Dit zijn van die gedachten die opborrelen tijdens het schrijven van een boek. ‘s Avonds bijvoorbeeld. Als ik me afvraag wat ik aan het schrijven ben. Ik houd niet van uitleggen en ook niet van romans die iets uitleggen. Ik houd van avonturen. Karakters. Situaties. Dat er iets gebeurt. In Iris gebeurt veel en op een goed moment zit ze op een heuveltje met haar rug tegen een boom. Daar beleeft ze iets wat ik zelf heb beleefd. Maar dan anders. Om het boek niet te verklappen, neem ik je mee naar mijn ervaring bij een boom, een ervaring die ten grondslag ligt aan die van Iris.

Een jaar of twintig geleden overkwam het mij. Dat het indruk maakte, blijkt. Het gebeurde in het bos van Heiloo, een bijzonder bos met veel loofbomen. Op naar Heiloo. Op naar toen.

Het opvallende is dat er veel stronken en dode wortels verspreid door het bos liggen. Het is of ze me roepen. Ik ga van het pad en loop van stronk naar stronk tot ik een kleine tegenkom die mijn aandacht trekt. Ik raap hem op. Het is een stronkje dat tot de verbeelding spreekt. Ik krijg zin hem mee naar huis te nemen en er iets mee te doen, schoon te borstelen, pissebedden eruit halen en dan lekker lang de vorm in me op nemen. Wat verderop zie ik weer een kleine stronk die te leuk is om te laten liggen. Meer kan ik op mijn voettocht niet dragen en dat is ook niet nodig, ik ben vol van deze twee.

Kriskras lopend door het oorverdovend stille bos valt mijn oog op een boom die eruit springt, een boom die niet verweven lijkt met zijn omgeving, maar in het volle bos volledig op zichzelf lijkt te staan. Het is een rode beuk met takken die naar alle zijden uitstralen en daaronder groeit niets; een leegte onder de volte van de boom.
Met iets van schroom loop ik naar de beuk, mijn voeten zo neerzettend dat ze zo min mogelijk de immense stilte verbreken. Mijn rug tegen de gladde stam, mijn kont op de grond. Ik verstil. Om mij heen is leven: een mier, een konijn, een vogel en nog een vogel.

Ik heb me altijd verbonden gevoeld met de natuur, het eerst met dieren, huisdieren. Mijn vader gaf mij een kat, Peter, toen ik jaloers was op de aandacht die mijn pas geboren broertje van mijn moeder kreeg. Met Peter kon ik lezen en schrijven voor ik dat op school leerde. Later kwam Tinko in ons leven, een Ierse Setter die al mijn puberverdriet oplikte met zijn warme tong. Vogels, vlinders, paarden spreken elk hun eigen taal en ik heb veel wonderlijke ontmoetingen met dieren gehad, wilde dieren.

Ik was een jaar of acht en zat te poepen achter een struik in het bos van de Veluwe toen een hert recht op me af gerend kwam. Ik kon niet weg, was halverwege het loslaten. Het dier zag me op een meter afstand, ik voelde zijn dreunende hoefslag, rook zijn harsige geur, hoorde zijn snelle adem en zat als versteend zo stil te wachten of hij over me heen zou springen en of zijn hoeven mijn hoofd zouden raken. Hij zag me en sprong met een haakse hoek naar het pad, waar mijn ouders en broertje hem zagen. Toen ik uitgepoept was, kreeg ik het te horen.
‘Jammer dat jij dat hert niet zag, hij kwam voorbij gestoven toen jij in de bosjes zat.’

De slang zocht me op in de Dordogne. Net toen ik op het kampeerstoeltje zou gaan zitten sprong er een slang van anderhalve meter vanaf de rots op mijn stoeltje. Ik ging zitten en hij glipte tussen mijn benen door, als een boreling.

Zo waren er een schuimbekkende herder, een bijtende pony, een gevallen zwaluw, een langs wandelende vos en  meer dieren met wie ik een ontmoeting had. Ik let dus op elk dier dat bij de beuk langs komt. Mier, konijn, vogel, vogel.

Plotseling voel ik een scheut door mijn kruin gaan, dwars door mijn ruggengraat, zo de grond in. In een flits weet ik dat de boom mij opmerkt en doorlicht. Mijn hart klapt open, vervuld van het wonder van het moment.

Nu ik het me voor de geest haal, merk ik dat het bij Iris toch net even anders gaat.

Alweer zeven jaar geleden begon ik zonder opgezet plan aan Iris ~ het enige dat me voor de geest stond, was dat het iets met bomen en de axis mundi te maken had, met dromen en mysterie, met gevoel, met liefde.

https://annevellinga.nl/2015/05/20/iets-met-bomen/

Het bericht Bomen en de Axis Mundi verscheen eerst op Anne Vellinga.

