De keien zijn groot en zwaar. We sjouwen ons het leplazarus en rijden onze vracht traag over binnenwegen die door dorpen met drempels voeren. Een knal of een bom ontploft. Kees is bang dat het de motor is. Ik ben terug in de jaren ’80 toen ik met mijn Renault 4 door Frankrijk zwierf.

Ik wilde Johfra wel eens zien nu ik toch in de buurt was. In de Dordogne. Fleurac. Zijn plek wist ik door zijn eigenaardige schilderijen in nog eigenaardigere bladen. Daar stond het bij. Nou. Ik heb hem gezien. Johfra. Met jurk en baard. Dat kwam door de bom die ontplofte toen ik langs zijn eindeloze tuin reed. Hij zat relaxed in een loungestoel met een dame in dito lange jurk. Hij sprong verschrikt op. Werd hij belaagd? Was er een terrorist avant la lettre? Eentje die niets begreep van zijn baard en zijn jurk en zijn rare schilderijen? Ik zwaaide onder luid geknal naar hem en ging de hoek om. Vijftig meter verderop was een garage. De jongeman wist oorzaak en remedie zonder mijn auto een blik te gunnen. Hij had het van verre al gehoord. De uitlaat. In die tijd was een compleet nieuwe uitlaat onder je Renault in Frankrijk goedkoper dan een tussenstukje in Nederland. Voor 75 gulden was het gefikst.

We zijn terug in de tegenwoordige tijd, ‘we’ zijn Kees en ik. We kijken onder de auto. De uitlaat hangt er keurig bij. De motor start met veel kabaal. We zullen toch naar huis moeten, 29 kilometer te gaan. Een vliegtuig is er niets bij. Met knallende pijp bereiken wij de Muur van Zeddam, berucht bij wielrenners om zijn hellingshoek van 5 graden. Dit vraagt gas.

Voor onze oprit staat een stoet brandweerwagens en auto’s van het gasbedrijf ons op te wachten. De commandant stevent op mij af terwijl Kees toch duidelijk achter het stuur van onze knalkar zit. Met zo’n imponerende gezagsdrager voor je snufferd voel je je wel even heel uh, hoe zal ik het zeggen, zeg maar klein. Hij vraagt niet waarom wij knallen. De brandweerman zegt ook niets over hete vuren waar ons huis deze dag voor gestaan heeft. Rook noch vuur vraagt hij. Hij vraagt hoe laat ik de stank rook. Kijk, dat is een vraag die aan mij besteed is, eindelijk iemand die wil weten waar niemand een neus voor heeft.
‘Dat was toen wij keien gingen halen, om een uur of tien.’

Dit klopt als een zwerende vinger. Er was/is namelijk een gigantisch gaslek en het was onbegrijpelijk dat niemand het rook. Wat verderop zijn nieuwe mensen aan het verbouwen met een zaag die zijn weerga niet kent. Hij is dwars door hout en beton gegaan, dwars door de standleiding achter de gasmeter. Dit heeft Liander nog nooit meegemaakt en de brandweer ook niet.