En dan denk ik aan Grassemann, geen man maar een schilderachtig gebouw, museum en theater tegelijk, de uitgaansplek in het Fichtelgebirge. 
Als wij verzadigd zijn van bergen, bossen en beken gaan wij daarheen. Daar is het, daar gebeurt het, zoals Klinkend Hout, een muziekgebeuren dat alleen daar kan, het is een en al hout. De muzikanten gebruiken tafels en banken, muren en vloeren als instrument. Overal zit muziek in en zij krijgen het eruit.
Ze vertellen er spookverhalen uit de omgeving. En wie zit er op de voorste houten bank met rooie oortjes? Precies.

In het Fichtelgebirge wemelt het van de spoken en geestverschijningen. In de verhalen. Dat zie je vaker in stiltegebieden waar op het eerste oog niks te zien is. Neem Zweden met zijn trollen en Schotland met Loch Ness.
Het Fichtelgebirge barst van de kabouters en geesten die weten waar het goud zit. Dat vindt dan iemand dankzij zo’n kabouter. Hoe moet je het wonder anders noemen, en als iemand in een schacht valt, een spleet of een spelonk, is het een gefrustreerd spook dat het op zijn geweten heeft.
Geweldige verhalen, vooral in het Fränkisch, je verstaat de helft niet en ziet dubbel. Bomen die aan de wandel gaan, stenen die vallen, mist die opstijgt uit een poel en dan is het een nymf waar je verliefd op wordt en die je omlaag trekt. 
Zo’n geest is de geest van een dode die voortleeft in de geest van de levenden. Zo blijft een dode onder de mensen, in wouden en poelen, grotten en mijnen en zorgt voor de nodige spanning en vertier, ver van mijn bed.
Kraak…

Ik huiver in het grote bed. Het komt nu toch wel erg dichtbij. Ik begin het eng te vinden. Denk aan mijn vriendin in het verre Nederland die alleen in een krakend oud huis woont. Zij hoort voetstappen in de nacht door haar lange gang, de trap op… Huiveringwekkend. En dan die vriend die honderd kilometer verder woont en net voor de kerstvakantie vertelde dat er al jaren een spook rondwaart in zijn huis. De geest van de vorige bewoner die de weg niet weet naar het licht?
Kraak. Brrr…

De vorige bewoner van dit huis is Frau Holz. Zij heeft het meer dan 40 jaar als vakantiehuisje gehad en het aan ons verkocht, springlevend, nou ja, spring? Ze vertelde nog dat haar man was overleden en dat er voor hen een geitenboertje heeft gewoond. Ooit. Het huisje is van 1880. Meer wisten wij nooit.
Tot voor kort.

Het bericht Tweede huis (3) – Spoken verscheen eerst op Anne Vellinga.

Ik hoor Man. Zo gewend ben ik aan zijn adem, dat ik hem niet hoorde. Man ademt als een locomotief op een rangeerstation waar nooit iets gebeurt. Zo is Man. Of hij nou op de wc zit of op het dak, of hij slaapt of voor een zaal vol losgeslagen studenten staat.
Ik kan Man wakker porren. Man is een goede man, niet gauw kwaad. Maar. Als Man gewekt wordt uit zijn remslaap komt er geluid uit of hij met een achtbaan van de Maan komt. Dat hoort het hele dorp, dat hoort zo’n insluiper. Dan raakt die in paniek. En dan. Dan…
Soms is het beter je dood te houden. Dat zo’n insluiper zijn gang gaat en verdwijnt als hij klaar is.

Ik ben nu zo wakker, dat ik mijzelf zie liggen in het enorme bed dat nog van Frau Holz is geweest en dat bij de koop inbegrepen was, een bed dat staat in een slaapkamer in een huisje in het donker op een afgelegen berg ver weg van buren, politie, brandweer, ziekenhuis en en en… Slik.
Het gaat hier niet om een dief. Want.
Punt 1 valt hier niets te halen. Punt uit.
Daarbij punt 2. Een dief is niet dom. Een dief zoekt zijn moment. Een dief weet dat wij er zijn.
Als echte Hollanders hebben wij de hele kerstvakantie de lichtslangen aan de dakgoot aan. Op alle omliggende bergen is te zien dat wij er zijn. Een dief komt als wij er niet zijn. Trouwens, wat moet zo’n dief met de antieke hoekbank van Vrouw Holz, haar antieke kopjes en schoteltjes. Hij kan beter morgen komen. Dan zijn wij weg. Oef.
Man heeft de lichtslangen al weggehaald voor vertrek. Dan hoeft hij dat morgenvroeg niet te doen. Kraak.