Terug naar Villandry en het bos. Na al die afwezigheid uit mijn lokaal zei Jaant niet dat ik in de klas heemkunde moest geven, ze zei: ,,Mooi! Zo voed je de etherkrachten. Ik heb vier versjes voor je over bomen met elk een andere aard. De ritmes kun je met de kinderen lopen, de teksten opschrijven en de bomen erbij tekenen.’’
Toen ik de bomen op het bord getekend had, kwam zij na de les even kijken hoe het gegaan was. Met Jaant naast me zag ik mijn bomen door haar ogen en het leken eerder wolken dan bomen. Ik kreeg de neiging ze weg te poetsen voor ze er over zou vallen. Jaant viel niet, ze stond fier als de eik en glimlachte als een berk.
,,Jij tekent de etherkrachten. Zo voed je de ziel van jonge kinderen. Geen vastomlijnde vormen, maar beweging.’’
Zo voedde zij mijn zelfvertrouwen, mijn kennis en mijn etherlichaam. Helaas is Jaant er niet meer om mij verder in de etherkrachten in te wijden, toch is ze nog altijd aanwezig in mijn leven en duikt op penibele momenten op, soms met tal van aanhangende herinneringen eraan vast. Een heel verhaal drijft boven terwijl de gootsteen rood kleurt.

Om te beginnen herinner ik me de tuinman en zijn bloedende vingers.
Tuinmannen hebben altijd zin in een onderbreking van hun fysieke werk en ik heb altijd oren naar vakmensen, dus vraag ik of ze zin hebben in een kopje koffie. Dat hebben ze, en wel meteen. Ze komen aangestormd of ze nooit wat krijgen. Ongevraagd trekken ze keurig hun bemodderde schoenen uit en gaan op kousenvoeten achter me aan naar de keuken. Geen gesprek zo makkelijk als aan de keukentafel. Behalve met deze tuinmannen. Ze zwijgen als het graf. Kan ook door de toestand in de wereld komen en in toestanden hebben we geen van drieën zin. Ik open het gesprek met een vraag waar een doofstomme op antwoorden kan. 
,,Willen jullie koffie met melk?’’ 
Niet dus. Jan wil zwarte koffie, Piet wil thee, doodgewone thee. Nog voor ik het water aan de kook heb, komt bij hem een waterval aan woorden los.
,,Ik drink alleen zwarte thee, want ik sla dood van de lucht die van die zogenaamde kruidenthee afslaat. Er zit meer chemie in dan kruiden.’’
Nu wil het geval dat ik alleen kruidenthee in huis heb.
,,O jee, dan zitten we met een probleem, want ik krijg maagpijn van looizuur.’’
,,Looizuur is beter dan chemicaliën.’’
,,Dat lijkt mij ook. Maar mijn kruidenthee heeft geen chemicaliën, het zijn pure kruiden.’’
Piet steekt zijn neus in mijn kruidenthee. 
,,Dat ruikt niet verkeerd, maar het is wel een raar mengsel. Dan weet je nog niet wat je drinkt.’’ 
,,Dat staat erop.’’
Piet kijkt of ik niet weet dat melk uit een koe komt en aardappels uit de grond. Wie leest nou op het pak wat erin zit. Daar heb je toch een neus voor!

En jawel, daar komt de vakkennis tevoorschijn.
,,Ze kunnen er alles wel opzetten. Ik zit in de tuinen en die barsten van het onkruid oftewel kruiden, want die planten zijn gewoon planten en helemaal niet zo gewoon! Zo sterk als dat is, daar kan geen tuinplant tegenop. Toen dacht ik dat het eigenlijk heel gek is dat wij nu juist van die hele sterke planten niks willen weten. Maar toen hoorde ik van een cursus, wat je allemaal met dat zogenaamde onkruid kunt doen. Dat wou ik weten. Ik erheen.’’ 

Hij kijkt naar Jan wat die ervan vindt. Jan is tenslotte ook tuinman. Jan is van een ander slag. Jan staart in zijn koffie als een wilg naast een sloot. Piet niet, die komt helemaal los.
,,Ik gebruik dat onkruid nu elke dag, want met dat snoeiwerk snijd ik me de hele tijd in de vingers.’’ 
Jan kijkt hier niet van op. Die snijdt zich waarschijnlijk ook elke dag in de vingers. Piet heeft mijn volle aandacht. Ik vraag wat hij gebruikt. Piet kijkt me aan met de blik van een uil: levensgrote ogen die dwars door kruidenthee, keuken en muren zien.
,,Smeerwortel.” Zijn mond krult zowaar in een glimlach. ,,Dat smeer je erop en dicht zit het. Ik kan gewoon door met mijn werk. Nu heb je niet altijd en overal smeerwortel, maar weegbree kan ook, dat staat in elke tuin, maar dan moet je wel de smalle hebben. Dat ziet eruit als een mes, de ronde weegbree doe je in je schoenen als je blaren hebt.’’ 

Dit was zo’n moment dat Jaant opduikt. En nu dus weer. Dwars door Piets toegenomen enthousiasme, dwars door mijn rode gootsteen, hoor ik haar stem resoneren door het Grote Onbekende : ,,Dat zijn de etherkrachten, die herstellen het fysieke lichaam.’’
Ik kreeg toen geen tijd stil te staan bij de levenskracht van de natuur, laat staan ze door te geven aan Piet, dus doe ik dat aan jullie en ik geef je gelijk ook de uitsmijter van Piet erbij: ,,Zo’n kruidencursus is prima, maar één ding moeten ze afschaffen: kruidenmaskertjes. Je denkt toch niet dat ik dat opsmeer tussen al die vrouwen?’’ 

