Onze (twee) kippen moesten het doen zonder ren; ze kregen de hele tuin en de schuur die we in rap tempo kipklaar maakten.

Voor de nieuwe ren klaar was, lag Renske, onze rennende kip, dood in de tuin.

Rafel, was nu alleen. Geen gekibbel meer om lekkere hapjes, maar toch. De tuinman had piepjonge kuikens en in augustus mogen er twee naar Rafel. Als ze elkaar niet liggen, kunnen ze terug. Ideaal.
Was Rafel vorige week strontziek. Letterlijk. Ze at niet, ze dronk niet, ze lag met starende ogen voor dood in het zand. Aan haar kont hing een klont strontvliegen. Om te beginnen moesten die vliegen weg. Met de plantenspuit richtte ik een straal op kont en klont: Rafel herrees uit de dood en rende voor haar leven, een zwarte wolk achter zich aan.

Tegen de schijterij schotelde ik haar bosbessen voor. Ze at er zeven. Vervolgens zette ik een pot peterselie naast haar ziekbed. De volgende ochtend was de hele plant weg. Vijf dagen at ze bosbessen, peterselie, groene sla, kikkererwten en meloen. Nu is ze kiplekker, rent, vliegt, scharrelt en eet en drinkt alles. Daarbij is haar kippenkontje schoon als sneeuw. Alleen legt ze nog niet/niet meer.

Ik denk dat Murphy ons gehad heeft. Maar nee.
Onverwacht ligt een afgebroken boomtop op het dak van mijn schrijfhuisje. Twee nokpannen kapot en weer een boom die weg moet.

Tijd om bij te komen in ons zand, met rugdekking van de stammetjes van onze gevallen broeders.

Wat eens een diepe schaduwtuin was, is nu droge zandgrond. Ineens zien we wat het worden kan. Een semi-zandtuin met grote keien en planten die tegen droogte en hitte kunnen. Kees is zo’n man die dan meteen naar het tuincentrum gaat. De lavendel, tijm en rozemarijn staan. Bijen en vlinders zijn blij.

Op marktplaats ontdekken we keien van mensen die van hun vijver af willen. Het geluk lacht ons toe. Murphy is opgehoepeld.

Bij vertrek naar de tuin-met-vijver stinkt onze straat naar verschroeid PVC met stinklijm. Ik alarmeer Kees en de overburen, want die zijn iets aan het doen met een nieuwe keuken. Geen mens ruikt iets. De stank zal in in mijn neus zitten, ik ben immers allergisch voor alles waar ik me mee omring: katten, bomen, stof en wie het eerst heeft geroken, heeft zelf….

Het bericht Wet van Murphy verscheen eerst op Anne Vellinga.

Sinds ik mijn handen minder was, genezen de wondjes op mijn handen sneller: kattenkrabben, hondenbeten, brandblaren, snijwonden. Doorns en splinters zijn lastiger, dan helpt soda nog wel eens en bij een half afgeknipt vingertopje draaide ik er het gekneusde blad van de smalle weegbree omheen. In no time zit zo’n topje weer vast, zonder litteken. Waarmee ik niet zeg dat je dat ook moet doen, ieder mens is anders en het ligt ook aan je weerstand van dat moment. Volg je eigen instinct en je dokter, al dan niet alternatief. Het is jouw lijf, jouw tempel.

Het gaat niet altijd goed. Afgelopen zaterdagavond maakte ik een inschattingsfout. De nieuwe dakplaten zaten erop en Kees was daar nog bezig de laatste kieren te dichten. De ruimte onder het nieuwe dak wordt onze slaapkamer. Als het raam erin zit. En een deur. En vloerbedekking. En een bed. Nu kun je er komen met een ladder door een gat in de vloer. Er staat een steiger op die vloer en er ligt een bult ongeregeld. Die ga ik eigenhandig wegwerken: hout, zaagsel, kapotte dakpannen, hele dakpannen, schroeven, spijkers, zagen, boren, stanleymessen, hamers, harde brokken pur in alle modellen, je zou ermee kunnen beeldhouwen.
Mijn handen hebben ogen en zijn handig in het vastpakken van splinterhout, kapotte zaagjes en glasscherven, ook als ze verstopt zitten in zaagsel en stof. De toekomstige slaapkamer wordt met de meter leger. Duikt er ineens een helderblauw bolletje op. Ik snap niet hoe ik dat over het hoofd kon zien. Geroutineerd pak ik het met blote handen beet.

