Een week later werd ik één jaar. Dat wist ik niet. Voor mij was het een dag als alle andere met één groot verschil: er was iemand in de kamer die er nog nooit was geweest, een grote onbekende vrouw die alle aandacht van mijn moeder trok. Dat voelde kaal. Ik waggelde rond de schoot van mijn moeder, op zoek naar de warme wolk van haar aandacht. De wolk ging als een boog over me heen naar de vrouw die op de stoel van papa zat. Dat deze vrouw de moeder van mijn moeder was, wist ik niet. Dat mijn moeder haar moeder voor het eerst in twee jaar zag, wist ik ook niet. Dat Moeke een wereldreis achter de rug had met trein en bus van Groningen naar Westkapelle wist ik ook al niet, laat staan dat ze speciaal voor de eerste verjaardag van haar kleinkind was gekomen. Ik wist niets, voelde alles. Ik voelde de blik van de vrouw op mij, ik voelde haar ogen over me heen gaan, van kop tot teen.
‘Wat een laif wichtje.’
Ik voelde rillingen en zocht steun bij de vertrouwde schoot van mijn moeder. Ik waggelde er zo’n beetje omheen, haar schoot als mijn anker.

‘Aaltje, dat kind kan lopen.’
Ik voelde iets opveren in mijn moeder. Haar aandacht bestraalde me. Ik liep vol van het fijnste dat bestond.
De vrouw tegenover mama had haar aandacht ook bij mij. Op wankele pootjes stond ik tussen twee vuren. De vreemde vrouw boog naar voren. Ik zag het heus wel. Ze zocht mijn blik. Dat zag ik ook. Ze opende haar armen en zei: ‘Kom maar wichtje!’
Er waaide warmte uit het holletje tussen haar armen. Het trok me aan. Ik ging er als vanzelf naartoe. Ik voel nog de warme armen van mijn oma om me heen. Alles tintelde, voor me, achter me, in me. De hele kamer straalde. Ik kon lopen.

Het bericht Leren lopen (1) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Mijn vader gaf les op de lagere school in Westkapelle, een paar huizen verderop. Hij kwam altijd meteen naar huis als de school uit was. Op een dag waren de kinderen al langs gerend en papa was nog niet thuis. Hij was laat en droeg een kartonnen doos voor zijn buik. Ons huisje was klein en donker, de doos gaf licht.
‘Voor jou,’ zei papa.
Hij zette de doos voor mijn voeten. Ik hurkte ernaast. Er kwam geluid uit de doos.
‘Maak maar open,’ zei papa.
Een pop wilde ik niet, zo’n stijf ding. Ik hoorde gekras en gepiep. Een pop was het niet.
‘Maak maar open,’ zei papa nogmaals.
De doos bewoog. Dat was best griezelig. De kleppen zaten door elkaar. Ik moest mijn hand erdoor wringen om de kleppen los te wroeten. Brrr. Toen was de doos open. Iets harigs lag op de bodem, het veerde op, keek over de rand, een poesje! Dat was de eerste keer dat ik mezelf voelde smelten.
‘Dat is Peter,’ zei papa, ‘het is een meisje, maar mijn eerste poes heette ook Peter en die leek precies op deze.’
Hij tilde Peter uit de doos en plantte haar in mijn armen. De poes ging snorren.
‘Ze vindt het fijn bij jou, daarom spint ze.’
We werden onafscheidelijk.
Ik smelt nog altijd van poezen.

Het volgende cadeau dat ik van mijn vader kreeg, was op mijn dertigste. Ik was depressief en zat moedeloos bij hem in de tuin. Hij zei dat de koffie nu wel klaar zou zijn, sprong op en ging naar binnen.
Hij kwam terug zonder koffiekan. Op een meter of drie graaide hij in zijn broekzak en gooide iets in mijn schoot. Een pen, een donkerrode Parker balpen.
‘Dan heb je iets om alles op te schrijven’ zei hij en ‘er kunnen steeds nieuwe vullingen in, maar die heb ik er niet bij gekocht.’
Hij lachte en haalde de koffiekan.
De pen heb ik nog steeds en ik schrijf nog altijd, zij het op mijn laptop.