Het bericht Etherisch lichaam verscheen eerst op Anne Vellinga.

De dag ervoor begint het. Ik moet mee naar Zevenaar om mijn cadeau op te halen, want het heeft enige voorbereiding nodig om het te laten werken op de dag zelf. Als je mij iets raadselachtigs voorhoudt, ben ik de hond die achter de worst aan een touwtje rent.
We stoppen bij het tuincentrum. Kees gebruikt de winkelwagen als rollator en zo bereiken we de dierenafdeling. Tsjonge, wat een diervoeders, dierspeeltjes, dierhokjes en diermandjes ze verzinnen om aan de man te brengen. Lukkie eet alleen rauw voer, dus wat doen we hier. Na enig gesmiespeld met een man in het groen dirigeert Kees me naar een hoek, waar mijn cadeau op de onderste plank ligt. Kees kan niet bukken en het ding is zwaar, maar mijn hart klapt ervan open: een egelhuis.
‘Jij hebt gisteren de egels zien paren en je verheugt je zo op de jongen en met die marter in de tuin moeten ze wel veilig zitten en het lukt mij nou even niet zoiets voor je te maken.’
Ik smelt.

Het egelhuis is gemaakt door mensen met verstand van egels en de rest van de natuur: hout dat niet verrot of splintert en ook nog eerlijk geoogst, ja, waar je allemaal op letten kunt – de entree gaat via een tunneltje opdat marter en vos en uil en valken niet bij de jongen kunnen komen.
Ik weet een goede plek voor het huisje: tussen de struiken waar de egel zich verschuilt als ze gestoord wordt tijdens het eten.

Het is nog lastig om het zo te plaatsen dat de tunnel toegankelijk is voor de egel maar niet voor de kippen en andere diersoorten. Achter het betongaas kan niemand komen, zelfs mijn handen amper. In het huisje strooi ik wat bladeren ter inspiratie en gemak en natuurlijk ook een voederspoor richting nieuwe woning, opdat egel ruikt wat de bedoeling is.

Als de woning spic en span is, roept Kees me voor het volgende cadeau.
‘Volgens je broer moet je oefenen voor je het kunt, dus geef ik het nu vast, dan kan je het morgen.’
Mijn broer is fotograaf en ik vrees een ingewikkelde camera en die ik heb, is me al moeilijk genoeg. Het is een verrekijker 8×40 waarmee je ook in de schemer kunt kijken. Typisch Kees om bij mijn technisch aangelegde broer te rade te gaan om het beste van het beste te zoeken, want wat blijkt: met een verrekijker 8×25 van Zeiss of Swarowski zie je niks als het donker wordt en dat is nu juist het egel-uur.

Ik ga meteen braaf buiten zitten met de kijker en voor ik het weet zijn er twee uur voorbij! Het is een kunst met een kijker te kijken. Het ding kan nog zo goed zijn, en dat is de Vortex, maar voor je door hebt hoe je die zwarte ringen weg krijgt en waar je aan moet draaien voor dichtbij en veraf en hoe je dan moet richten zodat je in beeld krijgt wat je op het oog hebt. Je kunt dan het best mijn broer bellen, die weet het en legt het beter uit dan de gebruiksaanwijzing. Ik bel hem echter niet, dat doet hij op mijn verjaardag.

Dubbel voorbereid zit ik gisteravond op het egel-uur met de kijker in de aanslag. Op advies van mijn broer vooraf afgesteld op de juiste afstand. En ja, daar komt vrouwtje egel over het muurtje geklommen.

Na heel wat gesnuffel met haar uitmuntende neus bereikt ze het etensbakje dat elke dag op dezelfde plaats gevuld is met meelwormen van de kippen en biologische katten brokjes die Lukkie niet meer mag vanwege de suikerziekte.
Egel gaat eten en neemt hier werkelijk alle tijd van de hele wereld voor. Ik heb ook wel erg veel brokken in het bakje gedaan. Ik hoor haar knauwen en kan haar stekels dromen, wat zeg ik, tellen. Wanneer gaat ze eindelijk naar haar nieuwe huis? Wat zal ze opkijken. En lekker slapen. Veilig en gerust. En wat zullen de jongen daar veilig zitten. Half juli is het zover.
Een mens denkt wat af tijdens het diner, of is het ontbijt, van een egel.

Is ze eindelijk uitgegeten, gaat ze de weg terug over het muurtje.

En verdwijnt door de egelpoort.

Ik heb het nakijken en zelfs met de Vortex zie ik haar niet meer; hij mag dwars door de schemer gaan, door de houtwal gaat hij niet.
Wel bijzonder leuk dat ik nu jonge koolmeesjes kan tellen, alleen zijn dat er zo veel en buitelen ze zo verschrikkelijk door elkaar dat je ze niet in de kijker houdt al heb je nog zo lang geoefend. Maar wat heel duidelijk is, zijn de klauwen van mijn kippen, tsjonge wat zijn dat een joekels als je ze dichtbij haalt.