Fout!
Mijn vingers gaan dwars door de blauwe bol. Het is verse pur waar Kees mee in de weer is, gelekt door een kier. Als de wiedeweerga veeg ik mijn handen af aan de scherpe rand van een stuk hout. Het meeste kleeft aan het hout, een dunne laag heeft zich al aan mijn vingers gehecht en als pur zich hecht, krijg het dan maar weer eens los. Dat zit vaster als het beste huwelijk. Ik zak door het gat op de ladder en haast me naar mijn pot groene zeep, het oermiddel dat zelfs verf uit keiharde kwasten krijgt, gewoon je kwasten erin zetten en de volgende dag spoel je de verf eruit. Ik steek mijn vingers in de pot met zeep en schrob ze daarna af met een schuursponsje. Doet niets, maar dan ook helemaal niets. Nada. Nothing.
De pur verandert alleen van kleur en consistentie: zwart en hard.
Ik haal mijn hulpmiddelen erbij: nagels, tanden, schaar en mes. Op niks af. Dan moet het maar blijven zitten, ik zal er niet dood aan gaan en het zal wel slijten en anders maar niet.

De volgende dag, het is dan zondag, ga ik met zwarte handen naar een tuincentrum voor plantjes in de ‘rotstuin’. Kees graaft de gaten, ik zet alles erin. Een streling voor het oog en dat is fijn tijdens een verbouwing.
Naast deze oase oogt het terras als een woestijn: hoe vaak ik het zand ook in de voegen veeg, het blijft een zandvlakte. Volgens de stratenmaker is dat normaal, want het zand moet gaandeweg 9 cm zakken in elke voeg en dat zijn er bij straatsteentjes nogal veel.

Ik kan niet langer wachten. Bezems en stoffers aan de kant, het zand moet aan mijn handen geloven. Ik veeg het de spleten in, druk het met mijn vingers omlaag en blijf net zolang vegen en proppen tot er geen zand meer is en ook geen kier. Als ik bezig ben, vergeet ik de tijd, die overvalt me als ik overeind wil komen, man man man wat word je daar stram van. Maar het resultaat mag er wezen. Vergenoegd veeg ik het zand van mijn handen. Ze voelen zacht. Verrast bekijk ik ze: alle pur is weg, mijn handen zijn brandschoon.

Het bericht Zand, zeep, soda verscheen eerst op Anne Vellinga.

Intussen is het dak van het middenstuk van ons huis gesloopt, dat was te slecht om te verbouwen: asbest, vier verschillende vloerhoogten, te laag plafond, vloer direct op het zand, twee rattennesten boven de slaapkamer en vijftig wespennestjes onder de dakpannen, waar niet eens dakhout was. Vijf lagen vloerbedekking moesten voor isolatie zorgen, maar zorgden voor stank. Wat niet weet wat niet deert. Dat geldt voor de vorige bewoners. Wij wisten waar we aan begonnen dankzij vier eerdere verbouwingen. Afijn, de zooi is allemaal weg.

De nieuwe dakconstructie wordt op zijn Kees’ en Hans’: daar kan een olifant aan hangen. Maar die moet wel eerst geplaatst worden. Goed. Vanochtend in alle vroegte waren de mannen van staal er. Met zijn vijven staan ze op de nieuwe vloerplaten die we (Kees en Hans) intussen gelegd hebben.

Inmiddels is het 8.52 en ligt de eerste van de vier stalen balken op zijn plaats.

Stalen balk numero twee wordt nu geplaatst.

9.40 de derde balk ligt erin en de vierde komt eraan.

Het enige wat ik hoef te doen is dweilen met de kraan open.

Het bericht Slopen en bouwen verscheen eerst op Anne Vellinga.

Ooit was het een boerderij tussen weilanden en boomgaarden. Langzaam slokte het stadje de landerijen op. De boer vertrok, de boerderij werd poppodium. De muziek drong door het dak tot ver buiten het park. Na 25 jaar was het welletjes. Er moesten gewone mensen in de boerderij komen wonen. Wij dachten niet dat wij die gewone mensen waren, dus wagen we het erop.

