Het Fichtelgebergte is De Plek om de buik van moeder natuur in te duiken. Het Fichtelgebergte IS die buik. Daar kom je achter als je er een winter bent op een berg zonder sneeuw, internet, tv of radio. Zelfs het uitzicht is weg. Koning Winter is het spoor bijster.

Rond elf uur zien wij iets. We zijn meteen klaar voor een uitje, maar waarheen? Alles is in winterslaap. Wandelen is de enige optie.
Bergschoenen aan, borstrok, muts.
Dat werk.
,,Maar niet te lang, Kees, ik moet mijn schoenen nog inlopen en ik wil schrijven.’’

Kees zoekt het wandelboekje. Dat is zoek.
Dit geeft tal van gelegenheden: mist kan optrekken, ik kan door de takken de goudvinken zien en Kees is ineens alziend:
,,Ik weet de weg zo ook wel. Waar wil je heen?’’
,,Weissensee!’’
Dat is te overzien, vlak, geasfalteerd, geen geblubber en na afloop kunnen we de enige goede koffie drinken die wij weten, bij de PEMA.

De Weissensee ligt aan de rand van het gebergte en dat is te zien. Voor ons baadt het meer in licht, achter ons hangt een wolk die alles aan het oog onttrekt alsof het Fichtelgebergte een geheime plek is.

Welgemoed gaan wij op pad. Als enigen. Van de zomer barstte het hier nog van de wespen,desalniettemin zaten op elk bankje mensen te genieten van kabbelend water en zeilbootjes. Ook was er een skater die rond het meer vloog en ons irriterend vaak passeerde. Vandaag laat hij het afweten, typische zomergast.

De wandeling begint bij het Kurhaus, wat uitnodigt kalmaan te beginnen met inspectie van hun serre.
,,Ze hebben kunststofkozijnen.’’
,,De constructie is uiterst eenvoudig, ze hebben balken op metalen poten gelegd en de tussenvlakken maar deels met glas bedekt, de rest is open.”
,,Echt iets om aan ons huis te bouwen, Kees.”
De inspectie is meteen over.

,,Kijk Anne! Daar! Een roofvogel, een hele grote! Hij verdwijnt net achter die struiken.’’
Gewillig sluip ik achter hem aan en jawel, daar zit hij, naast een blubberig poeltje.
Waar gaan je gedachten heen als er verder niets te denken valt?
,,Hij aast natuurlijk op vissen.’’
,,Die slapen in de winter.’’
,,Des te makkelijker!’’
De vogel vliegt op en landt op een paaltje dat is neergezet ter markering van sneeuw die niet wil vallen. Wij naderen de valk, want die is het. Hij is tam of jong of ontsnapt aan een valkenier: hij blijft zitten waar hij zit. Als ik mijn hand uitstrek om hem te aaien, vliegt hij op en landt niet op mijn arm, maar op het volgende paaltje.

Van de andere kant komt het enige ander stel aangemarcheerd, een echtpaar dat verwikkeld is in een huiselijke twist die nergens zo goed beslecht kan worden als onder de ogen van een slechtvalk. Helaas zijn ze blind en breken hun nek zowat over hem. Beledigd vliegt de valk op en verdwijnt uit beeld.

,,Wat is dat nou voor een rare witte vogel?’’ Weer Kees.
Het rare dier staat op knalrode stelten bij een rietbosje.
,,Geen reiger.’’
Om zich beter te laten determineren wiekt de vreemde vogel op.
,,Misschien een lepelaar?’’
,,Hij heeft geen lepel. Misschien een kraanvogel, die brengen geluk zelfs als ze van papier zijn!’’

Eindelijk zijn we leeg en stil en klaar voor diepe natuurbelevingen, maar dan passeren we een bosje bloeiende hazelaars en daarachter staan wilde appelbomen met hun appels nog aan de takken en boven elke appel zit een zwarte vogel die in de appel hapt.
,,Kees! Kijk nou! Dat heb ik nog nooit gezien!”
,,Dat zijn geen kauwtjes.”
,,En geen kraaien.’’
,,Het zijn merels.’’
Kees voelt wat er gebeurt: ,,De stekker is in ons natuurgebied gestoken.’’
Op dat moment weet ik dat het geen gewone vogels zijn.
Mijn buik roert zich.