Dan roept Kees me voor een glas rosé. Moet je weten dat we sinds zijn verjaardag geen druppel gedronken hebben. Dat was in oktober. Als je dan weer eens drinkt…

BSR: https://www.bodystressrelease.nl
Verrekijkers: https://www.cameranu.nl/nl/c392/verrekijkers
Egelhuisjes: https://www.natuurmonumentenshop.nl/tuin/egels.html
Mijn broer: https://annevellinga.nl/2014/06/27/is-mijn-broer-mijn-broer-wel/
Mijn broer zelf: http://www.marcovellinga.nl
Kees: https://annevellinga.nl/2012/02/24/mannetjes/
Nog eentje: https://annevellinga.nl/2012/04/24/mandag/

Het bericht De dag erna verscheen eerst op Anne Vellinga.

Lopen heeft niets van dat, al kan het ermee beginnen.
Lopen begint waar wandelen ophoudt. Je lichaam neemt het over.
Je voeten voelen de grond, zuigende klei, harde steenslag, ronde kiezels, verende bosgrond en stug zand. Je adem zakt, je neus gaat open, je voelsprieten strekken zich uit.

Geritsel onder geruis: een adder in een droge sloot.
Een trilling in de grond: een vos achter dicht struikgewas.
Geklop: zes reeën kruisen je pad.
Dreunend geklop: drie wilde stieren in galop.
Zacht geklop: een specht in dood hout.
Getik: een druppel water in een plas.

Voor wij zover gelopen hadden dat we dat hoorden, hoorden we elkaar; ik hoorde mijn moeder op de heenweg en zij hoorde mij op de terugweg. Dat was het fijne: op de terugweg was ze te moe om te praten en had ik nog genoeg fut om mijn visie en versie uit de doeken te doen.
Alles kwam aan bod. Liefde, seks, dood, ergernis, verdriet.
We deelden alles.
We waren niet langer bloedverwanten maar zielsverwanten. Loopmaatjes.

Stap voor stap loste het verschil op, het verschil tussen haar en mij, tussen binnen en buiten, de scheidingslijn verdween.
We waren erin, in de natuur, in alles, in onze eigen natuur.
Woordloos, ook dat nog.
Het was zelfs zo, dat we de natuur begonnen te verstaan en de natuur ons.

Zoals die keer dat we opeens een wonderlijk ruisen hoorden in de toppen van de omringende bomen. We wisten op slag dat er zwaar weer op komst was. Gealarmeerd zochten we een schuilplaats. Tot onze opluchting en verbazing vonden we voorbij de bocht een verlaten schuurtje, de deur uitnodigend open. Het moment dat we binnenstapten barstte de donder los.
Of toen ik met twee huizen zat en de financiële nood behoorlijk nijpend werd. Ik had het er nooit over, dat hoefde niet, ze wist het, de hele natuur wist het en zie, op een keer halverwege de duinen tussen Bergen en de zee vloog een zwerm vogeltjes die we nooit eerder gezien hadden en ook nooit meer zouden zien op uit het niets, pal voor onze voeten.
‘Kijk nou,’ zeiden we tegelijkertijd en we voelden dat er betekenis in zat, maar die gaven we het niet, dat zou de mystiek van ons lopen bezoedelen. Het moment van de opvliegende vogels bleek mijn huis verkocht te zijn.
Er is geen verschil.

Het kwam ook voor dat de natuur ons riep met haar fluisterstem.
Een ademhaling in de diepte, we hoorden het allebei en zonder een woord te wisselen liepen onze voeten de weg af, de wei in naar een sloot waar een koe aan het verdrinken was; voor loeien te moe, haar poten vastgezogen, alleen haar neusgaten boven water.
We hebben de boer gezocht en gevonden, hij was net aan het eten.
‘Heeft ze de neus nog boven water?’
Hij ging haar met de trekker eruit trekken. Daar hebben wij niet op gewacht.

Een doffe plof achter ons, tegelijk keken we om en liepen zonder overleg naar het schaap dat op haar rug gevallen was, haar magere poten scherp in de lucht. Hoe we haar overeind kregen, weet ik niet meer, maar even later liep ze weer en wij ook.

Een andere keer hoorden we zacht geknetter, zacht als het afstrijken van een lucifer in een kelder. Een zweem geur en geluid leidde onze voeten dieper het bos in tot we er waren: een beginnende bosbrand zo groot als een woonkamer, zwart, rokend en her en der vlammen. Ik liep het vuur in en begon het uit te trappen, maar het laaide telkens elders weer op. Aal trok mij het vuur uit. Onze voeten vonden redding bij een boer, die de brandweer belde.
‘Goed dat u daar toevallig wandelde.’
We wandelden niet, we liepen. Dat was het goede. Ons lichaam was ingeschakeld. Nog geen vijf minuten later kwamen van weerskanten brandweerwagens aangereden, ze gingen het goede pad in, niet wetend dat wij het vuur gevonden hadden, of het vuur ons. Het brandde in ons binnenste, een zusterlijk gevoel dat blijdschap overstijgt.