Het laatste cadeau kreeg ik kort voor zijn dood. Hij kon nog lopen en had een wandeling over het strand van de Middellandse Zee bij Perpignan gemaakt. Daar had hij een platte, roze schelp gevonden, voor mij, zomaar, zonder dat ik jarig was.
De schelp gaf zijn geheim niet meteen bloot. Eerlijk gezegd pas vandaag.

Een jaar na zijn dood begonnen mijn moeder en ik te lopen, ruim 10.000 kilometer, verspreid over tien jaar. Het eerste jaar liepen we door Waterland, de kroon van Amsterdam, een veenweidegebied waar de intensieve landbouw niet bedreven kan worden dankzij de slappe bodem. Dit gebied was toen nog het grootste weidevogel broedgebied ter wereld, geen wonder dat mijn moeder en ik elke voettocht grutto’s zagen, een van mijn vaders lievelingsvogels. We begrepen hem pas na zijn dood, toen zijn vlammende politieke adem ons niet langer de adem benam.

De tien jaar dat wij LAW’s liepen, waren een pelgrimstocht naar onszelf en onze zielsverwantschap, los van de bloedband met alle inprentingen van dien.
Nu is mijn moeder er ook niet meer en nu pas zie ik de symboliek van de schelp van mijn vader. Het is een Jacobsschelp, de schelp van de pelgrims naar Santiago de Compostela. Ik heb hem verwerkt in een vogeldrinkbak, onwetend, hoe treffend.

In de cadeaus van mijn vader schuilt een spiegel; wat hij van zichzelf in mij zag en bevestigde op de zwijgende manier die hem eigen was als het ging om de essentie van het leven.

Het bericht Poes, pen, pelgrim verscheen eerst op Anne Vellinga.

Een dag voor het diner stuurt hij een appje ‘vegeteer jij met het eten?’ Een typische Vellinga vraag. Ik app terug ‘Allesfresser’. Hij appt ‘een echte Vellinga’.

Het moment suprème is hij niet thuis, precies zoals zijn vader er niet was toen hij geboren werd. Dat kwam door mijn geboorte die een etmaal kostte. Op grond hiervan kreeg mijn vader nu bij de eerste wee het idee snel nog wat van zijn opgekweekte visjes te verkopen voor een extra centje voor de komende baby. Dat was heen en terug twee uur fietsen, dus dat moest kunnen. Mijn broertje werd binnen twee uur geboren, net voor zijn vader hijgend met wat zakgeld thuiskwam.

Mijn broer haalt tante Greet, de zus van onze vader als wij voor zijn deur staan met de armen vol kerstgeschenken. Vooraf drukte hij ons op het hart NIETS mee te nemen.
Zijn dochter laat ons stralend binnen. Het hele huis straalt, zonder kerstboom maar met lichtjes, precies zoals ik dat in mijn huis gedaan heb. De tafel is al gedekt, sober en wit, geen flauwekul ofwel simplify your life. Typisch Vellinga. Alleen is er heel veel bestek rondom de borden. Djoeke wijdt ons in over het gebruik: van buiten naar binnen en van boven naar beneden.
‘Dat Marco zoveel bestek heeft!’
‘Dat heeft hij gisteren gekocht bij de Blokker, best nog duur.’
Typisch Vellinga. Je koopt het als je het nodig hebt en dan gelijk genoeg, al is het veel geld. Mijn vader kocht tien onderbroeken, tien paar sokken en tien boerenzakdoeken tegelijk, nooit één voor één zoals mijn moeder.

‘Wisse zit nu op de hotelschool en heeft het gerecht bedacht. Hij heeft het daar ook gemaakt en wist welk bestek erbij moest.’
Als de nood het hoogst is, is de redding nabij; je roeit met de riemen die je hebt en bij gelegenheid ben je de gastvrijheid zelve terwijl je van nature een kluizenaar bent met een homp brood en een fles wijn, vol verlangen en heimwee. Zo zijn de Vellinga’s.

