Naarmate ik meer keramiek brak en overtollige stukken wegdeed, begreep ik beter wat Jan bedoelde en ging ermee aan de slag. Toen ik een derde van het manuscript doorgewerkt had, stuurde ik het naar hem en kreeg deze reactie:

Vanaf de eerste alinea heb je zeer goeie focus, mooie directe koele vertelstem, loopt allemaal erg goed. De personages zijn gebleven, wat nu gebeurt: de lezer volgt alleen de verteller. Mooi. Wat ook gebeurt: je vertelt delen uit het verleden, en ook is er in het heden voldoende actie en richting. Dat is nu veel beter gedoseerd. Het mooiste vind ik dat nu de dromen en droombeelden veel meer gaan leven omdat er een basis buiten die dromen bestaat. De lezer zweeft niet weg, de lezer krijgt zetjes van dromen mee vanuit een sterk heden en sterke plaatsbepaling. Dat helpt enorm. 
Het is geen kwestie van wie heeft het gedaan of waar gaan we heen, het is de sjeu van de vertelling zelf die bepalend is. Dus… ik lees dit met veel plezier. Je wilde weten of je stappen hebt gemaakt: dat heb je zeker. 

In juni gaan we naar ons berghuisje en ga ik de rest van het manuscript uitbenen en polijsten. Op dit moment ben ik druk met de tuin.
Mocht je zelf werken aan een roman en waardevolle feedback willen: Jan is je man:
https://www.janvanmersbergen.nl

Het bericht Terug van weggeweest verscheen eerst op Anne Vellinga.

Het was herfst toen ik een lief vond die de ware leek maar het niet was, 12 jaar later verliet hij mij in de herfst.
Het was herfst toen ik door mijn hoeven ging, een burn-out.
Het was herfst toen bij mijn vader kanker werd vastgesteld, vier jaar later was hij dood en schreef ik mijn eerste manuscript, Reis door de Nacht.
Het was herfst toen ik met mijn moeder door het Gooi liep en haar linkerhand verkrampte. Parkinson. Het begin van mijn zorg om haar.

De eerste keer dat de transformerende kracht van de herfst ongenadig toesloeg was ik veertien. Ik was blijven zitten in de derde klas van het Tiels gymnasium. Voor het eerst zag ik op tegen het nieuwe schooljaar. Het afscheid van de zomer viel me zwaarder dan ooit. Weg was de warmte van de vakantie waarin ons introverte gezin oprekte over bergen en beken tot de Middellandse zee. Terug in ons rijtjeshuis trok mijn vader zijn knickerbocker uit en daarmee zijn blijmoedige tweede natuur, terug was de man die de huiskamer in beslag nam met zijn papierwerk. Mijn moeder zocht haar heil weer bij de buren, mijn broertje wildebraste buiten en ik was blijven zitten.
Het was geen troost dat negen van mijn twintig klasgenoten hetzelfde lot ondergingen en dat van de overige elf er drie een her hadden. Mijn hartsvriendin was over naar de vierde. Onze  geheime club was voorbij. Ik kreeg een tafeltje tussen de excentrieke Goert Giltay die Gouden Kalveren zou winnen en Heleen Pott die hoogleraar wijsbegeerte zou worden. Naast Goert voelde ik me dof, naast Heleen dom.
In deze klas van hoogbegaafden vond ik een lotgenoot in Anneke die voor de tweede keer een klas moest overdoen. Met haar stralende lach zei ze dat ze haar tijd niet wilde verdoen met dode talen. Elk vrij uurtje wilde ze naar het water. Ze zwom als een waterrat, dook van de hoogste en het allerliefst zeilde ze. Geen storm weerhield haar. ‘Ik laat me niet kooien,’ joelde ze hartstochtelijk. Ik mocht een weekend mee met haar en haar jongere broer. Ik ging niet mee. Zo graag als zij zeilde op de wind, zo graag zeilde ik op mijn dromen bij de warme kachel met een kop dampende chocolademelk.