De insluiper! Was hij een moment tot gedachte verheven, nu staat hij in levende lijve onzichtbaar te wezen.
Achter de deur. Aan de gangkant, of aan deze kant. Ik hoor hem nu heel duidelijk sluipen. Onhoorbaar als je het niet weet. Volleerd. Een meestersluiper. Een shaolin in de tempel.
Dat kan alleen een dier… Een iltis zoals ze die hier noemen. Een marter. Een vos. Ze sluipen rond het huis en springen ‘s nachts vaak op het dak.
Ik ben niet bang voor wilde dieren.
In het wild.

Een wild dier is banger voor mij dan ik voor hem. De les van mijn vader. Met hem sloop ik over de veldwegen, hij de lasso van onzichtbaar garen in de hand om hagedissen te vangen, hij ving ze, draaide ze om voor het rode buikje. Mannetjes hebben dat op zijn tijd. Om te dreigen of te lokken. En dan liet hij ze weer gaan. Zo zijn biologen. KVP. Kijken, Voelen, Pleiten. Of nee, zo zijn mensen op de markt.
Zonder vader ben ik door heel wat slangenvelden gelopen, stampend met de voeten, vertrouwend dat een adder dat op mijlen voelt en weg was voor ik er was. Ten overvloede handen in de zakken want adders bijten het liefst in bewegende handen. Kraak.
In de neerdalende doodse stilte zakken gedachten onder de grond en staan mijn haren recht overeind.

Tijd voor de nooduitgang. Man. Ik por voorzichtig in zijn zij.
‘Huh, wa’, buh…’
Man komt via achtbaan van de maan.
Bonk.
Iets komt neer. Niet man. Die ligt al. Het dier. Met gewicht. Geen vleermuis. Geen uil. Geen marter. Geen iltisj.
‘Kees! Hoorde je dat?’
‘Wat?’
‘Die bonk.’
‘Ik hoor niets.’
‘Ik wel. En ik hoor ook kraken in huis. Op de trap of de gang. Er sluipt hier iets rond.’
‘Ik hoor niks.’
‘Luister dan!’
Minstens een minuut, het kunnen er ook vijf zijn, of zes, tijd valt weg in duisternis…
‘Ik hoor niets. Zeker een spook. Rustig laten spoken. Ik moet morgen rijden.’
Hij is alweer in slaap gevallen. Met de glimlach der onschuld. Dwars door het donker zie ik het. Groen als gras. Zo is Man.

Het bericht Tweede huis (2) – Insluiper verscheen eerst op Anne Vellinga.

Ons huis is pittoresk. Nauwelijks te bereiken dus.  In de winter lopen wij door een meter sneeuw tot we er zijn, het lichaam gehuld in winterpak, al dan niet omgord met tassen en zakken.

De waterleiding die vanaf de bron naar onze kraan loopt, hartstikke handig, gewoon in de keuken boven de gootsteen, dreigt te bevriezen in onverwarmde toestand.
 In een buitenland is de taal vreemd. Duits op zich is een vreemd soort verbasterd Diets, de voorloper van het Nederlands, maar Frankisch uitgesproken op tien verschillende manieren is pas echt vreemd. Zangerig en ongehoorde klankcombinaties. Je hangt bij de mensen aan de lippen en via telepathische kanalen komt binnen dat je met oudjaar verwacht wordt bij vuurwerk dat zijn weerga niet kent. Het kan ook zijn dat het gaat over het afbranden van het Kristalbad of de boerderij verderop. Dat kende zijn weerga niet. Daar waren wij getuige van. Maar leg dat eens uit.

De zeurkousen hebben het over de 750 km om er te komen en diezelfde afstand terug. En dat we elke vakantie naar diezelfde plek moeten. Het moet niet, we doen het. Twee, drie, vier keer per jaar.
Wat is daar aan?
Velen beginnen er niet aan. Dromen ja, van idyllische plekjes waar eekhoorns rondhuppen, bronwater stroomt en houtvuur knappert. Maar doen?
Je weet vooraf dat het een bodemloze put is.
Wie is zo naïef daar in te springen.