Tante Greet schuifelt binnen aan de arm van mijn broer. Als hij haar jas ophangt in de gang, leegt zij haar tas: flessen wijn, zakken nootjes, een fotoalbum.
‘We mochten niks meenemen,’ lacht ze.
Als mijn broer binnenkomt, roepen we in koor ‘We moesten toch heel veel meenemen!’
Lachen! Echt Vellinga.

Terwijl vader en zoon wat voorbereiden in de keuken, bekijken wij foto’s van de Vellinga’s, toen opa en oma jonger waren dan wij nu.
We kunnen aan tafel en zoals dat bij de Vellinga’s gaat, kan het ree-ruggetje nog zo lekker zijn, de wijn nog zo soepel en het toetje nog zo zoet, het draait om het gesprek dat alle kanten op kan gaan, politiek, seks, quantum fysica, humor en debat, zingen en lachen, tranen en nijdig weglopen.

Onmerkbaar schuift de dood aan. Djoeke krijgt de geest en vertelt over de dood in haar jonge leven, de ene opa die stierf toen ze zeven was en de andere opa die ze nooit gekend heeft, maar vooral het sterven van twee vriendinnen, haar hartsvriendin lag op een ochtend dood in haar bed, zonder doodsoorzaak.
‘Ik zou het zo leuk vinden als ze nog ergens zijn… misschien is dat ook wel zo, maar je merkt ze nooit…’

In de stilte vol huiver sluipt een herinnering bij mij omhoog.
‘Ik liep met oma Aal door Drenthe op de verjaardag van opa Jan. Aal had tegen haar gewoonte een ritueel voor ogen en wierookstokjes mee. We vonden een plek die bij opa Jan hoorde: een kronkelbeek omzoomd door bomen. We gingen staan in een bocht, prikten een wierookstokje tussen de wortels van een wilg en staken hem aan. Een vlammetje, kringelrook en geur. Wij wisten niet hoe het ritueel verder moest en zeiden maar gewoon wat in ons opkwam:
“Als je nog leefde, was je nu jarig Jan”
“Wij denken elke dag aan jou”
“We houden nog steeds van jou.”
“We missen je heel erg”
En toen uit één mond: “Hoor je ons?”
Een ijsvogel scheerde over de beek, het water rimpelde en de blaadjes van de boom boven ons begonnen te ritselen. Ons hart barstte uit ons vel, we hielden onze adem in en knepen elkaar en toen was het weg.’

Het is even te stil voor de Vellinga’s, stilte moet bij ons gebroken worden, dus ik ga door: ‘Aal heeft toen beloofd na haar dood duidelijke signalen te geven, “als het kan”, zei ze.’
Tante Greet veert op; ‘En…. kon het?’
‘Uh… nee.’
De tafel schudt van het lachen. Vellinga ten voeten uit.

Dit alles had je kunnen horen en zien in de film.
Maar…

wordt vervolgd

Het bericht Contact met de doden ~ mijn vader (2) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Ik rende de hele weg naar huis, Binnenweg, Grotebrugse Grintweg, Medelsestraat. Er was nog geen verkeer, ik kwam veilig thuis. Hijgend gooide ik de vraag voor de voeten van mijn moeder die bezig was achter het groene tweepitgasstel water te koken voor een kopje zwarte thee bij het brood dat de bakker met zijn fietskar gebracht had.

Mijn moeder schrok zich wild. Had een homo aan haar kind gezeten? Ze keek door het keukenraam of zij nu aan de beurt was. Dat zei ze niet, want zoals seks voor mijn vader hetzelfde was als brood, je had het elke dag nodig, zo heilig was het voor haar, daar zweeg je over.