Het was herfst. Het was maandag. Druilerig zocht ik mijn plaats tussen Goert en Heleen. De rector stond achter de katheder, de rug kaarsrecht. Was er iets met onze leraar Latijn? Bloemsma was een vreemde man die zich verschool achter zijn krant als wij teksten over Romeinse legioenen moesten vertalen. Waarom was Bloemsma er niet? De rector stond als een mast, paalrecht en breeduit voor de klas. Hij kuchte plechtstatig, keek het lokaal rond en liet zijn blik rusten op de lege plek van Anneke. De akeligste, onbegrijpelijkste, kortste zin die we ooit uit zijn mond hadden gehoord sloeg als een deksel over de klas.
‘Anneke is dood.’
De zeilboot van Anneke en Evert zonk toen zij sliepen. Evert werd koud en nat wakker in zijn drijfnatte slaapzak. In het grauwende duister gorgelde en klotste het. In paniek waadde hij naar zijn zus, porde haar wakker en zwom zo snel hij kon de boot uit. Waar bleef  zijn zus? Hij dook de boot weer in. Anneke worstelde met haar slaapzak, zo eentje waarin je als mummie verpakt ligt. De rits wilde niet los. Evert rukte eraan met vingers verstijfd van kou tot hij bijna stikte van ademnood. In paniek probeerde hij zijn zus met slaapzak en al mee naar boven te nemen. Het lukte niet. Radeloos dook hij op voor lucht en opnieuw onder, de doodse duisternis in.
Anneke was niet te redden. Evert zou later huisarts worden en veel mensen helpen met hun genezing.

In de schaduw van de dood haalde ik dat jaar mijn eerste drie voor Latijn. En dat terwijl ik was blijven zitten en het jaar ervoor hogere cijfers haalde. Met lood in mijn schoenen fietste ik naar huis. Mijn moeder stond in de keuken. Ze reageerde teleurgesteld. Mijn vader zat in de huiskamer te corrigeren. Ik wou dat de grond openspleet.
‘Dat blijven zitten heeft dus niet geholpen. Je moet van school of bijles.’
Die nacht verdronk ik keer op keer en telkens als ik van benauwdheid wakker schrok verdronk ik weer. Lijkbleek kwam ik aan de ontbijttafel.
‘En, weet je het al?’
Ik wist het niet. Die middag schrok ik van zijn auto die voor de school stond. Mijn vader had mij nog nooit opgehaald. Wat stond me te wachten? Hij vroeg of ik het al wist. Hoe had ik tot een weloverwogen besluit kunnen komen tijdens de lessen Grieks en Latijn? Mijn vader had zijn besluit genomen en al gesproken met de directeur van de HBS. Daar gingen we heen. Er werd besloten dat ik de volgende dag al naar de MMS zou gaan. Daar kreeg je meer literatuur en talen, psychologie en handwerken.
‘Dat ligt jou,’ zei mijn wijze vader. ‘Dan heb je een betere jeugd.’
Ik was triest dat ik nu geen dokter kon worden, daar had je Latijn bij nodig.
‘Dan trouw je maar met een dokter, ‘ zei mijn vader, ‘en die jaren op het gymnasium neemt niemand je af. Wie weet wat dat je nog brengt.’

