Zo ben ik afgelopen zaterdag in Tiel, pal naast het standbeeld van Flipje.  Is er toch een hele themadag voor mij georganiseerd. Een kekke jasjes modeshow bij Blijdesteijn omdat Sophie in zo’n blij jasje de confrontatie met Otto eindelijk aan kan. En BuitenSporig geeft aan iedereen die binnenkomt met Sophie een kopje biologische koffie en dat vanwege de pepermuntthee die Sophie daar drinkt.
Het draait natuurlijk om boekhandel Arentsen, waar ikzelf moet opdraven als magneet voor de Betuwse lezers. Die stromen massaal toe, het lijken de spreeuwen in de kersenbongerd wel.

De allereerste die mij aangaapt, is een vrouw die ik absoluut niet herken. Maar omdat ik in de Betuwe en omstreken op alle mogelijke scholen heb gezeten, zou het wel eens een klasgenoot kunnen zijn.
‘Zat ik bij jou op de kleuterschool, basisschool, gymnasium, MMS, toneelschool, pedagogische academie, tekenacademie?’
Ik wil net aan mijn rijtje hobbyclubs, sportclubs, EHBO en typelessen beginnen, als zij begint te wijzen.
‘De verrassing staat achter je.’
Daar staat een man die ik nog minder herken dan de onbekende vrouw. Dat komt door de baard.
‘Ik ben Wessel!’
Nou, dan weet je het wel als schrijver, elke naam roept associaties op. Helaas is dit niet het geval bij Wessel.
‘Ik ben Wessel Huiberts.’
Ik ben terug op de lagere school. Naast mij zit een jongetje zonder baard in een korte broek met een potlood in de hand.
‘Jij kon goed tekenen!’
Wessel knikt bijna net zo enthousiast als die keer dat ik dat tegen hem zei toen hij tien was.
‘Vooral die olifant vond ik fantastisch!’
Wessels vrouw wist dat Wessel goed kon tekenen als kind, maar van die olifant weet ze niks. Punt voor mij.
Wessel heeft tot vandaag niets met zijn tekenkunst gedaan, hij is een leven  lang in het elektra bezig geweest omdat mensen altijd elektra nodig hebben en kunst levert niets op.
Dit brengt mij bij de verkoop van mijn boek. Helaas is Wessel niet voor Sophie gekomen, maar voor mij.

De volgende die bij mijn tafel blijft staan, herken ik ook niet.
‘Ben jij Vellinga?’
Dat ben ik.
‘Kom je uit de Betuwe?’
Ik maak niet de fout die ik bij de vrouw van Wessel maakte en kom niet met de 40 plekken waar ik gewoond heb. Ik knik.
‘Ken jij meneer Vellinga?’
‘Welke bedoelt u?’
‘Die les gaf.’
‘Dat was mijn vader.’
‘Was dat je vader? Ik was collega van hem!’
Mijn vader mag al 25 jaar dood zijn, wij herinneren hem levendig en zijn oud collega is zeer benieuwd naar mij en Sophie. Ze wil het boek ter plekke lezen, maar daar komt niets van in, dus koopt ze het eerste exemplaar van de enorme stapel die ik weg moet zien te werken, anders laat Arentsen mij niet gaan.

Hoor ik ineens de stem van Pieta, mijn beste vriendin van de lagere school, de vriendin met wie ik Ivanhoe speelde rond het enorme bed in het piepkleine slaapkamertje van haar ouders. Ze is geen spat veranderd, nog steeds van die prachtige pret ogen en dat markant kuiltje in haar kin.
‘Ik sla er eens in de week een spijker in,’ grapt haar echtgenoot.
Haar zus is er ook, zij heeft mij in de krant zien staan en Pieta is vanuit Arnhem gekomen om het wonder van het boek van haar vriendinnetje te zien en te kopen en te lezen en cadeau te doen aan iedereen die mij ooit gekend heeft. Ik ben meteen de halve stapel kwijt. Dat wil zeggen, ik pen me lam aan opdrachten voor vrienden en bekenden en eindig telkens met mijn fantastische handtekening.

Uit Cuyck komt een schat van een vrouw met een foto van Jopie Andernach over wie ik in een blog schreef dat hij bij mij in de klas zat en op mysterieuze wijze om het leven kwam. Sindsdien heb ik vele mails gehad met opheldering. Het was een fatale longontsteking die opdook uit het niets. En nu heeft iemand zomaar de moeite genomen naar Tiel te komen om mij de foto van Jopie te overhandigen. Hij ziet er precies zo uit als ik hem herinner, zijn blije lach, zijn kuiltjes in de wangen, zijn kortgeknipte blonde haar, zeven jaar was hij daar, misschien acht of negen, blij, onbevangen, zijn hele leventje voor zich…
Als de vrouw weg is, komt een vrouw die getrouwd is met de broer van Jopie. Ik laat haar de foto’s zien, ze herkent de plek, een vakantieoord bij Apeldoorn.