Min of meer tot onze schrik kiest de gemeente ons. We moeten ons huis nog verkopen en dat duurt twee jaar. Gelukkig weten we dat niet. We bieden op grond van het plaatje: een stolpboerderij in een park. De binnenkant hebben we dan nog niet gezien, toch maken we een schets met witte lijnen op zwart papier, want dat wil de gemeente tegelijk met het bod. Wij weten niet hoe kloppend dat wit op zwart is.

Pas na de koop mogen we eindelijk het gebouw van binnen zien. Er valt nauwelijks iets te zien, want er zijn geen ramen en alles is ook nog zwart geverfd. In het licht van een zaklamp zien we de vier boomstammen die het dragende vierkant vormen van de stolp. Helaas hangt het plafond te laag om de hele boomconstructie te zien. Het plafond zal omhoog moeten, wij willen het hele hart open. Daaromheen komen de woonfuncties, keuken, kamers en natte cellen.

Met dubbele lasten is er geen geld voor een aannemer. We gaan het zelf doen en komen erachter wat ‘fysiek’ is. Van het huis en van onszelf. Op zeker moment ken je elke spier en elke spijker.
Een jaar lang slopen we elk weekend alle oude troep: pisbakken, barretjes, schoorstenen en zwarte muurplaten. Ik ben dan nog niet zo heel bedreven en mijn taak wordt het vegen, slepen en stofzuigen en de catering natuurlijk.

Na een jaar slopen is dan eindelijk het moment van bouwen aangebroken, te beginnen de zolder. Kees schreeuwt vanuit de nok: ‘Ik kan niet verder, jij moet hier eerst stofzuigen.’
De weg omhoog gaat door het voorhuis dat eens de laatste woning van mijn moeder zal worden. Daar hebben we dan nog geen idee van. Ik sleep de zware bouwstofzuiger de eerste trap op. Op de eerste verdieping sliep de boer en decennia later verkleedden de popmuzikanten zich hier. Wij zullen er een gastenstudio van maken naar later blijkt. Via een keukentrap kom ik op een voorzolder die in beslag genomen wordt door een dubbele schoorsteen, die Kees nog gaat slopen. Met zweet en sloophamer. Pikzwart wordt hij ervan. Helaas kan ik de foto zo gauw niet vinden. Op de plek van de reusachtige schoorstenen komt de keuken voor de zolderverdieping. Dat weten we dan ook nog niet. We weten nog weinig en dat is maar goed ook. Afijn, ik moet nog hoger met mijn stofzuiger en dat gaat via een ladder die behoorlijk wiebelt. Daarboven staat Kees ongeduldig te wachten.

Hij heeft een gat gehakt in de brandmuur die voorhuis en de rest van de boerderij scheidt. Een stolp moest zo’n brandmuur hebben tegen mogelijke branden die kunnen ontstaan door broei in het hooi dat opgeslagen lag in het vierkant tussen de vier dragende palen. Er hangt isolatieplastic in het gat. Daarachter is de nok. Daar moet ik aan de gang.

Kees duwt het plastic opzij. Een gure wind waait ons tegemoet. Kees doet een bouwlamp aan. Vanaf de ladder ontwaar ik een wirwar van wuivende webben, terwijl Kees een opmerking plaatst waar je bang van zou worden als je niet zo naïef was:

‘De balken liggen er al en daartussen tweehonderd meter glaswol. De wind giert door het dak, daar moet nog glaswol tegenop, maar met die webben zie ik dat niet zitten. Ik heb wat platen over de balken gelegd, daarover kun je lopen. Twee meter daaronder hangt het oude plafond, daar heb ik met mijn broer op gestaan toen we de balken bevestigden, best veilig dus.’

Daar sta ik dan met de bouwstofzuiger op een loopplank in de nok, omringd door een onmetelijk zwart web. In het felle licht van de bouwlamp is geen spin te bekennen. Met het vertrek van koeien, loeien, vlaaien en vliegen, was het gedaan met het spinnenparadijs; hun webben hebben alles overleefd en de geur van dampende koeien en rokende jeugd vastgehouden.
Ik zet de zuiger aan. Een eindeloze grauwe mistsliert verdwijnt in maar liefst vier enorme stofzuigzakken.
Het nieuwe leven kan beginnen.