Het bericht Schrijfretraite in Duitsland – In de buik van moeder natuur (5) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Voor ik dat straatje met dat lokaal gevonden had… Eindelijk was Vellinga er, maar Hellinga niet. Er was een vrouw in de weer met stoelen. Ze kreeg de slappe lach dat ik bij het horen van Hellinga meteen was komen aanfietsen. Ze was er toevallig, want de school moest nog beginnen en zij deed de inschrijvingen, dat wel.
‘Gerben zit vol, maar er is nog een plekje vrij bij Hans Plomp.’
Ik had nog nooit van hem gehoord, maar zijn naam riep het beeld op van een natuurlijke omgeving met water en gele plomp. Het leek een plek van zielsverwanten. Een paar dagen later begonnen de lessen.

Een indrukwekkende groep adolescenten, punkers, hippies en studenten hing in de stoelen, sigaretten, rook, schrijfblocs en pennen rondom. Ik dacht dat ik vroeg was, ik was laat. Er was nog één stoel vrij naast een gekke goozer met zoenlippen die de blik naar zijn mond voerden telkens als hij het woord nam. Vaak. Hij was student en reed op een trekker, want zijn vader was boer. Ik zou nog een keer met hem op de trekker zitten, maar dat wisten we toen nog niet. Hans kwam almaar niet en ik had geen zin mijn doopceel te lichten. Ik zweeg. Ik keek. Ik luisterde. Ik wist nog niet dat we allemaal met de billen bloot moesten.
Achterin het lokaal sloeg een deur dicht.

Daar was hij, Hans Plomp, donker en mysterieus. Ik zag iets in hem dat ik wilde ontdekken.
Hij ging voor ons staan met een glimlach die bijna verlegen was. En toen kwam het woord: ‘Ruigoord’.
Het zong rond in mijn bloed en toverde op het eerste gehoor een beeld van een ruig oord met hutten en bomen en wilde planten waartussen schrijvers en kunstenaars woonden en werkten. Dat bleek ook zo te zijn. Ongeveer. Ontdekte ik later.

Hans Plomp kwam van Ruigoord. Met de bus.
Een opmerking die zo concreet was, dat hij mijn hooggestemde ideaalbeeld van het schrijverschap glashard onderuit haalde. Vanaf zijn eerste woorden, vanaf de bus, liet Hans mij inzien dat schrijvers heel gewone dingen zeggen.
Hij zei: ‘Ik kom van Ruigoord. Met de bus.’
Met zeven woorden riep hij een wereld op van magie en realiteit. Het waren de zinnen van een schrijver. Zinnen met zeggingskracht.
Mijn eerste les.

Ik luisterde met overgave naar de zinnen die uit zijn mond, zijn ziel, zijn geest kwamen.
Het werd gewoner dan gewoon. De bus kwam later dan Hans had gedacht en deed er eindeloos over.
Hij onthulde dat hij dus niet de dag ervoor alles had voorbereid. Het hoefde niet perfect.
Mijn tweede les.

Hij durfde aan het toeval over te laten.
Derde les.

Hij durfde te laat te komen, durfde fouten te maken, ervoor uit te komen. Billen bloot.
Vierde les.

Daarna begon de les echt, maar dat ben ik vergeten.

Het bericht Hans Plomp en het Terra Incognita – 2 verscheen eerst op Anne Vellinga.

In 1986 had ik nog nooit van Hans Plomp gehoord, terwijl hij zich toen allang bewoog op alle terreinen die ik niet kende, maar wel van droomde. In de provo-tijd en de hippie-tijd, die bruisende tijd dat ik in minirok en maxi-jurk door de Betuwe danste, was hij één van de vonken in het ‘Magies Sentrum Amsterdam’.