Lopen verbindt met de ingeboren maar ondergesneeuwde wijsheid van je lichaam, een wijsheid waaraan ik nog steeds te vaak voorbij loop, een wijsheid die ik vond in de tien jaar dat ik met mijn moeder liep.

wordt vervolgd

Het bericht Loopmaatjes (8) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Dorrestijn haalt het beste uit de Haan naar boven. En dat was nodig om mij voor de Haan te winnen en dat is gelukt met één aflevering, een prestatie. Wat heb ik de pest gehad aan De Haan, inclusief de hele vogelbescherming.

Dat begon met mijn telefoontje naar de Vogelbescherming toen ik had waargenomen dat de weidevogelpullen in Waterland doodgemaaid werden. Dit werd ontkend. Waterland was het beste weidevogelbroedgebied van Nederland, cq de hele wereld, dankzij de stokken die door vrijwilligers bij nesten gezet werden.
Deze markeringspalen die bedoeld zijn om er omheen te maaien, wijzen de weg aan kraaien, eksters, roofvogels en meer van die vlegels die gek op eieren zijn, ook dit had ik gezien.
Het erge is dat de eieren zogenaamd beschermd worden, maar de jonge weidevogels niet. Eenmaal uit het ei keert een weidevogel nooit terug naar het nest en kan die stok wel weg. Als de maaimachines komen, drukken pullen zich plat en worden tot bloed vermalen. Er kleeft vogelbloed aan zuivel afkomstig van kunstmest graslanden, te herkennen aan de grasgroene kleur.

Voor ik dat het ministerie had duidelijk gemaakt. En de boerenstandsorganisaties. En de vogelaars van Nederland en België. En het Nivon. En Greenpeace. En Zuiver Zuivel. En Albert Heijn. En ik niet alleen, Kees kwam er als eerste bij, Ton en Albert volgden in een mum, twee jaar lang! We werden een geheime stichting van vier man: De Dondervogel. Iedereen die met vogels te maken had, vreesde ons, inclusief het ministerie van landbouw dat ons op het matje riep. Wij gingen erheen en gingen door.

Dat het mijn roeping was de weidevogelpullen op de kaart te zetten wist ik niet, maar dat er opgekropte woede tegen leugens en onrechtvaardigheid in me zat was meteen duidelijk aan de schreeuw die ik gaf door de telefoon.
‘Daarom juist! Ze moeten nu onmiddellijk stoppen met maaien, de pullen gaan eraan!’ schreeuwde ik en tot dat moment hield ik helemaal niet van schreeuwen en al helemaal niet door een telefoon.

Dankzij mijn woede op de ongelovige Nico was het einde zoek; van het een kwam het ander, we rustten niet voor de pul op de kaart stond. De slogan ‘eerlijk is heerlijk’ wat nu op tal van biologische zuivelproducten staat, is te danken aan de weidevogelmoord. Om die te stoppen bedacht ik voor Zuiver Zuivel en de Waterlandse boeren deze leus, want biologische melk komt van koeien die grazen op weiden die niet door kunstmest worden opgejaagd, dus er wordt gemaaid als het gras natuurlijkerwijs hoog staat en dan zijn de vogeltjes klaar om te vliegen en kunnen wegkomen voor de moordmachines. Zo zit de natuur in elkaar, maar krijg dat de economie en de VVD en vooral die boerenpartij van het CDA maar eens aan het verstand.

Maar dat is een ander verhaal dat de befaamde Reinjan Mulder graag geboekstaafd ziet onder de titel ‘Het gruttomeisje’.

Dan is die Dorrestijn uit ander hout gesneden. Dat wist ik meteen toen mijn allereerste liefde mij gloedvol vertelde over zijn leraar Nederlands in Wageningen, Hans Dorrestijn. Systeem zat er niet in, maar hij kreeg meer gedaan van zijn leerlingen dan wie dan ook, dankzij zijn originaliteit, authenticiteit, zachtmoedigheid, zelfkennis, eerlijkheid, droge humor, passie, kortom, zijn bevlogenheid.

Precies dat heb ik met eigen ogen gezien in de Baardmannetjes. Hans is gek op vogels, maar ‘ik ben een slecht vogelaar’, liet hij zich ontvallen in de aflevering die ik zag. Nico is zijn gids in vogelland, ik zag ze in zompig hoogveen, maar er volgen meer gebieden, waaronder het Wormer- en Jisperveld, onderdeel van het Waterland waar De Dondervogel de eerste simultaanvogeltelling organiseerde begin jaren ’90. Alle grote vogelaars uit Nederland en België kregen we zo gek om mee te doen, behalve Nico de Haan. Ik ben benieuwd wat hij daar te melden heeft en hoe mild en droog Hans daarop ingaat. Dan zie je met eigen ogen hoe Hans het beste uit zijn leerlingen haalt.

NPO 2 – elke vrijdag 19.40 – 20.25

https://www.omroepmax.nl/baardmannetjes/

Het bericht Lopen ~ De baardmannetjes (5) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Wij gingen lopen dus. Om te beginnen het traject dat zij al een keer of tien gelopen had langs de Amstel.