Intussen zijn we alweer aan een volgend leven begonnen, met… slopen.

Het bericht Slopen verscheen eerst op Anne Vellinga.

Tussendoor sleep ik met dozen van hot naar her, want dat heb je hier volop, hot en her, want ooit was hier ‘t kempke, the place to be voor vakantiegangers, een plek waar ik me van meet af aan thuis voel. Van mij hoeft er niets veranderd te worden, ik houd van kamperen. Maar nu onze boerderij in Hoorn weg is, moet ik alle zooi van die gigaplek zien weg te werken in een notendop en bovendien onthouden waar ik het gepropt heb, want net als ik een bak stenen aan het leegscheppen ben, heeft iemand een pleister nodig of een droog shirt.
Onze banken krijg ik niet weggewerkt, dus daar komen de mannen aan te pas met hun logisch verstand. Ze zetten ze in mijn schrijfhuisje. Dat is schoon volgens hen. Dat is ruim, volgens hen. Dat staat gezellig, volgens hen. Daar moeten ze ‘voorlopig’, zeg het eerstkomende halfjaar, staan.
Schrijf eens in een volgepropt schrijfhuisje. Zelfs mijn stoel staat opgetast met een wankele berg papieren die niet weg mogen want de belasting of de brandweer of het waterschap kunnen erom vragen.

Kortom, we zitten in de fase van de almaar wisselende decors, van ‘waar zijn mijn schoenen, pleisters, zwembroek, lineaal en contract van de KPN?’ Verstoppertje en blindemannetje waren als kind al mijn lievelingsspelletjes; ik kan mijn lol op. Mijn nooit vervulde kinderwens van een poppenhuis wordt voorgoed goedgemaakt. Ik kan blijven inrichten en gezellig maken van hoekjes en gaten, waarbij ik almaar handiger word in het hanteren van de boor annex klopboor, want die functie heb ik ook ontdekt en nu kom ik in elke muur. Dat is ook nodig, want waar laat ik anders de erfenis aan schilderijen van mijn moeder? En ik kan niets mis doen, want die muur wordt over een tijdje toch gesloopt.

De aarde schudt.
Kat, kippen en kikker reageren hier op eigen wijze op; elk zoekt een veilig heenkomen:

Vergeet ik bijna het belangrijkste te vertellen: Kees en ik wonen weer op dezelfde plek, want Troll, ons magische huis in Hoorn waar we zestien jaar avonturen beleefd hebben, is nu van Eva en haar Amerikaan. Je leest het goed. Het lijkt mijn tweede roman wel, maar dan met goede afloop en ware liefde.

Wij gaan nu avonturen beleven in het mooie Montferland. Dat is wonderbaarlijk van start gegaan. In een boek zou je het niet geloven. Je zou het gezocht vinden, heel gezocht.
Wat gebeurt?
Richard schept met zijn kraantje lagen zand op, Kees en Hans kruien het naar de zandcontainer. Hans houdt hoogte/diepte scherp in de peiling en Kees staart in het zand. 

De zandhapper neemt nog maar eens een flinke hap en Kees ziet iets raars omhoog komen.
Wat komt er uit het diepe hol? Een trol!
Zoiets verzin je niet, zoiets kan alleen in het echt.

Het bericht Het roer om verscheen eerst op Anne Vellinga.

Alle ribben liggen bloot, dakplaten, spijkers, schroeven, hamers, nieters, ladders, alles is aanwezig.
Is er geen kit.
Geen nood; haal ik even op de fiets.

Ik race heen, vul mijn fietstas, race terug.
Komt er van rechts een auto die naar links moet, maar vergeet voor te sorteren. Hij komt recht op me af. Je denkt dat je een keuze hebt, dat je kunt remmen met gevaar over de kop te slaan, dat je kunt versnellen voor de auto langs. Je reageert op reflex.
Ik gooi mijn stuur naar rechts. Val en lig klem tussen stuur en zadel en straat. Ik wil opstaan. Tot mijn verbijstering gaat dat niet. Ik krijg geen adem. Om mij heen stoppen auto’s. Mannen stappen uit. Komen op me af. Omringen me. Grijpen me onder de oksels beet. Hijsen me uit de fiets. Vragen of het gaat.
‘Ik krijg geen adem.’
‘Gaat u maar even op de stoep bijkomen.’