Het begint aardig druk te worden rond de signeertafel. Mensen zijn van heinde en verre gekomen, vrouwen die ooit mijn vriendin of klasgenoot waren en die ik door al dat verhuizen allemaal uit het oog verloren ben, zitten nog middenin mijn hart. Ze wonen nu in Loenen en Velp en Afferden en Dreumel en ze willen allemaal mijn boek. Hartstikke fijn voor Arentsen en Uitgeverij Bagage, als schrijver krijg je 1 euro per boek, dus voor ik een maandinkomen heb, is mijn hand afgeschreven.

Wie ook komen, zijn de Vellinga’s. De Betuwe blijkt een broeinest van Vellinga’s, ze komen uit Tsjiskeradeel, Oud Marssum en andere onuitsprekelijke plaatsen. Vellinga’s blijken allemaal nieuwsgierig, ze willen allemaal weten waar ik vandaan kom. Toevallig heb ik dat vorig jaar uit de mond van de laatste nazaat, tante Greet, getrokken: Hardegaryp. Ze hoeven het boek niet, maar willen wel mijn blogs daarover lezen, dat is gratis en Vellinga’s zijn zuinige lieden, op twee zusjes Vellinga na, die zijn dubbel nieuwsgierig en kopen elk een half boek.

Dan heb je nog de mensen die Sophie heten of iemand kennen die Sophie heet of Sophie hadden willen heten, die kopen het ook. En als mijn boek dankzij de stijgende omzet van plek nul stijgt naar de derde plaats wordt het eindelijk gekocht door de argeloze boekhandelbinnenloper die een boek zoekt en daarvoor te rade gaat bij de Top Tien.

Uitgeteld verlaat ik het pand met het laatste boek in de hand. Mijn uitgeefster zit dan al lekker op een naburig terras. En passant laat ze weten dat er nog veeeeeeeeeeeeel meer Sophietjes op schoten wachten.

Het bericht Promotietour verscheen eerst op Anne Vellinga.

Onder het blog van de ‘Oude bekende’ staat Hanny Andernach van den Berg. ze verelt over Tiel, Flipje en jam, heel Tiel leeft op – de fruitgeuren, de vuilnisbelt, en ook hoor ik de scheepshoorns weer… En dan ineens het diepste geheim uit mijn jeugd, wat niemand wist. 

Ik denk niet dat Ton ook maar enig licht op zal gaan bij het horen van mijn naam. Ik was zo groen als gras en jaren jonger dan hij, Ton van de Bergh, wiens naam alleen al mij deed blozen. Hij was zo verschrikkelijk knap! Op een keer deelde hij samenmet een andere jongen, in mijn ogen mannen, het schoolblad uit, de Pnyx (=nyx) op de trappen voor het gymnasium. Het was na de pauze en ik bloosde al in het park er tegenover waar wij pauze hadden, bij de boom met de verboden vruchten, de taxus met de rode bessen waarvan je wel het vlees maar niet de pit mocht eten op straffe van de dood. Ik treuzelde om mijn bloed de kans te geven af te koelen, maar ik zorgde er wel voor dat ik het schoolblad uit Ton zijn handen kreeg – heel even hadden we allebei dat blaadje vast, verbonden door wit karton met een zwarte vaas erop getekend. Hij hield het vast aan de kant van deze zwarte vaas. Thuis heb ik zijn vingerafdrukken afgelikt en in mijn hart geprent.
Met bonkend hart fietste ik elke dag langs de bakkerij van bakker van den Bergh en als er boven een gordijn half open was, dacht ik dat Ton daarachter aan het opstaan was, of als ik ‘s avonds naar gymnastiek ging, dat hij daar huiswerk zat te maken. Op een keer zag ik hem naast de V&D , mijn hart sloeg over van de onverwachte plek, de onvermijdelijke ontmoeting. Hij stond daar bij het fietsenrek, zijn achterste haast op het stuur van mijn geparkeerde fiets. Toen zag ik dat hij met een donker meisje was, en brak mijn hart. Ik hield mijn adem in, mijn ogen droog en trok de fiets onder mijn illusie weg.
Wie weet hoe verliefd Ton op mij geworden was, als ik niet zo groen was geweest. zo gesloten als een oester, als hij de parel had gezien. Dan was mijn leven anders gelopen, had ik de foute mannen wellicht ontlopen – en de goede ook.