Geen van deze punten kwam in ons op, vijf jaar geleden. Net als elke Nederlander droomden wij van een idyllisch plekje in Toscane, Frankrijk, Spanje, we zagen ons al zitten aan de lange tafel onder de olijfboom of de plataan, what the heck. Het laatste waar we aan dachten was Duitsland.
Wat is er aan Duitsland?
‘Gib mit meine Fahrrat zuruck,’ de gevleugelde  uitspraak van voorouders die de oorlog overleefden.
Waar je het niet zoekt kom je het tegen, het goedkoopste huisje op de mooiste plek.
 In een onbewaakt ogenblik is het geschied. Dat heb je in Duitsland. Je hebt een verkoper, een makelaar en een notaris – en als de Nederlandse geldschieters meewerken ben je binnen twee weken de nieuwe eigenaar van een eeuwenoude hut en een halve berg ergens in een uithoek.
In Duitsland dus.

Zo gaan wij sindsdien drie, vier keer per jaar naar het Fichtelgebirge in oost Duitsland, maar voormalig Oost Duitsland is het niet. Sterker, wij hebben ons huis gekocht van Frau Holz, een West Berliner, die via de weg die zuidwaarts uit West Berlijn naar het vrije westen voerde, uitkwam in het Fichtelgebirge. Het moment dat de muur omviel en het ijzeren gordijn erbij, wilden alle West Berlijners terug en raakten hun hutten in dat vermaledijde achtergebleven gebied aan de straatstenen niet kwijt.
Tot wij kwamen.

Wij gaan dus telkens dezelfde snelwegen, in zomer, winter en daartussen. Altijd is er iets dat schreeuwt gedaan te worden, willen we niet bevriezen, nat regenen, wegwaaien of stikken in onze eigen stront. Het riool, het vuur, het water, de kozijnen, de muren en het dak. Ze schreeuwen om ons.

Maar…  Wat een rust. Tijd valt weg.
Het ruisen van de wind, ritselen van de bladeren, suizen van regen en kletteren van hagel.
De eekhoorns, de vos en de reeën, de slangen, hagedissen, woelmuizen, marters en de uil.
In de winter valt het donker rond een uur of vijf. Kijk. Nevel stijgt op, uit beek, dal, woud. Donker valt. Als een kussen van zwart fluweel valt het naar beneden, van de bergketens in het dal.
 Ffffoep – en donker is het.
Hier en daar een geel vlekje van een lantaarn, een enkele bewoner heeft luiken en gordijnen open. Een verdwaald geeltje.

Na enkele uren duisternis begin je te gapen. Je gooit een laatste houtblok op de kachel, kookt water voor gloeiende thee. Met het donker komt de kou. Je doet de kruiken in het ijskoude bed.
Nog een kwartier samen aan de legpuzzel en dan heb je het gehad. Je gaat naar bed met gloeiende thee en een boek, bedlampje aan en voorlezen. Niets zo heerlijk als een voorlezende man onder een dik Duits dekbed. Die diepe stem, dat bedlampje, die kruik aan de voeten, arm om je heen, schaduwen rondom en verhalen van ver.

Ver voor middernacht gaat het bedlampje uit. Niets hoeft. Niemand wacht. De tijd lijkt stil te staan. Het donker, de stilte, de slaap. Zo word je 90.

En dan hoor ik iets.
Krakend hout. Geen zuchtend, piepend hout, niet de kraak van hout dat oud is, maar de verse kraak van een sluipende stap…

Het bericht Een tweede huis in Duitsland (1) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Twee levens.
Als lezer lees je er gauw overheen, als levend wezen leef je er overheen, jaren. Eindelijk is het zo ver. Het moment is daar. Of liever Hier en Nu. Het floept eruit. Twee levens. En dat is het echt. Ongelooflijk hoe helder ik terug kom van deze kerstvakantie zonder sneeuw en met een zere arm.
Tsja. Het komt uit de lengte of uit de breedte. Een mens kan niet alles hebben. Dat is het jammere, want nu steekt mijn arm ten teken dat ik moet stoppen, terwijl ik net loskom, de verhalen opborrelen en ik het liefst alles achter mekaar zou opschrijven…

Vanaf de eerste dag in mijn andere leven wou mijn linkerarm niet meer. Ik dacht dat dat onwillige, krakende, stijve gevoel, spierpijn was – maar zelfs na een flinke rit op een bokkend paard heb je niet zolang spierpijn, zeventien dagen. Ik hoopte stiekem dat mijn arm het hier weer gewoon zou doen.
Niet dus.
 
Eerst maar eens naar mijn dokter – morgen hoop ik weer voluit te schrijven – of nee… stap voor stap – want zo gaat dat in mijn tweede leven en het wonderlijke is, dat in dat stap voor stap een geheim schuilt…

Voor de kaartgekken een landkaartje van de plek waar het tweede leven zich afspeelt.

Het bericht Tweede leven verscheen eerst op Anne Vellinga.