Staande naast mijn fiets voel ik me beter dan erin vastgeklemd. Traag maken mijn benen zich los uit de verstarring. Ik loop. Ik loop met mijn fiets in de hand. Ik stap op mijn fiets. Ik fiets, traag als in een droom waar je door stroop gaat.

Ik bereik de plek waar ik moet zijn. Stap af. De fiets verzet zich als ik hem tegen de muur wil zetten. Hans ziet dat er iets niet klopt. Hij komt naderbij. Kees komt erbij. Plotseling knallen tranen uit mijn ogen. Postuum. Heel eigenaardig. De mannen zijn op slag twee jongetjes die niet goed weten wat ze ermee aan moeten. Kees stelt voor dat ik even ga liggen. Dat blijkt niet te gaan. Met tien kussens in mijn rug breng ik de nacht zittend door.

Na een paar slapeloze nachten moet Kees weer naar het westen. Ik mag niet kunnen liggen, lopen kan ik wel. Ik loop naar een nieuwe dokter, een jonge vrouw die in opleiding is. Ze onderzoekt met de precisie van de beginnende idealist.
‘U hebt een rij ribben gekneusd, voor en achter, maar u hebt geen klaplong en het zit net te hoog voor een scheur in de nier. U hebt geluk gehad.’
Ze schrijft paracetamol voor in combinatie met ibuprofen. Ik houd niet van pillen, maar voor genezing is ontspanning nodig en dat blijk ik niet voldoende op geestkracht te kunnen. Ik ben een volle week onder invloed van de pijnstillers.
In deze week observeer ik knaagdieren in het kippenhok en ga ze steeds leuker vinden, maar dat is een ander verhaal.

Intussen blijft Hans lekker bezig.

Eindelijk is Kees er weer. En Enno. En Hans natuurlijk. En dan gaat alles van een leien dakje!

Het wonderlijke is dat mijn ribben ook nieuw voelen, of liever, dat ik een nieuwe verhouding heb tot mijn ribben. En dat in tien dagen.

Het bericht Gekneusde ribben verscheen eerst op Anne Vellinga.

Hoe was het ook alweer?
Hier zie je de balkconstructie: een ratjetoe van materialen, zoals dat 50 jaar geleden ging: elk plankje/balkje werd (her)gebruikt.

Omdat het een vakantiehuisje was, zat alles erin: keukentje, wc/douche, twee slaapkamertjes (rechts van de palen) en een woonkamertje (links van de palen). Op de vloer een allegaartje van tegels, putjes en sleuven.

Bij de sloop mag de boel nooit instorten, helemaal niet als er niet opnieuw gebouwd mag worden. Dat is mijn mannen gelukt. Vervolgens is alles geïsoleerd en is mijn schilderkunst aan de beurt: 120 planken dakbeschot in de whitewash, wanden in de krijtverf van Gamma, niet te onderscheiden van de veel duurdere Anny Sloan waar ik het tot nog toe mee deed.

Zonder gas blijkt het beste alternatief infraroodverwarming te zijn. Dit verwarmt niet de lucht maar de materie. Het is zuinig in gebruik en goed voor de spieren.

De vloerbedekking heb ik gevonden bij een groothandel in Genemuiden. Sisal, puur natuur. Loodzwaar.

Hier zie je goed hoe de rommelige vloer geëgaliseerd is met isolatieplaten, daaronder tegels en vloeibeton.

De vloerbedekking is 50 cm te kort. Vanwege het budget afkomstig van een fabrieksverkoop. Ik vrees dat dit mij duur komt te staan. Tot mijn opluchting doet de groothandel makkelijk. Met excuus voor het ongemak wordt een nieuwe rol in de juiste maat vlot geleverd en kan erin.

Het feest van het inrichten begint. Als eerste mijn schrijftafel en boekenkast. Op dat moment hoor ik een vertrouwde stem. Mijn broer! Hij heeft het wonderlijke vermogen er te zijn op het moment suprème; als je het laatste gebakje in je mond propt, een wip maakt of gewond op de vloer ligt. Met dit intuïtieve vermogen werd hij fotograaf. Ook nu, pal voor zijn fiets ‘vakantie’ in Italië, komt hij onverwacht bij zijn zusje langs en zet het kersverse resultaat op de foto met de opmerking ‘leuk voor je blog’.