Aan het verstijven van haar elastieken lichaam, het verstrakken van haar beweeglijke gezicht, zag ik dat mijn moeder er oneindig veel meer van wist dan de vrouwen bij het schoolplein. Die kwamen niet verder dan één zin. Mijn moeder was van het verhaal; iemand hoefde maar een zin te zeggen en zij kwam met de rest.
‘Hoe kom je daarbij!’
Het kwam er fel uit, alsof het verhaal al in haar mond vlamde.
‘Ik hoorde het.’
‘Van wie!?’
Aan de toon hoorde ik wat ze niet vroeg. Voordat ze met het broodmes de straat op ging om oprukkende mannen van de verkeerde kant te lijf te gaan, hield ik haar binnen.
‘Die mannen zijn hier nog niet, ze zitten nog aan de verkeerde kant, of misschien zijn er een paar hierheen gekomen of eentje bij die ene vrouw die het tegen die andere zei.’
‘Wie zegt zoiets nou op een schoolplein vol kinderen. Wat een stomme wijven.’
Het was de eerste keer dat ik mijn moeder wijf hoorde zeggen en ik was gelijk verzot op het woord. WIJF!

‘Wie waren het?’
Hoe had ik kunnen weten dat mijn moeder de boodschapper van het nieuws wilde weten voor ze ging vertellen?
‘Vrouwen die maar één zin weten.’
Dat was niet genoeg.
‘Met krulspelden en een hoofddoek.’
Mijn moeder draaide zich naar de fluitketel, haar hoofd in een dampende wolk. Ze draaide het gas uit en de wolk was weg. Dat verbaasde me. Ze pakte de ketel en schonk het kokende water driest in de theepot zonder de pot voor te spoelen. Dat verbaasde me ook. Mama had haast, maar maakte geen aanstalten om te vertellen. Dat verbaasde me het meest.
Het grind knerste. De fiets van mijn vader.
‘Ik vraag het wel aan papa.’
Mama kwam bij zinnen.
‘Die vrouwen bedoelen mannen die van mannen houden.’
‘Dat zeiden ze niet, ze zeiden MANNEN VAN DE VERKEERDE KANT!’
Mijn moeder keek mij aan met de blik waarmee ze me nog vaak zou aankijken, de blik waaruit alle ruimte van de wereld sprak dat ik ‘mij’ ben en niet haar, dat ik ‘mij’ mocht zijn met al mijn vragen en daden en dat ze me geen strobreed in de weg zou leggen om te vragen en te doen wat in mij brandde en ontdekt wilde worden.
‘Die verkeerde is meer iets voor papa, vraag het maar aan hem.’
Papa had het zweet nog op zijn voorhoofd van het harde fietsen om de school achter zich te laten en het vrije veld in te kunnen. Hij wist van mannen van de verkeerde kant en aan zijn toon hoorde ik dat het iets leuks was, niets om bang voor te wezen.
‘Dat zijn mannen die elkaar van achteren bespringen.’
Het was wat mijn broertje bij papa deed en Johnny bij Berry en ome Nol. Ik was daar wel eens jaloers op, maar ja, jongens konden hoger springen en ik kon beter rolschaatsen.

Het bericht De verkeerde kant verscheen eerst op Anne Vellinga.

Sectie wees uit dat de agressieve kanker niet uit zijn botten kwam maar uit zijn longen, alsof het er nog toe deed.
Hij rookte graag en diep. Hij haalde asbest van de schuur. Hij wist niet van gevolgen.
Hij dacht veel na maar kon ook leven bij het moment; de vogel die scheerde over zijn hoofd, de vlinder die landde voor zijn voeten, het toevallige vuurpadje dat hij opviste uit de modderige zwarte bosplas in de Vogezen.

Het jaar dat volgde op zijn dood, was het pijnlijkste jaar van mijn leven.
Ik moest leren aanvaarden, verwerken, loslaten.
Het was het jaar dat Robin Hood in afleveringen op tv kwam, met de hartveroverende Michael Praed in de hoofdrol. Ik verdroeg het niet dat de serie afgelopen was en in mijn melancholie liep ik alle platenzaken af voor muziek van deze serie, muziek van Clannad. In de mysterieuze melodie zocht ik mijn vader die ik nooit meer zou zien. Na dat jaar kon ik geen Clannad meer horen.
In dat jaar droomde ik onvoorstelbare dromen, die ik dichtte en tekende.