Twintig jaar na zijn dood voltrokken zijn profetische woorden zich. Het was weer herfst, een prachtherfst met gouden bomen, overal appels en elke ochtend dampte er mysterieuze mist uit de sloot naast ons toenmalige huis, een boerderij in Hoorn.
In dit herfstdecor kreeg ik mail van Reinjan Mulder. Ik kende hem vaag van het gymnasium waar hij een klas hoger zat dan ik. Zijn mail begon met zijn imponerende staat van dienst als hoofdredacteur bij NRC en De Geus. Hij wilde een artikel schrijven over de teloorgang van het Tiels gymnasium. Als zittenblijver was ik een uitmuntend voorbeeld van deze teloorgang. Ik schreef een brief terug met mijn bevindingen. Een week later stond hij op de stoep met een notitieblokje. We spraken urenlang, hij noteerde losse flarden.
‘Zo doe ik dat altijd, of het nu Mensje van Keulen is, Conny Palmen, Arnon Grunberg of jij.’
Dat maakte indruk. Bij het afscheid aan de deur vroeg hij plotseling of ik romans schrijf. Ik schreef columns voor het NHD, maar romans? Reinjan sprak mijn diepste kinderwens uit en ging een stap verder.
‘Toen ik je mail las, dacht ik meteen dat je romanschrijver bent en dit interview bevestigt mijn instinct.’
Die avond begon ik aan mijn debuut: ‘Sophie ~ Genius Loci’ dat een paar jaar later uitkwam in de herfst. Een volgende herfst kwam Eva uit en deze herfst is mijn derde roman klaar, Iris~Axis Mundi. Ik had een contract met mijn uitgever, mijn trouwste lezers verheugden zich al, maar mijn uitgever is om verdrietige redenen gestopt.
Ditmaal is mijn beproeving het vinden van een nieuwe uitgever. De eerste stappen daarvoor heb ik gezet. Via Twitter raakte ik in gesprek met een collega schrijver. Hij bleek naast het schrijven van zijn eigen boeken ook anderen te begeleiden naar uitgevers. Dat klonk als muziek in mijn oren. Ik zou een boek kunnen schrijven over de ervaring waarin ik verzeild raakte, of een blog. Daar slaap ik nog even over.

Hier lees je wat Reinjan Mulder schrijft overde teloorgang van het Tiels gymnasium en onze eerste ontmoeting:
https://www.reinjanmulder.nl/2008/04/de-ondergang-van-het-tielse-stedelijk-gymnasium/

Het bericht Beproevingen in de herfst verscheen eerst op Anne Vellinga.

Als lezer heb je geen idee hoe Tonke er uit ziet en als boekhandel ook niet, zeker niet in de tijd dat ik werkte in kinderboekwinkel De Bellenboom in Nijmegen. Mijn vriendin Dineke runde deze oase met verve. Ze was haar tijd kilometers vooruit en wist tal van schrijvers naar haar winkel te lokken. Tonke Dragt zou de kers op de taart zijn. Maar ja, Tonke stond als mysterie bekend. Ze wilde zich nergens laten zien. In een vlaag van moed en vertrouwen en geloof en hoop en liefde belde Dineke haar op, Tonke Dragt! Tonke was zo geraakt dat ze brak met haar principe niet in de openbaarheid te treden. Ze wilde ons kleine boekwinkeltje bezoeken! Dineke blij, ik blij, iedereen blij. Maar, wat moesten we aan? Voor mij was het niet zo moeilijk. Ik droeg in die tijd altijd iets met blauw, dus dat werd blauw. Dineke daarentegen wilde als eigenaresse extra goed voor de dag komen, dus die ging op sjouw in Nijmegen en kwam terug met drie tassen vol mogelijkheden en een lege portemonnee. Maar.

De avond voor Tonke komt leest ze ter voorbereiding voor de honderdste keer De brief voor de Koning. Bij lezing van Tonkes verhalen wordt een geheimzinnige snaar geraakt en zo staat Dineke de volgende ochtend met bibbers voor de spiegel in telkens een ander ensemble. Niets staat. Het past niet bij Tiuri en dus ook niet bij Tonke. Met de moed der hoop trekt ze haar meest ridderlijke outfit aan, een rode rok met een wit truitje en een zwart vestje. Hijgend komt ze de winkel binnen.