 P.S. Diepste geheimen naar annavellinga@yahoo.nl

Het bericht Uit de kast verscheen eerst op Anne Vellinga.

5 januari 1960 stapte ik uit de verhuiswagen om voor het eerst in de Betuwe te staan.
Het regende.
Op de grond zag ik dat de plassen hier koffiekleurig waren.
In Staphorst is zandgrond en water zakt daar net als op het strand snel in weg.
Ik was 9 jaar en nieuwsgierig, meer een jonge onderzoeker.
Mijn vinger stak ik in de substantie naast de plas en het bleef een beetje plakken.

“Pap, wat is dit voor spul?”
“Dat is klei, jongen!”
Mijn eerste kennismaking met iets anders dan zand.

Al vanaf dat ik kon lopen heb ik, als een Duitser op het strand, overal kuilen gegraven.
In zandgrond is het eigenlijk het fijnst.
Kom je op het grondwaterniveau, dan stroomt de kuil vol water na enige tijd.
Machtig om te zien vond ik dat altijd.

Omdat je op zandgrond prima kan lopen lag er dus altijd gewoon zand.
Maar in Tiel lag altijd grind of as uit de kolenkachels.
Het grind werd in de klei gelopen en moest steeds aangevuld worden.
Daarom was er altijd wel ergens grind voor handen.(Vandaar misschien Grote Brugse Grindweg?)

Ik was nog zo onschuldig toen ik naar de Openbare school van Pa de Jong ging.
Schuttingwoorden kende ik nog niet en schelden was ook een nieuw fenomeen voor mij.
En als iemand schold maar ook hard kon rennen dan lag er altijd grind om mee te gooien.

Mijn vader was beheerder van het Ambonezenkamp in Tiel. Daar hebben we anderhalf jaar gewoond en verhuisden we naar de Kievitstraat.
De vogelbuurt was kinderrijk en ik kende alle kinderen en de meeste families in
de driehoek Ot van Soest, garage van Rijnsoever en de spoortunnel.

Het hockey veld van de Kromhouters was nog niet aangelegd en op het tegenwoordige bedrijven terrein stond een boomgaard.
Ik groef kuilen van 1,5 meter diep zonder dat er water in kwam.
Hele forten en huizen bouwde ik.
Er groeiden ook verwilderde aardbeien die ik graag lustte.

Lampie van Veen was de eigenaar van de boomgaard en schoot met hagel in je kont.
En die appels, Golden Delicious, waren de lekkerste die ik ooit heb gegeten.
Niet dat ik thuis iets te kort kwam, maar het zal de spanning van het jatten zijn geweest.
Op een keer werd ik betrapt door 4 mannen met een omgeslagen trui vol appels.
Ik rende weg, sprong in de sloot en pieste in mijn broek van angst.
In mijn kont geen hagel dacht ik, want het eruit halen door dokter Reus scheen nog veel meer pijn te doen.

Ook bouwde ik altijd karren met een molenstelbesturing.
De onderdelen kwamen van oude kinderwagens en het hout werd gejat van overal aanwezige bouwterreinen.
Door samen met mijn broertje of zusje door de wijk te rennen met zo’n kar leerde ik de buurt en de mensen wel goed kennen.

En er waren ook vervelende kinderen en één van die kinderen was Dik Koedam.
We lagen elkaar duidelijk niet en Dik uitte zich altijd door me uit te schelden.
“Slome duikelaar, schele brillejood”.
Dan rende ik hem achterna en sloeg hem op zijn falie.
“En nou scheld je niet meer hè dikkop, en ook niet als ik je loslaat en weg laat lopen”.
“Nee, echt niet. Ik zal het nooit meer doen”, zei Dik dan.
Dan liet ik hem los en ja hoor, meteen begon hij weer te schelden.
Een paar keer heb ik hem een bloedend achterhoofd bezorgd door met grind naar hem te gooien.

Afgelopen zaterdag was ik in Tiel bij Appelpop. Impressie: http://www.youtube.com/watch?v=JnD_qe5SHgo
Ik bleef bij mijn vriend Ron slapen zodat ik niet met een dronken hoofd hoefde te rijden.
Yolande was er ook en we gingen samen naar het Derde Podium om naar ‘All missing pieces’ te kijken.
Deze drie broertjes wilden we zien, vooral omdat de jongste maar 13 jaar is.
En leuk dat het was! De oudste is een imitatie van Mick Jagger maar de jongste had de baard nog niet in de keel en was vrij klein.
Met een Elvis kuif en zwart haar was de Benjamin aandoenlijk om naar te kijken.
Er was een schare fans zo te horen, omdat ze de voor ons onverstaanbare teksten meebrulden.