Mijn moeder heeft haar looppak aan; grijs fleecejack, zwarte loopbroek, loopsokken en loopschoenen. Ik een flut broek, shirt en slappe schoenen. We gaan meteen op stap. De eerste kilometer voert Amsterdam uit over stoepen en straten, rinkelende trams en fietsbellen verdoven ons. We gaan een bocht om langs een molen. Nu wordt het mooi. Links de Amstel, daarachter weids uitzicht, rechts de weg. Ondanks auto’s, hondendrollen en paaltjes vertelt mijn moeder als altijd onophoudelijk honderduit: de aanschaf van haar uitrusting, haar blaren, haar spierpijn, haar loopvorderingen en haar doel: 10 kilometer.

Een roeiboot vaart langs en prompt komen haar verhalen los over roeien, met name over Roeien – Acht en Matthijs Vellenga, haar hulp-in-de-huishouding, een leuke jongen die volgens haar een gouden toekomst heeft in de roeierij.
Vervolgens komen de trekschuiten van vroeger aan de beurt, haar opoe uit Nieuweschans die haar eigen boot met een zeel naar Groningen stad trok en dan komen de verhalen die hieraan vastzitten.
Ik loop en luister zoals ik al 40 jaar naar haar luister en intussen wijk ik uit voor verkeer, want zij loopt in het gras en ik aan de wegkant.

‘Ik moet poepen.’
Het komt er even onverwachts uit als zij de aandrang voelt en als mijn moeder moet, dan moet ze. Ik blijf meteen staan.
‘Doe maar.’
‘Ja hallo! Ik ga hier niet in het gras zitten met al die auto’s.’
‘Daar had je in Praag anders geen moeite mee.’
Het is de eerste opmerking die ik tussen haar verhalen geperst krijg. Tot mijn verrassing begint ze keihard te lachen en van de weeromstuit krijg ik de slappe lach en zij ook, zo erg dat ze het bijna in haar broek doet en nu wel heel erg benauwd begint te kijken.

‘Wat moet ik nou?’ Er klinkt paniek in haar stem.
Ik kijk rond en wijs een boerderij aan de overkant van de weg.
‘Ik ga niet bij wildvreemde mensen aanbellen dat ik naar de wc moet.’
Zonder dralen ren ik naar de boerderij en bel aan. De boerin doet open.
‘Mijn moeder schaamt zich wild, maar ze moet ontzettend nodig naar de wc.’
‘Dat is toch niks om je voor te schamen. Laat maar komen!’

Mijn moeder komt aangestrompeld of ze een zak aardappelen tussen de benen klemt. Eenmaal over de drempel vliegt ze achter de boerin aan. Voor ik het klompenrek en de koperen bel goed en wel bestudeerd heb, is ze alweer terug, grote grijns van opluchting op haar gezicht. Als beloning wil ze de boerin het Praagse verhaal uit de doeken doen, hoe ze een paardenmiddel had genomen en toen middenin Praag… Ik weet haar te weerhouden met een kordaat bedankje.

Terug aan de overkant blijft ze staan en kijkt me aan met een andere blik.
‘Goh An, dat jij dat durfde vragen.’

wordt vervolgd

Het bericht Leren lopen – uitweg (3) verscheen eerst op Anne Vellinga.

‘Ha An! Ik heb nou toch iets leuks gezien op tv en dat doe ik nou zelf ook, leuk joh, geweldig! Ik wist niet dat het kon!’
Ze stond al in de gang, de jas nog aan en liep vol vuur haar slaperige dochter voorbij om verslag te doen.
Voor deze laatste keer zou ik mijn moeder de deur dan nog maar niet wijzen, ze was nu toch al binnen en ze was zo aanstekelijk over dat nieuwe dat ik er gelijk benieuwd naar was.
‘Ik loop!’
Het was eruit voor we zaten en ik kon me er niets, maar dan ook helemaal niets bij voorstellen. Wat kon er leuk aan lopen zijn? Dat vroeg ik. Ja, nu ze er toch was, wilde ik het weten ook.

Ze had een paar dagen eerder op tv een moeder gezien die naar haar dochter liep. Op zich paste dit beeld volkomen bij mijn wens, maar dat had ik niet door. De afstand was zes kilometer en die overbrugde die moeder te voet. Lopend. Dat wou zij ook en ze was er gelijk mee begonnen want zo was ze. Tot haar verbijstering was het lange eind dat ze langs de Amstel gelopen had met de tong op haar schoenen slechts vier kilometer. Ze had het nagemeten met haar auto. Heen en terug. Maar leuk! Leuk, An! Hartstikke leuk!!!

Tot mijn eigen ergernis wou ik dat dan wel eens meemaken met haar, een onbegrijpelijke eigenschap, wil ik iets stoppen, uitbannen, beëindigen, ga ik het intensiveren tot op het bot. In dit geval volgden er tienduizend kilometer te voet met mijn moeder. Je gelooft het niet, maar het is waar.
Goddank is het waar.

wordt vervolgd

Het bericht Leren lopen (2) verscheen eerst op Anne Vellinga.