‘Anne! Help! Ik heb geen idee hoe Tonke er uitziet en het is oerstom als ik haar niet herken.’
Dus ga ik op de uitkijk staan, terwijl zij Tonkes boeken op de tafel uitstalt, een stoel zoekt, thee zet en koffie voorbereidt. Je weet niet wat zo’n geheimzinnige schrijver drinkt!

Van verre zie ik Tonke komen. Een vrouw alleen. Lopend over de stoep. Zoals er al een hele stoet is langsgelopen. Maar dan onvergelijkbaar anders. Fier. Ik weet meteen dat zij het is. Het kan niet missen. Ons idool draagt hetzelfde riddertenue als Dineke: rood-wit-zwart.

‘Tonke,’ giechelt Dineke zenuwachtig, ‘we lijken wel een tweeling.’
Tonke lacht ontwapenend.
‘Ik heb iets met tweelingen. Mijn debuut is niet voor niets ‘Verhalen van de tweelingbroers.’

Al gauw loopt het boekwinkeltje vol. Ouders, kinderen, een oudere dame die Tonke nog kent van het Jappenkamp en zelfs een paar straatmuzikanten. Tot onze verbazing is Tonke veel gemakkelijker en gezelliger dan wij vreesden. Ze drinkt thee èn koffie, eet brood èn koek en bij de muziek klapt ze het ritme mee.
Als iedereen weg is, wisselen we geheimen uit die geheim moeten blijven.

Over de verfilming van het boek kan ik kort zijn: dat lees je overal.
Tonke zegt er zelf van: „Toen het in de krant stond, begon ik het pas te geloven”.
Als je de uitzending van Een Vandaag gaat bekijken, zie je haar niet, daarvoor moet je mijn oeroude kiekjes bekijken, maar je voelt wel wie ze is, waar ze voor staat, haar huis, haar wezen en daar gaat het om.
In de uitzending zie je ook Paul Trijbits, de Nederlandse filmproducent die vanaf zijn kindertijd verliefd is op De brief voor de Koning en dus op Tonke. Hij maakt de serie voor Netflix. Het is typisch Tonke dat ze er vooraf graag en vaak met hem over wilde spreken en ook dat ze hem al gauw alle vertrouwen gegeven heeft.
We kunnen ons verheugen op het resultaat. De opnames in Nieuw-Zeeland zijn al afgerond. In Praag wordt dit jaar gedraaid. Tiuri wordt gespeeld door een nu nog onbekend acteur, Amir Wilson.
O ja, Tonke zei ook nog dat ze nu wel door moet gaan met leven, ze wil de film zien!

Hier kun je Tonke zien/niet zien. Veel plezier!

https://www.npostart.nl/eenvandaag/19-01-2019/AT_2109351

Het bericht Het geheim van Tonke Dragt verscheen eerst op Anne Vellinga.

Het bericht Valentina Pattavina – De boekverkoopster uit Orvieto verscheen eerst op Anne Vellinga.

Sta ik vanmiddag in de bibliotheek te aarzelen voor het gat van een apparaat waar de geleende boeken in moeten, voegt zich een vrouw met hetzelfde probleem naast mij.
‘Hoe vond je dat boek?’
Ze wijst naar dat van Griet, dat over de zevende hemel.
Ik wil een mogelijk inhoudelijk gesprek voor het eerst in de drie maanden dat ik hier ben niet gelijk verspelen met een ongezouten idee op grond van mijn bioritme. Daarbij oogt de vrouw niet alleen belezen, ze heeft ook nog een stapel boeken om U tegen te zeggen, literatuur met een hoofdletter.
‘Het is mij wat te somber.’
‘Dan leen ik hem niet, want ik zit in een fase dat ik dit prachtige boek van Sophie maar voor een kwart kon lezen.’
Het is niet mijn Sophie, maar Sophie in Weimar, de dochter van koning Willem II, die alles over had voor kunstenaars en uiteindelijk de erfenis van Goethe verwierf en het befaamde Goethe-Schillerarchief in Weimar tot stand bracht, een intrigerend boek over een vergeten Oranje prinses.