Zoals je ziet moet je voor foto’s bij mijn broer zijn: www.marcovellinga.nl

Krijtverf: https://www.gamma.nl/woodandwall

Vloerbedekking: http://www.fabrieksverkoopgenemuiden.nl

Infrarood verwarming: http://www.infra-roodverwarming.nl

Het bericht Schrijfhuisje – Metamorfose (3) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Deze fietstochtjes naar alle windrichtingen brengen de nodige frisse ideeën met zich mee, met als gevolg gesteun en gezucht van Man I en II. Zijn de plinten net verlijmd, moeten ze weer los om er vloerbedekking onder te kunnen leggen, want dat lijkt mij bij nader inzien toch leuker dan een blokhut met hout aan alle kanten.

Man III heeft het zo druk met het in de lucht houden van alle ballen, dat er geen gelegenheid is het proces te fotograferen. Laat staan de afwerking, het vooraf schilderen van 120 planken die tegen het dak moeten, want als ze daar eenmaal hangen, krijg ze dan maar eens geschilderd tussen dertig (!!!) steunbalkjes die op hun beurt ook geschilderd moeten worden.

Bij slopen kun je je vast zelf een voorstelling maken: muren die weggeslagen worden met zo’n lange, loodzware ‘hamer’, kruiwagens vol bouwpuin die in een bak gestort worden. Zwaar werk dat met beleid uitgevoerd moet worden, anders stort het bouwwerk in of sla je jezelf in puin.

Bouwen kun je je ook wel voorstellen, verbouwen vraagt echter creatieve oplossingen. Niets is recht en overal zitten tochtgaten. Om een oud vakantiehok goed te krijgen, moet het geïsoleerd worden. De keuze is gevallen op natuurlijke isolatie:

Dat spul blijft niet vanzelf staan, laat staan hangen, dat moet onder latten, die op maat gemeten en gezaagd moeten worden en vervolgens waterpas naar links en rechts, opdat planken en platen egaal vastgespijkerd kunnen worden. Anders heb je dadelijk een schots en scheef huis. Dit valt onder de eerste Man.

Aan het materiaal dat rest is enigszins af te lezen hoeveel materiaal er gebruikt is, als je nagaat dat de stapels tot het plafond reikten, kijk:

Actiefoto’s heb ik niet, maar wel foto’s van VOOR en NA en die spreken wellicht nog meer tot de verbeelding. Oei, ik hoor een noodkreet. Hans heeft geen beton…
Even geduld dus.
Tot later!

Het bericht Schrijfhuisje – slopen en bouwen (2) verscheen eerst op Anne Vellinga.

‘Ik wil niet dat jij daar ziek wordt of dat het dak instort. Alle leidingen zijn kapot, water, gas en riolering en het elektra deugt ook niet. Het krioelt er van de pissebedden, wespen en mieren. We moeten het eerst opknappen en dat moet binnen ons budget.’

Ik zie mijn droom al op de lange baan, maar gelukkig zie ik een uitweg.
‘Gas, water en riolering hoeven niet vernieuwd. Ik heb geen keuken, douche of toilet nodig. Ik neem drinken mee en laat mezelf uit als het nodig is.’

Kees woelt met beide handen door zijn wilde haren, wat betekent dat hij nadenkt.
Dat duurt mij te lang.
‘Laten we eerst alle zooi eruit halen, dan krijgen we vanzelf een idee.’
Kees grijnst: ‘Dan weten we in elk geval wat er overblijft, of er wel iets overblijft…’
Hij zet de werkpet op, mondkapje en handschoenen en is al aan de gang, terwijl ik zijn onheilspellende zin nog aan het verteren ben.

De bizarre balkenconstructie moet blijven, anders moet het dak eraf.

Het slopen is gedaan.

Het bericht Schrijfhuisje ~ slopen (1) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Om te beginnen haalt hij de steiger uit de schuur met het nodig lawaai: aluminium op steen.

En klaar is Kees.

Als je meer wilt lezen over hem en onze verbouwingen: https://annevellinga.nl/2017/09/29/slopen/

Het bericht Lampje verscheen eerst op Anne Vellinga.