Kom daar eens om in zo’n gebiedje met een hek erom, bij ons natuurreservaat genoemd. In het begin voelt het als pure magie dat je iets ziet dat je nog nooit gezien hebt. De eerste keer dat ik een bijna zwart meisje zag met haar dat blauw glansde in de zon en sneeuwwitte tanden als ze lachte, kon ik mijn ogen er niet vanaf houden. Ik wilde haar aanraken, voelen hoe het voelde. Maggie heette ze heel toepasselijk, maar je zei Mekkie, Mekkie Schefferlie, een onvergetelijke naam.

Hoe gaat dat in een reservaat.
1 hertje is een wonder, met passie vermeld in de autobiografie van een Hollandse sjamaan, ja, die bestaan. Klara Adalena ontmoette haar totemdier in zo’n natuurreservaat en als sjamaan weet je dan dat het hert jou de weg wijst en beschermt, want dat doen totemdieren. Zij ontmoette een reebruin hertje, jammer dat het niet wit was, dat was nog mooier geweest.
500 hertjes zijn leuk voor de wandelaar die van de natuur houdt, je kunt ze ‘spotten’!
1000 hertjes zijn al bijna alledaags, iets van mensen die toevallig iets tegen het lijf lopen, dat kan een een antieke klok zijn, een buurvrouw of een hert, best leuk.
2000 herten zijn een plaag; die rotbeesten eten het reservaat leeg en breken uit en maken het verkeer onveilig en gaan liggen creperen voor onze edele ogen.

Jaren geleden was heel Nederland ervan in rep en roer. Bestuursleden met verstand van steden en wegen moesten ineens wikken en wegen hoe het moest met het overschot aan herten. Overschot, als je het maar vaak genoeg uitspreekt in de bestuursvergadering komt het antwoord er vanzelf uit: het overschot is over met een schot.

Een kolfje, geen geweerkolf, naar de hand van de Partij van de Dieren. Ik herinner me het manhaftig optreden van Johan van Lammeren, alweer iemand met de juiste naam: Geen onschuldig lam naar de slachtbank, de natuur moet zichzelf regelen!’

Het probleem was dat hier geen natuur IS. Zo’n reservaat lijkt erop, maar is het niet: binnen de hekken huppelen lieve, onschuldige hertjes (Indiaantjes, Moriaantjes, olifanten, tijgers, asielzoekers, vul maar in) met reebruine ogen langs de bosrand in de schemering en als wij natuurminnend en fitness-bewust daar een avondwandeling maken, kunnen we deze reetjes aantreffen en ons wanen in de natuur.

De natuur kent geen pardon. Het is overleven of sterven. Eten of gegeten worden. De sterkste blijft over. Survival of the fittest. De natuur kan geen gekke koeienziekte gebruiken, geen mond- en klauwzeer en geen vogelgriep. De natuur gaat voor instandhouding van de soort.

Populisten willen dat ook. De eigen soort in stand houden. Ze brullen het uit en hebben iets van een gewond circusdier. Wilders leeft zijn naam uit  en Trump schettert zijn trompetter. Die brult en bralt in zijn eentje als een hele kudde. Amerika first! Hij moet doodsangsten uitstaan dat het gedaan is met Amerika. Dat hij de controle verliest. Geen wonder dat hij aan een muur denkt. Alleen moet die muur niet om Mexico, die moet om hem! Daar is hij veilig en heeft hij eindelijk de kans tot inkeer te komen en mens te worden.

Het bericht Een muur voor Trump verscheen eerst op Anne Vellinga.

Elke ochtend begin ik met het voeren van de kippen in het kippenhok.

Kom ik terug, is de antieke jaren dertig deur uit het slot gegaan en Lukkie is het huis uit. Hij kan overal zijn en ik zie hem nergens. Dat is ook moeilijk door de lange sliert van hortensia’s, woekerende klimop, doornige rozen, hagen en ander groen waarachter, waaronder, waarin hij zich verschuilen kan.

Hij is zo’n kat die niet reageert op lokaas, roep, fluit of rammelende kattenbrokjes. Buiten is hij de Man. Met Totem kon ik dwars door Amsterdam of Alkmaar lopen, hij volgde mij als een hond en als hij vooruit ging om de boel te verkennen bleef hij bij elke hoek staan en wachtte tot we samen richting kozen. Als er gevaar dreigde in de vorm van buldoggen of herdershonden ging hij tussen mij en het gevaar staan en als het iets te dichtbij kwam sprong hij erop om mij te beschermen.

Lukkie is anders. Lukkie is weg. Lukkie zoekt de weg naar ons huis, het huis waar hij geboren en getogen is, de plek waar hij de rattenvanger van Hamelen is. Geen mens kan hem vangen. Zelfs ik niet. Dat heb ik drie dagen geleden ondervonden.

Kees was er en dat was mijn geluk en jawel, Lukkie zag zijn kans schoon en sloop naar de voorkant van het huis. Eenmaal de huizen aan de overkant in het vizier ging hij hoe langer hoe sneller naar straat om ons huis te zoeken achter de horizon en ver daar voorbij. Achter de huizen vermoedde hij de buurman, de boomgaard, de sloot en de eenden en daarachter zijn thuis. Hij ging als een speer. Ik vreesde zijn verdwijning en kon hem nog net bij zijn nekvel grijpen, de plek waar zachtmoedige katten op reageren met overgave.