Binnen de fractie van een ontmoeting resoneren snaren die al maanden slapen.
‘Dit vond ik wel een interessant boek,’ verleng ik ons gesprek met ‘Literair portret van de Achterhoek’. De vrouw is onmiddellijk geïnteresseerd, wat mij brengt bij het verhaal van Renate Dorrestein in Zutphen. Zeven jaar na de zelfmoord van haar zus vertoeft Renate daar in een klooster om zich te verdiepen in de sfeer van een inrichting, een oord waar haar zus opgenomen was, een vrouw met schrijfaspiraties, lijdend aan anorexia. Dorrestein werkt er aan haar ‘Perpetuum mobile van de liefde’, en ontwikkelt diepe gedachten over anorexia, dood, schuld en onvermijdelijkheid, zonder glimlach en toch luchtig.

Mijn mogelijke vriendin wil dit boek lenen. Ze tast door: ‘Zullen we een kopje koffie doen?’
Dat doen we in de coffeecorner van de bibliotheek. We nemen water, wat spraakwater blijkt te zijn. Een dame die de krant wil lezen wijst ons terecht. Wij voelen ons overspelige meisjes in een streng internaat.
‘Stiltecoupé,’ fluistert Irene schalks.
We zoeken een plekje achter een geluiddempende boekenkast. Irene is een geboren vredestichter; na een paar zinnen staat ze op om de krantendame te vragen of ze nog last van ons heeft. Ze komt terug met een vraag.
‘Mag ik je iets vertellen? Het is iets raars en maakt me heel onrustig, ik weet niet aan wie ik het kan vertellen en ik wil het graag kwijt.’
Buiten gehoorsafstand van de nieuwslezeres onthult ze het hartsgeheim dat nu in haar leven speelt. In mijn leven speelt de kans op nieuwe vriendschap.

Mijn moeder zou zeggen ‘leuk hè.’

Het bericht Hartsgeheim verscheen eerst op Anne Vellinga.

‘Marco, ik heb ontdekt dat je wolken van vorm kunt veranderen.’
‘Dat doet de wind.’
Hij was toen al natuurkundig ingesteld. Ik overtuigde hem dat wij dat ook konden en dat wilde hij dan wel eens zien. Ik wees een makkelijk wolkje aan, een bijna transparant gevalletje achter een massieve wolk. Ik stelde voor het kleintje de grote te laten inhalen. Dit was zo gepiept.
‘Dat komt omdat een klein wolkje lichter is.’
Ik bedoel, zes jaar!
Ik moest met sterker bewijsvoering komen.
‘Dan laat ik hem nu achteruit gaan.’
Laat het nou lukken!
‘Hij ging niet achteruit, hij hing stil door die dikke wolk, die ving nu alle wind.’

Het kon niet anders of mijn broer werd een zeer goed surfer en dat was maar goed ook, want hij zette mij op zijn surfplank in de veronderstelling dat ik het net zo vanzelf zou kunnen als hij. Dat bleek ook zo te zijn, dat wil zeggen, ik stond er amper op of daar bolde het zeil en daar ging ik. De plas was diep, een zandgat ergens bij de Waal, de plas was omvangrijk, de plas was stil. Andere surfers waren er niet, alleen de wind, mijn broer en ik. Of nee, ik herinner me plots dat mijn ouders er ook waren en de ouders van mijn vader, allemaal achterover hangend tegen de dijk met een sigaretje, blik op (klein)kind! Daar stond ik in mijn broers strakke surfpak, wat me bijzonder flatteerde toen ik even omlaag keek, waarop de wind mij zonder pardon wijd weg waaide. Mijn broer heeft mij toen met die enorme stem die hij vanaf de wieg kon opzetten over de plas geleid: ‘rechtervoet naar links, overstappen en hand naar achteren….’ maar dan wat werkelijk moest. Eind van het liedje was dat ik moeiteloos over het wilde water zeilde en keurig landde aan de overkant tussen het riet. Mijn broer holde om de plas heen en nam de plank over, èn het noodzakelijke pak, waarop ik met de billen bloot terugliep en hij zigzaggend tegen de wind in over de volle breedte een onvergetelijk staaltje ware surfkunst ten toon spreidde.