In 1973 verplaatste een deel van de vonken zich naar Ruigoord dankzij een reeks toevalligheden.
De provo/hippietijd was heel sterk geweest in Amsterdam, maar in de beginjaren ’70 verflauwde het. Er was echter een groep vrijdenkers die hun vrijheid niet wilde opgeven, integendeel, zij wilden voorgoed op een andere manier leven. Maar hoe en vooral waar was dit te realiseren?

In dit knellende tijdsgewricht ontmoette Hans een Française die hij kende van een van zijn verre reizen. Hij was haar ooit tegengekomen in Marokko op een moment dat zij doodziek was. Hij hielp haar toen en nu liep Hans diezelfde Française in Amsterdam tegen het lijf op het moment dat het ‘Magies Sentrum’ op sterven na dood was. Deze vrouw leidde hem naar Ruigoord, een dorp tussen Amsterdam en Haarlem.

Ruigoord zou worden gesloopt om plaats te maken voor de Afrikahaven. Hans kwam en zag en wist. Dit was de gedroomde plek! De kerk kon kunstenaarskwartier worden. Welgemoed trok hij met Gerben Hellinga en andere vrijdenkers naar Ruigoord om de kerk te kraken. Toen ze in het dorp aankwamen, bleek niet alleen de kerk leeg te staan, de laatste bewoners van het dorp verlieten net hun huizen. Zo hadden de vrijdenkers ineens een heel dorp tot  hun beschikking en vestigden zich er.

Het was een ijzeren wet dat Ruigoord moest verdwijnen voor de haven, maar met hun gezamenlijke wil en geestkracht en creativiteit wisten de nieuwe bewoners de sloop van Ruigoord steeds af te wenden. Tot het onherroepelijke moment.

Het dorp is niet gesloopt, maar de haven is er wel gekomen. Een gebied dat lange tijd een en al natuur was, een paradijsje van enkele vierkante kilometers groot waarin alles mogelijk was, waar mensen een caravan konden neerzetten of een huisje konden bouwen om er te gaan wonen, waar vele plantensoorten en dieren hun thuis hadden, is verloren gegaan. De kunstenaars wonen er niet meer.

Maar.
Ruigoord is niet verloren. De woningen zijn getransformeerd in ateliers, een echte kunstenaars Hotspot. Het dorp is het hoofdkwartier van het Amsterdams Ballon Gezelschap, een los verband van kunstenaars die culturele evenementen organiseren in het kerkje dat nog altijd overeind staat. Elk weekend valt er wel wat te beleven, niet-commerciële kunst wordt aan het publiek gepresenteerd. Vaak komen ook buitenlandse artiesten hun kunst tonen, zoals Australische aboriginals of Tibetanen. Ook organiseert het ABG grote evenementen, zoals het jaarlijkse Landjuweelfestival in augustus in Ruigoord en de grote Paradiso-show eind december.
In deze tijd van al het geregel van bovenaf is Ruigoord meer dan ooit een vrijhaven.

Last but not least:
Hans is een geboren schrijver, hij heeft vele prachtige romans gepubliceerd, ook gedichten, jeugdboeken en artikelen over zijn reizen in India. In krachtige, poëtische, heldere taal schrijft hij de werkelijkheid die hij leeft. Hans Plomp weet licht te werpen op het Terra Incognita van het Grote Onbewuste.

Het bericht Hans Plomp en het Terra Incognita – 1 verscheen eerst op Anne Vellinga.

De eerste keer dat ik naar Ruigoord ging, was het jaar dat ik voor het eerst en het laatst een schrijfschool bezocht: Fictie. Mijn beoogde leraar was Gerben Hellinga bijna Vellinga. Het werd Hans Plomp. Met zijn woeste haardos, rode sjaal en kosmische blik maakte hij een entree van een andere planeet, Ruigoord, de plek waar de geest waait en waar wij, aankomend schrijvers gelijk heen wilden en heengingen om deze genius loci door onze stadse zieltjes te laten waaien.

