters geïnstalleerd voor gas en elektra. U begint op nul.’

Het bericht Jan mijn vaderman verscheen eerst op Anne Vellinga.

Johan Cruijff:

• elk nadeel heb zijn voordeel
• toeval is logisch
• simpel is het moeilijkst
• soms moet er iets gebeuren voordat er iets gebeurt
• je gaat het pas zien als je het doorheb
• je moet schieten anders kun je niet scoren
• als ik iets eerder begin te lopen, lijk ik sneller
• voetbal is simpel: je bent op tijd of je bent te laat. als je te laat bent, moet je eerder vertrekken
• als wij de bal hebben, kunnen zij niet scoren
• voetbal doe je met je hoofd, de bal gaat nu eenmaal sneller dan je benen
• om te beginnen is er maar één bal en die moet je dus hebben, maar waar het dus in wezen om gaat is: wat doe je met die bal?
• voetbal is een spel van fouten, wie de minste fouten maakt, die wint
• ik ben overal tegen, tot ik een besluit neem, dan ben ik ervoor
• als ik zou willen dat je het begreep, zou ik het wel beter uitleggen

http://www.npogeschiedenis.nl/dossiers/Cruijff-Johan-1947.html

Het bericht Johan Cruijff is Art verscheen eerst op Anne Vellinga.

Ik heb eerder vogels in handen gehad, een levende gierzwaluw met pootjes als stiletto’s, een dode houtsnip en een dode eend. Geen vogel is zo licht als een winterkoning, vederlicht. Een minuut geleden vloog hij nog rond in mijn tuin, de hele winter heb ik hem zien hippen en scharrelen en vliegen. Hij kent onze tuin. Het is zijn biotoop.

Vorig jaar hadden ze een nest in de klimhortensia bij mijn keukendeur…

… en nu is hij er tegenaan gevlogen, keihard. Hoe kan dat nou?
Zag hij in de weerspiegeling van het raam het ultieme plekje voor zijn volgende nest? Maar er zitten nog helemaal geen blaadjes aan de takken. Of zaten die brutale eksters achter hem aan? Lukkie was toch niet buiten? Mijn hart krimpt. Er zal geen nestje komen. Ik moet hem begraven. Onzichtbaar onder de grond. Alsof hij nooit bestaan heeft.

Op zulke momenten staat mijn vader me voor de geest. Ik zie zijn sterke, soepele handen voor me, een vlijmscherp fileermes erin. Als bioloog ontleedde hij dode wezels, hermelijnen en uilen en bewaarde hun skeletjes om zijn leerlingen te laten zien hoe mooi ze in elkaar zaten.
Ik was trots dat mijn vader dat durfde en tegelijk griezelde ik ervan.

Ik wil geen skeletje. Ik wil een levend vogeltje dat hipt en tript en vliegt en fluit en nestelt. Misschien kan ik een veertje plukken ter herinnering aan zijn bestaan, zo’n parmantig staartveertje.
De gruwels kruipen me over de griebels.
Dat rot raam! Waarom heb ik er geen gordijn voor gehangen en luxaflex en luiken en plakvogels en bellen en toeters en sirenes! Maar nee. Ik neem geen enkele voorzorgsmaatregel, ik denk dat het allemaal zo wel kan.

Kees roept mij naar binnen. Als elke ochtend hoor ik de tv. Voor hij naar school gaat, kijkt Kees naar het weer, de files en mogelijk nieuws dat niet kan wachten.
Met een dood vogeltje in mijn hand hoor ik het verschrikkelijke nieuws uit Brussel.
Ik ben voor de rest van de dag monddood.

Het bericht Dood vogeltje verscheen eerst op Anne Vellinga.

Vanochtend waren Kees en ik in het hospice bij zijn moeder. Ze zag wit en zei : ‘Ik weet niet hoe het komt, maar ik ben vandaag ontzettend vermoeid.’
Dankzij de tamtam van de familie wisten wij waar het van was en toen wist zij het ook weer: dat ellendige ziekenhuis waar ze eindeloos op de gang had moeten wachten. Een grof schandaal voor iemand aan een zijden draad. Als ze had kunnen rusten in haar eigen bed was het wel weer gegaan, maar het hospice is net een duiventil, aldus vermoeide moeder. Inderdaad vloog de ene duif na de ander in en uit tijdens het eerste kwartier van ons bezoek:
* De gastvrouw met koffie, 2x
* Een vrijwilligster met onbegrijpelijke regelingen, 2x
* De verpleegster: 1x
* Twee electra-inspecteurs voor de weigerende tv, 1x, maar wel met twee man

De ene had een mitella. Hij wist alles over weigeren en steigeren. De ander repareerde de tv, dus kon hij breeduit vertellen waar die mitella voor was. Niet voor een gebroken arm; hij had koetsiershanden.

Deze interessante handen beurden moeder mijlen op. Ze zag haar vader, haar grootvader en verder terug, tijden waarin paarden gemend werden voor strontkarren en koetsen, waarbij de familie in adelstand verheven werd, want ergens zat iets van blauw bloed. Eenmaal in herinnering begon dit blauwe bloed te bruisen, moeder was niet meer te houden!
‘En nou wil ik lopen.’
Ze zwaaide haar benen buiten boord als een amazone zonder kunstheupen en kunstknieën.
‘O jee, ik heb geen broek aan.’

De verpleegster was er meteen en in een ommezwaai was moeder tip top in de kleren. De wandeling kon beginnen aan de arm van Kees. We liepen door gangen met verse bloemen, schilderijen en beelden, vrijwilligers met koffie en verpleegsters met glimlach. Mijn zorgen over oud en eenzaam heengaan vervlogen met de stap.
‘Zo is het wel genoeg.’

We waren nauwelijks terug in haar kamer of een schoondochter kwam langs met zere keel en een tas gewassen en gestreken goed. Ze nam een nieuwe zak ‘vuil’ mee, want niets weerhoudt haar zingend de was doen. Ze was net weg toen moeder overeind schoot uit de kussens.
‘Nou heb ik een vuile zakdoek in de hand en Marja is net weg met de vuile was.’
In de kast was nog een keurig gestreken stapel voor minstens een week zware griep.
‘O.’

Het wachten was nu op dokter Nieuwland met de uitslag van het ziekenhuis. De deur ging open en daar was de inmiddels vertrouwde verpleegster. Nieuwland had afgebeld omdat hij de uitslag nog niet had. Vrijdag zou dokter Schagen ermee komen. Onze huisarts, dus dat zat goed.

Al met al was er nu een halfuur om en het bloed stroomde nog steeds waar het niet gaan kon.
‘Nu wil ik nieuwtjes horen.’
Wij speelden Achter het Nieuws waarbij we beurtelings uit de streekkrant voorlazen, waarbij moeder alles van commentaar voorzag, geografisch, historisch en sociaal, waardoor wij alles te weten kwamen over bedrijven, boeren en burgers. De deur ging open voor de gastvrouw die de bestelling voor de lunch kwam opnemen.
‘Brood zonder korstjes in kleine stukjes gesneden, de ene helft kaas, de andere ham en een kopje soep, niet van dat dikke maar lekker dun.’
Het fijne van het hospice is dat je op je laatste schreden alles mag wensen en er wordt voor gezorgd. Alleen was de ham op.
‘Nou moeten jullie weg. Ik ga eten en slapen. Nou dag hoor!’
Einde bezoek. Ons laatste.

http://www.hospicehoorn.nl

Het bericht Laatste reis verscheen eerst op Anne Vellinga.