Waar was ik gebleven.

O ja, bij mijn inspiratie. Je ziet hier hoe dat gaat, gewoon beginnen en zien waar het schip strandt, in dit geval de surfplank.

Het bericht Inspiratie – freewheelen (1) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Als kind verslond ik boeken. Nu ik veel schrijf, lees ik minder, maar mijn liefde voor het boek is er niet minder om. Ik geniet van een mooi boek in mijn handen, het mag gesloten blijven. Tussen de twee kaften voel ik een wereld van personages, motieven, uitdagingen en geheimen.

Er zijn ook boeken die niet langer goed voelen. Met hen in mijn fietstassen fiets ik naar de Kringloop; kookboeken met stampot, reisverhalen over inboorlingen, tuinboeken met gif en romans als het trage Bed violen, moorddadige Bonita Avenue en het akelige Zwijgen van Maria Zachea met dat wrede gedoe met die trechter, ik wil ze niet meer om me heen.

Op een tafel bij de kassa van Noppes liggen boeken die andere mensen niet meer in huis willen. Laat daar nou een boek tussen liggen dat er voor mij uitspringt, recht mijn hart in, een boek van Vendela Vida met de intrigerende titel ‘Waar niemand is’. Ik pak het op en het is liefde bij eerste aanraking. Ik sla het open op pagina 75: Twee rijen voor me zat een vrouw die op mijn tandarts leek. Een lekkere korte zin. Pagina 28: Reizen is gemaakt voor leugenaars. Pagina 143: ‘Snap je?’ ‘Nee, dat snap ik niet.’ Ik ben verkocht. Ik koop het voor 2,50.

Ik leg het bovenop de stapel op mijn nachtkastje. Die stapel is zo hoog en de bouwstenen zo ongelijkmatig dat de hele zwik omvalt. Alleen het onderste boek blijft stevig op zijn plaats, een dikke pil van jaren geleden. Nu ik het boek weer eens zie, pak ik het op en sla het open. Een zin zoals je nergens leest, een ellenlange zin rauwe eerlijkheid uit het hart van een olifant. Olifanten vergeten niets en zo is de jonge schrijver die inmiddels niet meer zo jong zal zijn. Toen ik het boek vond, had ik nog nooit van Dave Eggers gehoord, maar de aanraking van het boek was liefde en de inhoud van het boek ook. Het gaat over Dave en zijn broertje. Als beide ouders sterven, neemt hij de zorg voor zijn broertje op zich, een echte olifant, trouw en groots, met dierlijk instinct van broederliefde. Een hartverscheurend verhaal van duizelingwekkende genialiteit, zo heet het en zo is het. Ik kocht het, legde het naast mijn bed, las er elke avond in tot er andere boeken op kwamen te liggen, maar het ligt nog steeds naast mijn bed.

Dan bereiken we nu het wonder.
Ik sta naast mijn bed met twee boeken, de ene van Dave Eggers, de andere van Vendela Vida. Ze doen me iets. Ik wil meer van hen weten en ga googelen. Ik begin met Vendela, de grootste onbekende. Ik val bijna van mijn stoel van verbazing. Van alle mensen die op aarde rondlopen is uitgerekend Vendela de vrouw die getrouwd is met Dave Eggers.

Het bericht Twee boeken verscheen eerst op Anne Vellinga.