Ik viel in stukken uiteen en zweefde door het heelal, versplinterd.

Ik zwierf door onherbergzame landschappen, beschenen door de maan.
Ergens, veel later, belandde ik bij de babyboom, waarin luiers hingen en in die witte zwachtels ongeboren baby’tjes.
Er waren zoveel dromen, zoveel nachten, zoveel eindeloze oneindigheid.
De laatste droom was van een kast met wortels en noesten als een boom. Ik opende de deur. Binnenin zat een prinses, ik keek haar aan. Met een schok zag ik wie het was.
Ik was het zelf.
Ik had een reis gemaakt door de tijd, een reis door de nacht.

Een schelle bel, de deurbel van mijn volgende huis. Twee mannen in oranje hessen, een geruststellende glimlach op hun gezicht.
‘We hebben nieuwe meters geïnstalleerd voor gas en elektra. U begint op nul.’

Het bericht Jan mijn vaderman verscheen eerst op Anne Vellinga.

Ineens kreeg ik de kaart en wist niet hoe ik hem houden moest, op de kop ga je links als je rechts moet en dat is terug omgekeerd. Ik leerde veel. Hij nog meer. Ik het meest. Op stafkaarten staat werkelijk alles. Dan zei ik dat we een beek over moesten en zei hij: ik zie de brug al! De weg ging vervolgens met dezelfde scherpe bocht naar links als op de kaart. Ik hoor nog zijn lach om mijn enthousiasme dat alles klopte, wat mooi contrasteerde met ons beider leven van dat moment.

Op een avond legden we onze ziel bloot. Hij keek naar het gras voor de tent toen ik bekende dat ik altijd ontzag voor hem had gevoeld, grenzend aan angst, niet de angst dat hij mij iets kon aandoen, maar dat ik hem iets kon aandoen, dat ik hem kon storen in zijn bezigheden, zijn innerlijk zijn. Hij keek me aan met die grote blauwe ogen die de verte kenden en toen kwam hij met het puntje van zijn hart, daar lag een last, al heel lang.
‘Toen jij klein was, heb ik de jonge poesjes van jouw kat verdronken.’
De zin bleef hangen in de lucht voor hij daalde in mijn ziel.

Papa kwam thuis met een doos en ging op zijn hurken bij me zitten. ‘Maak maar open.’ Er zat een poes in. Mijn hart klapte open. Peter werd mijn liefste vriend, ik zeulde haar overal mee. Met drie kreeg ik een broertje. Ik was niet langer mama’s enige. Ik had Peter en ze kreeg jongen! Ik stroomde over van geluk. Elke ochtend klom ik uit mijn ledikant en rende naar Peter en de kleintjes. Op een dag was Peter weg. Een zware zwarte klont vulde me. Waar was Peter met haar poesjes? Ik liep naar het einde van de wereld, onze achtertuin die stopte bij de sloot en riep Peter. Papa kwam. Mama kwam. Ik bleef naar de sloot gaan.
Nooit kwam Peter terug.

Mijn vader bekende. Peter legde haar kittens telkens in de wieg. Mijn moeder stond doodsangsten uit dat de baby zou stikken. Hij wilde zijn vrouw en kind behoeden en zou de kittens de genadige verdrinkingsdood geven. De grootste dierenliefhebber allertijden stopte de kleine poesjes in een sloop, liep in het schemerdonker met zijn last naar de sloot en hield alles onder water. Hij voelde de diertjes bewegen, heel lang, langer dan zijn adem. Toen was het stil. Hij sloop terug door het donker. Zijn vrouw was gerust, zijn zoon was veilig, maar zijn dochtertje liep naar de plek des onheils en riep hartverscheurend haar poes. Almaar. Vanaf dat moment droeg hij een geheim.