Een planeetomloop verder heb ik het boek geschreven met de genius loci als inspiratiebron, ‘Sophie Genius Loci’.
Ik neem het mee voor Hans Plomp.
Eenmaal in Ruigoord valt op dat het oude kerkje waar we ‘off the grid’ zullen gaan in de steigers staat, een vingerwijzing naar de perken die te buiten, dan wel te binnen gegaan worden, want wie betaalt dit.
Eenmaal binnen is de eerste persoon die mijn oog streelt de kleurrijke wegwijzer van het eerste uur, Hans Plomp. Hij herkent mij ook meteen en voor we het weten zijn we in een onbeperkte omhelzing, waarbij ik dankzij Hans Sophie achter de rug heb. Zie foto!

Er staan schalen met heerlijk vegetarisch eten klaar, we kunnen aan de gezonde hap; groentetaart, salade en brokken brood, vers bereid door ruige lieden. Het is koud in de kerk, we gaan niet uit de kleren, bejast en behoed gaan we aan tafel. Schatje maakt grijnzend wat selfies van het vreemdste soort.

Hans Plomp springt het podium op. Het leuke van Hans is dat hij altijd zichzelf is. Wie niet, je ontkomt er niet aan, maar Hans is zichzelf zonder dat er een harnas of masker of schild tussen staat. Dus Hans staat daar als een bejaard veulen hoevenschrapend te glimlachen dat na alle ruimtereizen in de geest met gebruik van de rechter hersenhelft en vrouwelijke aspecten, de tijd rijp is dat de andere kant van de hersens erbij mag in Ruigoord, de manlijke kant die wetenschappelijke onderbouwingen zoekt en vindt en geeft, de linker hersenhelft. Kortom: de tijd is rijp voor de androgyne mens.

Mijn hart resoneert. Zo wonderlijk wat Hans hier brengt. Precies de omgekeerde rode draad van mijn debuut waarin Sophie de lezer meeneemt van hoofd naar hart, van de linker hersenen met haar herinneringen aan Otto, via haar hilarische avonturen in de Betuwe, de rechterhersenhelft, naar de stervende man in de bergen, waar ze haar hart vindt, de androgyne mens.
Het publiek luistert ademloos, zelfs een zwarte hond en een witte kat hebben hun oortjes gespitst.
(De kat zie je liggen op het tafeltje in de verte, de hond is net van de foto afgesprongen)

Wij verwachten Theo Kley met een verhaal over een bijzonder geneeskrachtig plantje dat hij vond in de Himalaya, maar uitgerekend vanavond is Theo ziek – wat wel even heel duidelijk maakt dat dat plantje zo geneeskrachtig is dat het Theo ziek maakt op het moment dat hij het geheim wil openbaren ‘off the grid’ – want dat plantje zit natuurlijk binnen de genius loci van Ruigoord.
Dus hebben ze twee jongens gevonden die wel uit mijn hart gerukt lijken. Die met het sikje en het petje, hierboven is er eentje van. Ze vertellen op een kurkdroge manier de grootste geheimen van de mathematica, zoals die door Pythagoras reeds doorschouwd werd, waarbij de getallen niet voor aantallen staan, maar voor kwaliteiten die in de gehele kosmos terug te vinden zijn.

Ze demonstreren dit met projecties van slakkenhuizen, zonnebloemen, mandala’s – en meer. Als ze meer tijd hadden gehad dan was ingeruimd voor Theo en zijn plantje hadden ze het ons laten horen met muziek, want er is harmonieuze muziek en muziek die ons verziekt, alles in samenhang met de grote wetten van het getallenmysterie.

De vogende spreker die off the grid is, is een Amsterdamse ambtenaar van ruimtelijke ordening die zich bezig houdt met het belang van Vrijplaatsen, door zonderlingen zelf gevonden, ingericht en bewoond en Broedplaatsen, waar van bovenaf ruimte geschapen wordt voor zonderlingen die zich dan wel moeten houden aan geldende regels.

Deze lezing roept verschrikte vragen op in het kerkje dat veilig in de steigers van Amsterdam staat, het kerkje van Ruigoord dat Vrijplaats was, maar steeds meer Broedplaats dreigt te worden…

www.Ruigoord.nl 

http://jaapkroon.wordpress.com/2014/02/23/ruigoord/ 

Het bericht Ruigoord – off the grid verscheen eerst op Anne Vellinga.