Yo en ik gingen naar de kassa om muntjes te halen.
Ik liep achter Yo en opeens riep ik dat ze moest stoppen.
Want ik zie iemand waarvan ik vermoed dat ik die eerder heb gezien.
“Ben jij misschien Dik Koedam ?”, vraag ik aan de man voor me.
“Ja, dat ben ik”, zegt hij.
“Dan heb ik jou 45 jaar geleden een gat in je kop gegooid”, zeg ik tegen hem en zie de verbazing in zijn ogen.

Nadat ik uitleg waar ik woonde en hoe ik heet weet hij alles weer.
Yo zegt: “Wat goed dat je dat na al die jaren nog weet.”
“En je hebt ook een zus die op je lijkt.”
“Betsy”
“Ja, nou weet ik het weer, Betsy.”
Zeven kinderen telde het gezin en het jongste broertje Mario van 35 is er ook bij, 20 jaar verschil in één gezin.
We kletsen nog wat na en vooral de dochter en vriendin van de jonge broer moeten er vreselijk om lachen.
Ook herinner ik me later nadat we al verder zijn gelopen dat de vrouw behoorlijk groter was dan de man.

Zondag gaan Yo, Svetlana en ik met Timber langs de Waal wandelen.
Timber is een witte herder.
Hij vindt water helemaal te gek en is niet te houden.
Om beurten gooien we een stok zo ver mogelijk in de rivier.
Net een ijsbeer is het, als hij uit het water komt, wat een prachtig beest.
Ik vind het zo heerlijk aan de Waal omdat ik als kind op de middelbare school veel spijbelde en daar altijd liep.

“Hé Yolande, komen deze schelpen uit de rivier?”
“Ze lijken precies op de schelpen uit zee, het zijn geen mosselschelpen, ze zullen wel zijn gestort.”
“Waarom zou dat dan moeten, niet als oeverbescherming, want dan kan zand ook.”
“Trouwens, langs alle grote rivieren liggen zand- en grindstranden.”

We komen er niet uit, en ik kan me van vroeger niet herinneren dat er schelpen lagen.

Het bericht Oude bekende – Kees Versluis verscheen eerst op Anne Vellinga.

Het bericht Loki? door Arnold Sandhaus verscheen eerst op Anne Vellinga.

Het bericht Genius Loci verscheen eerst op Anne Vellinga.

Het bericht Betuws hart verscheen eerst op Anne Vellinga.

Als we uren later richting Stedelijk Gymnasium rijden vat Arnold het samen. ,,Hij dacht vast dat wij een stel waren. Ineens wist hij het, je zag het licht aangaan.”
Hij stopt voor een bloemenwinkel. Jeetje, komt er nu een boeket voor het boek dat maar niet uitgegeven en besproken wordt?
,,Even een bloemetje kopen. Dan zetten we dat op het graf van Joop Andernach.”
Ach. Joop zat bij mij in de klas en met Arnold en John in een band. Hij stierf rond zijn 30ste aan een geheimzinnige longziekte. Wij bezoeken de doden. Arnold met tuinschaar in de hand, ik met een pot narcissen.
,,Daar is het graf van mijn ouders.”
Hij heeft er een rozenstruik gepoot. De vorst heeft hem geen goed gedaan. Arnold is er op voorbereid en begint de dode topjes eruit te knippen. Dieper doet pijn. Hij overhandigt mij de schaar. Ik ga tot het bot, waar het leven schuilt. Hij raapt de doorntakken en ruimt ze op, zijn handen onder de bloedschrammen. Hij pakt de pot narcissen en loopt ermee naar een kraan. Druipend gaan we naar de grafsteen van Joop. Hij zet het bakje er bovenop. Er stromen twee natte sporen uit, zijdelings langs de A.
De oneindige dag gaat door. Honger knaagt. De tijd heeft niet stilgestaan. Het is na vieren.
,,Wil je een boterham, Arnold?”
,,Niet in de auto, laten we ergens picknicken, ik weet hier in de buurt heel veel leuke plekjes en ik heb een fles Apfelschorle achterin.”

Het bericht Het hart van de Betuwe verscheen eerst op Anne Vellinga.

Het bericht Verleden verborgen verscheen eerst op Anne Vellinga.

Wordt vervolgd.

Het bericht Verborgen verleden verscheen eerst op Anne Vellinga.

Het bericht Date blind verscheen eerst op Anne Vellinga.