Afijn, zo had ik een stuk of 80 bladzijden zitten schrijven over onze reis en onze geheimen, toen ik er achter kwam dat het helemaal niet over Eva ging. Eva moest gaan over de vrouw die doet. Wat doet ze en waarom?

Ze lift en stapt in de auto van een spannend iemand, een oorlogsveteraan. Ik wist de weg al die ze zouden nemen. Reed hem nog een keer met Kees: Luik, Ardennen, Morvan, Ardèche. De brandende vraag was waarom Eva in de auto van Jeff stapt. Vanuit mijn voorliefde voor relaties en karakters vroeg ik me af waarom iemand in een relatie stapt. Sterker: waarom blijft iemand hangen in een onbegrijpelijke relatie? Ik dacht aan sekteleden, loverboys en terroristen; die paden vond ik te gebaand en als ik een ding van mijn vader heb geleerd, is het zijn liefde voor het ongebaande pad.

Om een indruk te krijgen van het boek, hierbij een review op een boeiend blog waarop je je gratis kunt abonneren.
www.mieshuibers.nl/eva-terra-incognita/

EN: Als je nu Eva ~ Terra Incognita bestelt krijg je 10% korting als je de kortingscode erbij zet: ‘Zomer2016’ op www.uitgeverijbagage.nl 

Het bericht Inspiratie – Eva (4) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Ik was gevoelig voor papa’s stemmingen en herinner me de eerste keer. Dat komt door mijn broer die me net laat weten dat hij de hele middag gefietst heeft. Onder het koken vraag ik me af waar hij die liefde vandaan heeft. Plotseling herinner ik me mijn eerste eigen fietstocht.

Ik zit voorop bij papa op de fiets in Westkapelle. Ik ben bijna drie en (nog) zijn enige kind en hij is nog aan het wennen om papa te zijn. Wat doet een papa met een klein meisje? Fietsen!
De straat is opgebroken. Ik heb de werkmannen al dagen bezig gezien met stenen weghalen en stenen plaatsen. Ik heb gezien hoe ze stenen kapot slaan en soms hun handen. Wat ze dan zeggen is geweldig, een toverwoord waar de kracht vanaf spat.

Ik ben vol van het nieuwe woord, ik ben vol van papa, ik ben vol van de fiets en de straat die opgebroken en zanderig voor ons ligt en naar ons toekomt en verdwijnt onder het wiel van de fiets van papa. Een steen, een gat, we bonken keihard omlaag en omhoog.
‘Gottedomme!’ zeg ik op het juiste moment.
Achter mij barst mijn vader los in een geluid dat luider buldert dan de zee en mij vervult met warmte, zo verrukkelijk, dat ik het voor altijd bewaard heb.

Het bericht De lach van mijn vader verscheen eerst op Anne Vellinga.

Aan deze tak hangt Jantje Jans Reitenga die ik nooit gekend kan hebben, ze is geboren in 1832, maar haar naam doet een bel rinkelen: tante Jans! Daar zijn er meer van geweest, ook recentere.
Eén daarvan heb ik gezien.

We zijn terug in het begin van de jaren ’60 van de vorige eeuw. De familie Vellinga in Tiel heeft zowaar een auto, een gele Lelijke Eend. Mijn vader heeft net het rijbewijs en wil oefenen voor we met deze Eend naar de Alpen gaan. De Alpen zijn hele hoge bergen die van boven een scherpe punt hebben vol ijs en gletsjers en daar moeten wij met onze Eend overheen. Mijn vader heeft bij voorbaat het klamme zweet in de handen en ik heb nachtmerries van die scherpe ijspunt waarop wij balanceren voor wij met ons gezamenlijk gewicht onze Eend met de neus omlaag krijgen voor de afdaling.

Ter illustratie hoe wij toen waren een paar foto’s die mijn broer toevallig net gedigitaliseerd heeft en die je meteen in een tijdcapsule zetten. Je ziet ons in de Ardennen, waar mijn ouders heen fietsen met ons achterop, de tent, de primus, de slaapzakken en een po voor mij aan het stuur; een klein meisje kon niet zomaar in het prikgras plassen natuurlijk.