Bij een wedstrijd hoort strijd, bij strijd heb je winnaars en verliezers en ik wil geen van tweeën. Ik vind het niks dat Nederland een vliegtuig naar Syrië stuurt. Van mij kan de wapenmaffia de pot op. Laat mij maar knutselen en schrijven en een beetje zorgen voor de poezen en de gasten en de tuin en voor Kees natuurlijk.

Zit ik lekker te schrijven over onze belevenissen in Duitsland, krijg ik van alle omringende kanten te horen dat de Boekenweek eraan komt met een Schrijfwedstrijd over Duitsland en dat ik mee moet doen. Mijn verweer wordt: ‘een wedstrijd is niks voor mij’. Met een schok besef ik dat ik ‘in the box’ van mijn eigen mantra zit. Oké ik doe mee. Ik krijg acuut een writersblock.
Want.

Wat schrijf je voor een wedstrijd? Dat is ineens een Ding.
Kijk, als het voor jullie is, stroom ik over:

Ter inspiratie krijgen we: Bier, Bratwurst, Goethe, Bach, oorlog, voetballen en ‘es dauert eine Zigarette was ich noch zu sagen hätte’, ofwel, het moet in hooguit 500 woorden. Dan is die sigaret wel op.

Het zegt mij helemaal niks. Starend naar plafond, muur, sloot en lucht wens ik mezelf in het Fichtelgebergte waar niets hoeft, het stille, geheimzinnige dat me vanaf het begin pakte. Ik kan er wel een boek over schrijven. Dat is de bedoeling niet.

Ik begin bij het begin. Hoe het Fichtelgebergte voor mij ging leven.
Het lopen, de onverwachte ontmoetingen en het ‘Babybier’.
Dat wort mijn bijdrage.

Je kunt alle 6000 bijdragen lezen bij Nederland Schrijft. Je kunt daar ook je recensie en sterren kwijt.

Hier de link naar ‘Babybier’:

https://www.nederland-schrijft.nl/verhaal/?story_id=6964

Het bericht Wat te doen met een schrijfwedstrijd? verscheen eerst op Anne Vellinga.

De volgende deur leidt naar een gang vol rariteiten: pannen zonder deksel en deksels zonder pan, uitheemse snuisterijen, asbakken en fotolijstjes met opa er nog in. Op een lei staat dat alles mee mag voor een vrijwillige bijdrage. Helaas nergens een boek. Halverwege de gang is een deur die voert naar een keukentje en een volgende deur. Nu kom ik terecht bij twee vrouwen in ernstig gesprek. Met rollende Rrrr zeg ik dat ik geen broek zoek maar een boek. Ik moet terug naar de gang en deuren door tot ik in een donker hol beland.
Hier schiet me het naastgelegen kamp te binnen. Wat spoken ze hier uit? Een TL floept uit zichzelf aan. Ik zie mijn spiegelbeeld in een vitrine waar ik doorheen geknald was als ik geen kat in een vreemd pakhuis was geweest. Vaag ruik ik iets bekends. Zo rook het bij ons thuis als mijn vader een lading boeken uit het Oostblok kreeg.
Ik volg het geurspoor naar het volgende zwarte gat.

Weer springt een TL lamp aan. Ik sta nu voor de kast der kasten: een boekenkast! Tussen de uitgezakte boeken valt een glimmend kaft op. Het boek is ingenaaid, niet te zwaar, niet te dik en heeft vierkante pagina’s. De ideale start voor mijn eerste ART journal.

Blindelings vind ik de weg terug naar de entreedames. Voor 1,50 is het boek van mij. De vreugde van de vondst brengt mijn fantasie op hol. Ik zie de dames breedschoots op de bok van een woonwagen de piepers jassen, poes op schoot en een ketel dampende soep op het kampvuur. Enthousiast neem ik afscheid.
‘Wat goed dat jullie hier een Kampwinkel zijn gestart.’
De dames kijken of ze doof zijn, wat verklaart waarom ze me naar de broeken stuurden.
‘Dit is tegenwoordig van de Stichting Interkerk. Beneden doen we de hulpverlening en de kringloop en boven de crisis-opvang. Wij heten het KeerNpunt vanwege de straatnaam en dat komt omdat de Kennemers hier in de middeleeuwen verslagen zijn en hier moesten keren en wij zitten nu ook weer met een vijand die gekeerd moet worden: de verdeeldheid onder de christenen. Vandaar het KeerNpunt.’