In de doodsnood van een wilde kat klauwt hij zijn nagels in mijn arm en probeert zich los te rukken. Dwars door de vlijmende pijn van tien messen voel ik dat het voorgoed is als ik hem nu laat gaan. Dat doe ik dus pas in huis. Hij herkent de kamer en rent de trap op naar de kast waarin hij zich veilig voelt. Voor het eerst ervaar ik dat hij geen kat is om zonder handschoenen aan te pakken. Ik begrijp nu waarom onze dierenarts die dingen altijd aandoet bij hem en dat er in zijn status staat ‘wilde kat’. Een kat is dodelijk.

Het bloed gutst uit mijn arm, zo snel en zoveel dat er een bloedspoor loopt van straat, door de kamer de keuken in. Ik kan niet tegen bloed. Ooit iep ik in Groningen met een fles transfusiebloed van het ene onderdeel van het academisch ziekenhuis naar het andere en viel flauw op het gras. Ik staakte op staande voet, of liever amechtig, de opleiding die ik daar volgde.

Mijn geluk is dat ik twee weken geleden een gekneusde rib opliep bij tuinwerk, ja hoe krijg ik het allemaal voor elkaar. Een vriendin blijkt te beschikken over een duo wondermiddel: Traumeel en een healing pad. Traumeel is een natuurlijke zalf die je kunt smeren op alles wat pijn doet, de healing pad hekst ze zelf in elkaar met zeewater en nog wat. Dit magisch middel zit in een doodgewoon plat diepvrieszakje. Mijn rib reageerde met genezing binnen een week waar mijn huisarts tien weken verwachtte.

Mijn grote geluk is dat Kees er is.

Om het bloeden te stelpen houd ik een rol closetpapier op mijn arm, de hele rol is onmiddellijk doorweekt, onvoorstelbaar hoe snel dat kan gaan. Kees dept onderwijl wond voor wond de scheuren, gaten en loshangende vellen met Traumeel.
Het bloeden stopt wond voor wond, een wonder.

Daarna wikkelt hij de healing pad om mijn arm, handig dat die in plastic zit, het blijft rondom plakken. De vlijmende pijn verzacht meteen.

Dit herhalen we de drie dagen dat hij er is en dan is mijn arm genezen, zonder tetantusprik, hechting, blauwe plek of lidteken.

Kees is weg. Lukkie is weg. Ik moet het alleen klaren.
Ik heb mijn les geleerd, maar handschoenen heb ik nog niet gevonden. Lukkie zal uit zichzelf moeten komen, maar hij weet de weg nog niet en hij beschouwt dit huis ook nog niet als zijn thuis. Hij zal Hoorn zoeken en misschien mij als ik afga op alle liefdesbetuigingen die hij mij gaf vanaf zijn geboorte. Zijn gejammer als ik terug ben van weggeweest, zijn volgen op de voet dan. Ik weet niets beters dan mijn aanwezigheid kenbaar te maken zoals hij het gewend is en ga wat rommelen in de tuin met een snoeischaar, zacht zingend in de hoop dat hij mij hoort en mij aanvaardt als kompas. Tussendoor loop ik een paar keer rond het huis, staar over straat, Lukkie, waar ben je? Is hij op weg naar Hoorn? Daar zijn boeken over…

Naast ons huis is een kerktuin en daarnaast een kerkje. Aan het eind van mijn Latijn ga ik de heilige tuin in, waar bordjes met Latijnse namen aangeven hoe alle planten verbonden zijn met Jezus en Maria en de Vader.

Ik roep de heilige familie aan om Lukkie te helpen de weg naar huis terug te vinden.

De kerkklok slaat zeven keer. Een uur is verstreken. Ik ga terug naar huis, achterom. Als ik de hoek om ga, zie ik hem, mijn hart slaat over, Lukkie! Hij loopt regelrecht de deur in die nog altijd open staat, trippelt naar boven, niet naar zijn kast, maar naar de badkamer. Daar duikt hij in het bad en daar ligt hij nu al de hele dag te baden in onschuld.

http://www.heelbv.nl/Heel-nl-Traumeel.html

Het bericht Katten verscheen eerst op Anne Vellinga.

zie
wilde eenden
in het gras
en eentje hinkt
op het terras

hij heeft honger en wil brood
maar dan gaat eendje dood
dus halen wij wat eendenvoer
bij de kippenboer

als de honger is gestild
wordt manke man heel wild
hij roept zijn vrouw
kom gauw, kom gauw

hij laat haar
eten
drinken
grondelen

dan pas komt hij
je bent van mij
van mij van mij

zij schudt haar veren
gakgakgak
in de lege voederbak

dat was een hele toer
even rusten bij een broer

ook de wilde ganzen
zijn aan ‘t sjansen

alleen de je-weet-wel kater
drinkt in zijn eentje regenwater

Het bericht Wild verscheen eerst op Anne Vellinga.