Goed. Om onze overtocht over de Alpen soepel te laten verlopen, gaan we dus eerst naar Soest waar tante Jans woont.

In de auto krijgen wij instructie.
‘Tante Jans is al heel oud, dus dit is een goede gelegenheid haar te zien voor ze dood is.’
Ongeveer zo nuchter en fenomenologisch zei mijn vader het.
‘Jullie moeten natuurlijk niet laten merken dat we om die reden op bezoek komen, want het is niet leuk voor tante Jans dat ze binnenkort dood gaat.’
Zo ongeveer zei mijn moeder het die zich altijd goed wist in te leven in alles.
Nee, dat zou ik niet doen en nee, dat zou mijn broertje ook niet doen.

Nu was mijn broertje nogal spontaan en rap van tong, zo’n jong waar je als zusje je hart voor vast houdt. Liep hij niet met een bijl door de boomgaard te zwaaien, dan had hij wel lucifers op zak en als er bezoek was, flapte hij er alles uit en was ik altijd bang dat hij per ongeluk ons geheim zou verraden: dat wij communist waren. Dan zou papa ontslagen worden, hadden wij geen geld en gingen dood.
Nu dreigde er ook een slip of the tongue. Mijn gedachten gingen als een speer wat mijn broertje zou kunnen zeggen en zeker niet zou moeten zeggen om tante Jans niet ter plekke van schrik dood te laten vallen.

‘Marco, je moet dus niet zeggen wat fijn dat u zo oud bent.’
Nee, dat zou mijn broertje niet zeggen.
‘Marco, je moet natuurlijk ook niet zeggen wat fijn dat u nog leeft’.
Mijn vader zette de auto stil, zo verschrikkelijk moest hij lachen.
Van het bezoek herinner ik me alleen dat mijn broertje geen onvertogen woord zei en dat tante Jans een stuk levender was dan voorzien.

Het bericht Familie Vellinga verscheen eerst op Anne Vellinga.

‘Hoe gaat het met Meneer?’
‘Heel goed’.
Mijn vaders stem wordt een tint lichter. De benauwdheid piept er nog wel doorheen maar toch, lichter.
Meneer is niet mijn vader, Meneer is zijn poes. Het is een vrouwtje maar toch. Meneer slaapt veel. Meneer wil na half zes de tuin in maar dat mag niet en Meneer slaapt elke nacht bij mijn vader op bed.

‘Heeft hij nog gediscussieerd met de gele gordijnen?’
‘Nee, die ruzie heeft hij bijgelegd. Hij ligt nu meer op mijn kant, dus ik maak me wel wat klein.’
De gele gordijnen scheiden de slaapkamer van mijn vader van die van mijn moeder. Mijn vader en moeder waren hun tijd ver vooruit.
Premier Van Agt was ook Meneer Van Agt. En Lubbers, dat was ook Menéér Lubbers. En de paus. Die deugde ook niet. Meneren denken heel wat van zichzelf, maar dat is veel meer dan ze eigenlijk zijn. Als je een Meneer bent dan is het eigenlijk niet best. Maar met de poes, met deze Meneer, is alles heel goed. En was sich liebt das neckt sich.

‘Zeg, mijn elektrische dekentje is niet meer zo goed.’
‘Je kan die van Mem nemen. Die is eigenlijk van mij. Hij moet ergens boven zijn.’
Ik ga naar mijn moeders studeerkamertje en zoek in haar spullen. Ik zie een heel mooi wollen slip-over dat in de kookwas van het verpleeghuis tot een kindertruitje is verworden. Ik zie mijn moeder lachend op een foto staan. Ik lach terug. Maar ik vind niks. Ik kijk in haar klerenkast in de gang. Ik aai haar mooie wollen jasjes. De elektrische deken dwingt mij dan toch naar haar slaapkamer. Ik denk aan de keren dat ik haar naar bed bracht. En die ene keer. Ze was totaal ontredderd, we hadden haar verteld dat ze niet meer thuis kon blijven.
Ik loop snel de trap af.