Hèt moment te keren, ik heb de deurknop al in de hand.
‘Bent u tevreden met uw bezoek?’
Ik roem het boek, waarop de dames het willen zien.
‘Een hondenboek! Misschien staat onze hond er wel in!’
Die honden waren de liefste en de mooiste en zijn respectievelijk vijftien en dertien jaar dood.
Ze staan in het boek. De aanblik van het lieve snuitje van de kale roept een zee aan emoties los, verwijzend naar de bron van liefdadigheid.

Het hondenleven wordt op tafel gelegd naast dat van de gebrekkige zoon die ook nog eens allergisch voor hondenhaar was. Vandaar de kale hond. Daarbij had deze hond de bek altijd dicht, want honden stinken uit de bek. Waarop de andere dame protesteert en haar beagle ophemelt.
‘Die vind ik niks, die hebben de bek altijd open.’
Dat is niet waar. Wel waar. Niet. Wel.
Ik wil niet de oorzaak zijn van interkerkelijke twist en haal het boek erbij.

‘Zie je nou dat ze de bek altijd open hebben!’
‘Dat komt van het rennen en dat kan die kale hond niet.’
Ter verzoening en troost wil ik de foto’s eruit scheuren, want de helft van de pagina’s moet er toch aan geloven.
‘NEE, niet doen! Echt niet doen hoor.’
De dames zijn acuut eensluidend en ik mag de deur niet uit voor ik het beloofd heb.

Het bericht ART Journal – KeerNpunt (2) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Tussen deze twee fasen ben je lekker bezig en daar houden wij van. In je Art boek ga je aan de gang met verf, foto’s, recepten, knopen, veren, kant, sjablonen, linten, inkt, lijm, stempels, glasverf en nog veel meer. Letters mogen ook, hele zinnen. Kijk maar!

Je snapt dat een gewoon boek na één experiment met knopen en leer al begint uit te puilen en na drie keer knapt het uit zijn voegen. Dat moet niet. Vandaar dat minstens de helft van de pagina’s eruit moet. Dat vraagt iets van een boek. Het mag niet uit elkaar gaan vallen.
Vind maar eens zo’n boek. Ergens.

Mijn vriendin gaat in Alkmaar zoeken en stuurt na een ochtend haar vondst: een sprookjesboek. Nu ik nog. Het is ijzig koud en ik ben herstellende van bronchitis. Vier kilometer op de fiets naar Noppes red ik niet. In nood ga je buiten de box. Dat is het leuke van nood. Niet ver van mijn huis is een hele rare aggenebbes winkel waar ik nog nooit geweest ben. ‘In de box’ ziet dat zaakje er niet uitnodigend uit: grauwe troep schots en scheef voor de ramen en voor fietsers amper te bereiken vanwege de omringende weg waar geen fietsers mogen komen. Auto’s staan er altijd kriskras op het stoepje.
De mare gaat dat het een zaakje is dat gerund word door ‘kampers’ van ‘het kamp’ ernaast. Nu ik eenmaal mijn zinnen erop heb gezet, snap ik niet dat ik niet eerder naar zo’n plek vol verhalen gegaan ben. Als ergens dikke, stevige, ingenaaide boeken zijn, is het daar en het maakt niet uit waar ze over gaan, voor mijn part over het repareren van campers. Dat is pas het begin, uiteindelijk wordt het een droom, ik zie het al voor me, zoiets als dat hieronder…

Het bericht ART Journaling – Out of the box (1) verscheen eerst op Anne Vellinga.