Mijn vader is blij met het dekentje. Die kan de hulp morgen mooi op mijn bed leggen. ‘Heb je deze broek gezien? Die lag in de kast, ik wist niet dat ik die had.’
‘Die heeft Mem nog voor je gekocht, denk ik. Ja hij is lekker warm en erg mooi. Vast wol.’

‘Als ik ‘s avonds naar boven ga, dan gaat Meneer mee. Ik dwing hem niet hoor. Ik doe dan altijd de slaapkamer deur dicht. Maar als het licht uit is, dan komt Meneer. Meneer doet zelf de deur open en springt op bed. Hij loopt boven mijn hoofd naar zijn kant, heel voorzichtig. Soms legt Meneer per ongeluk zijn staart over mijn ogen.’
‘Waarom doe jij de deur dicht als je toch op Meneer ligt te wachten?’
‘Tja, een beetje plagen doe ik graag.‘

‘Ik ga naar huis.’
‘Dat is goed hoor, wanneer kom je weer?’
‘Morgen of overmorgen, dag Heit’
‘Dag hoor!’

Het bericht Meneren verscheen eerst op Anne Vellinga.

Als kind verbaasde het me dat er zoveel geklaagd werd door de grote mensen. Alles wat ze moesten doen. De buurman werd bekaf van zijn tuinderij en al die klanten die pal voor sluitingstijd een bosje bloemen voor de helft van de prijs wilden, mijn vader gaf les en werd moe van de correctie, mijn moeder zag het eeuwige huishouden niet zitten en zo ging het maar door.
Ik vroeg mijn vader wat hij dan had willen worden.
‘Zwerver,’ zei hij en mijn moeder zei ‘kunstenaar’.
Op mijn vraag waarom ze dat dan niet geworden waren, kwamen diepe zuchten en duizend woorden.
Op het eind van hun leven waren ze allebei geworden wat er altijd in zat als diep verlangen.

Alles heeft zijn geheim en moet zijn beloop hebben als zaadjes in de grond. Als mens hebben we een zekere vrijheid iets met ons leven te doen, we kunnen onze eigen levensloop bepalen. Of toch niet?
Je kunt wel lang voor­bij leven aan je diepste drijfveren, doof voor de roep van je ziel, maar ergens schuilt dat zaadje.

Ik houd van het donker van nachten die langer worden tot de stilste nacht en het veilige donker van gesprekken waarin geheimen oplichten, het intieme donker van samensmelten.
Maar het andere donker is er ook, het bedreigende donker dat smacht naar een sprankje licht, dat angstaanjagend verstikkende aardedonker dat je lijkt op te slokken.

In het aardedonker waar geen sterren staan, ontstaan kristallen als een manifestatie van het alchemistisch proces dat zich in het binnenst van het duister voltrekt, een proces met eigen wetten en tijden.
In dit aardedonker schuilt het mysterie van de alchemie, het veranderen van lood in goud, het vinden van het licht dat niet van buiten komt, maar van binnen.

Plotseling kunnen er vreselijke dingen in je leven gebeuren. Iemand van wie je zielsveel houdt sterft. Of je levensgezel kiest voor een ander. Het invallende donker wordt niet vanzelf weer licht. Je moet het zelf zien te vinden door je bewust te worden van je diepste verlangen, waar je heen wilt, je bestemming. Die vraag is eenvoudig en moeilijk. Maar je weet het in het puntje van je hart. Dit is je kompas en leid-ster in het  donker.
Onze diepste wens voert naar het Onbekende. In het Grote Onbewuste is het donker. Er liggen valkuilen, weerstanden en uitdagingen, stuk voor stuk betoveringen die verbroken moeten worden. Dit vraagt moed en volharding, uitmondend in dat wat ons roept. Onze ziel.

Het bericht De roep van de ziel verscheen eerst op Anne Vellinga.